Fransa’da artan yaşam maliyetleri, eğitim sistemindeki sorunlar ve hükümetin politikalarına yönelik tepkiler nedeniyle başlayan protestolar kitlesel gösterilere dönüştü. Cumartesi günü ülke genelinde düzenlenen eylemlere ilişkin katılım rakamları konusunda hükümet ile sendikalar arasında farklı açıklamalar yapılırken, birçok kentte güvenlik güçleriyle göstericiler arasında çatışmalar çıktı.
Fransa İçişleri Bakanlığı, gösterilere yaklaşık 410 bin kişinin katıldığını duyurdu. Sendikalar ise katılımcı sayısının 800 bine ulaştığını açıkladı. Yetkililerin verdiği bilgilere göre olaylarda 1300’den fazla kişi gözaltına alınırken 53 polis yaralandı.
Paris, Marsilya ve Lyon’da polis müdahalesi
Başkent Paris’te Porte d’Italie ile Porte de Vincennes arasında düzenlenen yürüyüş, büyük ölçüde barışçıl geçti. Ancak gösterinin ilerleyen saatlerinde bazı gruplarla polis arasında çatışmalar yaşandı.
Güvenlik güçleri kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Bazı göstericilerin sokaklara barikat kurduğu ve polise çeşitli cisimler fırlattığı bildirildi. Yüzlerini kapatan bazı kişilerin bir otomobil bayisinin camlarını kırmasının ardından polis coplarla müdahale etti.
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, yürüyüşün arka bölümünde binlerce radikal eylemcinin bulunduğunu, yaklaşık 500 kişinin şiddet olaylarına karıştığının değerlendirildiğini söyledi. Paris’te 142 kişi gözaltına alındı.
Marsilya’da göstericiler çöp konteynerlerini ateşe vererek metal levhalarla yolları kapattı. Bouches-du-Rhône bölgesindeki yetkililer, olayların pazar sabahının ilk saatlerine kadar sürdüğünü ve yedi işyerinin yağmalandığını veya zarar gördüğünü açıkladı.
Bordeaux’da bazı göstericilerin ahşap levhalarla barikat kurduğu, Lyon’da ise gösterilere kapatılan bir bölgede toplanan kalabalığa göz yaşartıcı gazla müdahale edildiği bildirildi.
Toulouse’da bir gösterici parmaklarını kaybetti
Protestolar sırasında yaralananlar da oldu. İçişleri Bakanı Nuñez, Toulouse ve Clermont-Ferrand kentlerinde iki kişinin ağır yaralandığını açıkladı.
Franceinfo’nun sağlık görevlisine dayandırdığı habere göre Toulouse’da 20 yaşındaki bir gösterici, yakınında patlayan bir cisim nedeniyle elinin birkaç parmağını kaybetti.
Olaylara ilişkin açıklamalarda, ülke genelindeki gözaltı sayısının artabileceği de belirtildi.
Macron’dan gösterilere kısıtlama kararı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, hafta içinde yalnızca resmî olarak tanınan sendikaların düzenlediği gösterilere izin verilmesini öngören bir karar aldı. Hükümet, önceki hafta yaşanan şiddet olaylarının tekrarlanmaması amacıyla yaklaşık 70 bin polisi görevlendirdi.
Önceki protestolarda vandalizm, kundaklama ve yağma suçlamalarıyla gözaltına alınan yüzlerce kişi, hızlandırılmış yargılama süreçlerinin ardından hapis cezasına çarptırıldı.
Ancak hükümetin güvenlik önlemleri ve gösterilere yönelik kısıtlamaları, protestocuların tepkilerini sona erdirmedi.
Paris’teki barışçıl gösterilere katılan 26 yaşındaki Zelie, BBC’ye yaptığı açıklamada yüksek vergilerden ve Macron yönetiminin politikalarından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Zelie, insanların seslerini duyuramadığını belirterek protestoların uzun süredir biriken öfkenin sonucu olduğunu söyledi.
İsimlerini açıklamak istemeyen iki genç gösterici de gelecek konusunda umutsuz olduklarını ve hükümet tarafından terk edilmiş hissettiklerini ifade etti. Göstericilerden biri yağmalama olaylarını doğru bulmadığını, ancak yaşananları yoksulluk ve polis şiddetiyle ilişkilendirdiğini belirtti.
Fransa’da protestolar yaklaşan seçimler öncesinde siyaseti hareketlendirdi
Ülkedeki protestolar, yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde siyasi kutuplaşmayı da artırdı. Macron’un görev süresinin sona yaklaşmasıyla birlikte siyasi partiler arasındaki rekabet sertleşiyor.
Kamuoyu araştırmalarının, seçmenlerin aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin adayı Marine Le Pen ile Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) hareketinin adayı Jean-Luc Mélenchon arasında bir tