Gazeteciler Cemiyeti tarafından Norveç Büyükelçiliğinin desteğiyle yürütülen 9. Köy Projesi kapsamında düzenlenen Basın Evi söyleşilerinin bu haftaki konuğu gazeteci-yazar Erdoğan Süzer oldu. Çok sayıda basın mensubunun katıldığı “Türkiye Ekonomisini Derinden Sarsan Fon Krizinin Önü Arkası” başlıklı söyleşide, Eylül 2026’da ortaya çıkan yatırım fonu krizinin arka planı, denetim mekanizmaları ve Türkiye ekonomisine etkileri ele alındı.
Sermaye piyasalarında yaşanan gelişmeleri değerlendiren Süzer, fon krizinin yalnızca yatırımcıların zarar etmesiyle sınırlı olmadığını, kamu kurumlarının denetim sorumlulukları ve finansal sistemin güvenilirliği açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Krizin oluşum sürecini anlatan Süzer, olağan dışı fiyat hareketlerinin zamanında durdurulmadığını ve bunun organize bir yapının büyümesine zemin hazırladığını aktardı.

Fon krizinde denetim mekanizmaları neden işlemedi?
Konuşmasında sermaye piyasalarındaki denetim mekanizmalarına değinen Süzer, son dönemde bazı şirketlerin borçlu olmalarına rağmen halka açıldığını ve hisselerinin hızla yükseldiğini söyledi. Halka arz süreçlerinde SPK, Borsa İstanbul ve bağımsız denetim kuruluşlarının farklı sorumlulukları bulunduğunu hatırlatan Süzer, özellikle manipülatif işlemlerin önlenmesi konusunda ciddi eksiklikler yaşandığını savundu.
Olağan dışı fiyat hareketlerinin ve işlem hacimlerindeki anormalliklerin izlenmesine rağmen gerekli müdahalelerin yapılmadığını belirten Süzer, şunları söyledi:
“Borsa İstanbul’un SPK’dan farkı, birinin izlemesi, diğerinin denetlemesi. ‘Biz SPK’ya birkaç defa söyledik’ deniliyor ama izlemiş olmanız ve SPK'ya söylemeniz sorunu çözmüyor.”

“2021’de durdurulabilecek fon krizine müdahale edilmedi”
Fon krizinin oluşum sürecinin 2021 yılına kadar uzandığını belirten Süzer, bazı yatırım fonlarının geniş yatırımcı kitlesine açılmadan önce sınırlı bir çevre içerisinde işlem gördüğünü anlattı.
Fonların portföylerinde bulunan, piyasada dolaşımdaki pay miktarı düşük şirket hisselerine yüksek tutarlı yatırımlar yapılmasıyla fiyatların hızla yükselebildiğini söyleyen Süzer, bu yükselişlerin fonların getirilerine de yansıtıldığını ifade etti.
Süzer, “Önce bir fon kuruluyor. Henüz TEFAS’a açık değil, kendi içinde işlem yapıyor. Fonun içerisinde küçük şirketlerin hisseleri var. Bu hisselere yüksek miktarda para yatırılıyor ve fiyatları hızla yükseliyor. Fon da buna bağlı olarak olağanüstü getiriler gösteriyor. Küçük yatırımcı bunları görüyor ve ilgisini çekmeye başlıyor” diyerek süreci anlattı.
Süzer, “2021’de durdurulabilecek olan fon krizine ne yazık ki ‘Dur bakalım, ne oluyor?’ denmedi. Normal şartlarda bu olağan dışı yükselişler o dönemde durdurulabilirdi. Ancak müdahale edilmediği için giderek herkesin ilgisini çeken bir hale geldi” ifadelerini kullandı.

“Küçük yatırımcı, ‘Nasıl olsa devlet denetliyor’ diye güvendi”
Yüksek enflasyon nedeniyle birikimlerini korumakta zorlanan vatandaşların yatırım fonlarına yöneldiğini belirten Süzer, özellikle düşük riskli olarak değerlendirilen fonların yatırımcılara güven verdiğini söyledi.
Fonların devletin denetimindeki bir sistem içerisinde faaliyet göstermesinin yatırımcıların kararlarında etkili olduğunu dile getiren Süzer, bu güven ortamının kötüye kullanıldığını savundu.
Süzer, “İnsanların üç kuruş birikimi var. Enflasyon karşısında bu parayı değerlendirmeye çalışıyorlar. ‘Mevduata mı koysam, altın mı alsam?’ diye düşünüyorlar. Bir tarafta da sürekli yükselen fonları görüyorlar. Küçük yatırımcı ‘Nasıl olsa devlet denetliyor’ diyerek rahat davrandı. Çünkü devletin denetlediği bir fonun bu şekilde işlem yapabileceği düşünülmüyor” dedi.
“İçeriden bilgi alanlar kazanıyor, küçük yatırımcı kaybediyor”
Fonlar üzerinden gerçekleştirilen manipülatif işlemlerin yalnızca fon yöneticileriyle sınırlı olmadığını söyleyen Süzer, önceden bilgi edinerek yüksek kazanç sağlayan grupların bulunduğunu aktardı. Bu kişileri “uzun kulaklılar” olarak tanımlayan Süzer, bazı yatırımcıların fonların yükseliş ve düşüş süreçlerinden diğer yatırımcılardan önce haberdar olabildiğini söyledi.
Süzer, “Uzun kulaklılar dediğimiz bir grup var. Bunlar herkesten önce bilgiyi alan, herkesten önce yatırıma giren ve herkesten önce çıkan kişiler. Fonları kuranlarla bağlantılı şekilde hareket ediyorlar. Fon yükselirken kazançlarını alıp çıkıyorlar. Küçük yatırımcı ise o sırada yatırım yapmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.
Söz konusu yapının siyaset, bürokrasi ve finans çevreleriyle bağlantıları olabileceğini de ileri süren Süzer, fonların büyümesi sırasında bazı şirketlerin gerçek mali durumlarının çok üzerinde değerlere ulaştığını kaydetti. Şirket hisselerinin yüksek miktarlı alımlarla yükseltildiğini, ardından bu hisseleri portföylerinde bulunduran fonların getirilerinin de arttığını anlatan Süzer, bu işlemlerden önceden haberdar olan kişilerin önemli kazançlar elde ettiğini söyledi.
“Fonlardaki riskleri anlatan uzmanlar medyada hedef alındı”
Fonların büyümesinde medya ve sosyal medya üzerinden yürütülen tanıtım faaliyetlerinin de etkili olduğunu aktaran Süzer, bazı şirketlerin gerçek mali durumlarıyla bağdaşmayan biçimde kamuoyuna sunulduğunu vurguladı.
Şirketlerin yüksek büyüme potansiyeline sahip yatırımlar olarak tanıtıldığını anlatan Süzer, bu şirketlerin mali yapılarını inceleyerek yatırımcılara uyarılarda bulunan uzmanların ise hedef alındığını belirtti.
Süzer, “Medyada müthiş bir reklam çalışması yürütülüyor. Şirketler sürekli övülüyor, yerli ve milli oldukları anlatılıyor. Ancak yatırım uzmanları bunların içinin boş olduğunu, yatırım yapılmasını gerektirecek bir durum bulunmadığını görüyor. İnsanları uyarıyorlar. Sonra bu uzmanlar medyada ve sosyal medyada linç ediliyor, piyasa bozuculukla itham ediliyorlar” diye konuştu.

“2025’teki uyarılara rağmen krizin büyümesi önlenemedi”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 2025 yılında fon piyasasındaki manipülasyonlara ilişkin yaptığı açıklamalara dikkat çeken Süzer, o dönemde daha kapsamlı müdahaleler yapılabileceğini aktardı.
Şimşek, 4 Kasım 2025 tarihinde Türkiye Sermaye Piyasaları Kongresi’nde bazı fonlar üzerinden manipülasyon yapıldığının bilindiğini ve bu alanda düzenleme eksiklikleri bulunduğunu açıklamıştı. SPK ise 2 Aralık 2025 tarihinde Finansal İstikrar Komitesinde konunun ele alındığını, 18 Aralık’ta nitelikli yatırımcı şartlarına ilişkin ilk tedbirin alındığını ve sonraki aylarda düzenleme çalışmalarının sürdürüldüğünü duyurmuştu.
Bu süreçte alınan önlemlerin krizi engellemekte yetersiz kaldığını savunan Süzer, özellikle müdahalelerin zamanlamasının sorgulanması gerektiğini söyledi.
Süzer, “Normal şartlarda Aralık 2025’te bu kriz kesilip atılabilirdi. Eylül ayında yaşadığımız operasyon aslında bakanın açıklama yaptığı dönemde gerçekleştirilebilirdi. Neden beklendi? ‘Bir anda piyasayı altüst etmeyelim, biraz zamana yayalım’ diye düşünülmüş olabilir. Fakat beklendi ve sorun düzelmedi” dedi.
Fonlar üzerinden oluşturulan yapıyı bir saadet zincirine benzeten Süzer, sistemin sürdürülebilir olmadığını savunarak “Bugüne kadar çok sayıda saadet zinciri yaşandı. Hiçbir saadet zincirinin başarıya ulaştığını göremezsiniz. Burada da her şey çok iyi planlanmış ancak benim anladığım kadarıyla çıkış stratejisini belirleyemediler ya da buna zamanları olmadı” ifadelerini kullandı.
“Bu krizin faturasını bütün ekonomi ödüyor”
Fon krizinin yalnızca doğrudan zarar gören yatırımcıları değil, Türkiye ekonomisinin genelini de etkilediğini belirten Süzer, sermaye piyasalarına duyulan güvenin azalmasının ülkenin borçlanma maliyetleri ve yabancı yatırımcıların kararları üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Türkiye’nin kredi risk primindeki (CDS) yükselişin daha pahalı borçlanma anlamına geldiğini ifade eden Süzer, finansal sisteme yönelik güven kaybının kamu maliyesini de olumsuz etkileyebileceğini vurguladı.
Süzer, “CDS puanının yükselmesi demek ülkenin daha pahalı borçlanması demek. Hazine çok büyük tutarlarda borçlanıyor. Güven azaldıkça bu borçlanmanın maliyeti de artıyor. Bunu bütün bir ekonomi olarak biz ödüyoruz. Yabancı yatırımcı gelmiyor, büyüme etkileniyor” diye konuştu.
Krizin reel sektöre yansımalarına da değinen Süzer, işletmelerin kısa vadeli nakit ihtiyaçları için değerlendirdikleri paraları fonlarda kaybetmelerinin ticari faaliyetleri olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

“Denetim mekanizmaları güçlendirilse bile mevcut sorunlar çözülmeli”
Konuşmasının sonunda finansal sistemin güvenilirliğinin yeniden sağlanabilmesi için yapılması gerekenleri değerlendiren Süzer, ortak bir finansal gözetim sistemi oluşturulması, gerçek zamanlı risk analizleri yapılması ve olağan dışı getirilerin tespit edilmesi için erken uyarı mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Ancak teknik düzenlemelerin tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Süzer, denetim mekanizmalarını işletenlerin sorumluluklarının da sorgulanması gerektiğine dikkat çekti.
Süzer, “Ortak finansal gözetim sistemi kuralım, gerçek zamanlı risk analizleri yapalım, olağan dışı getiri durumunda alarm sistemi oluşturalım. Bunların hepsi yapılabilir. Ama o alarmı kim duyacak? Sistemi kuranlar ya da buna izin verenler bu işi çözmediği müddetçe, kuracağınız herhangi bir sistemin tek başına önemi yok” ifadelerini kullandı.



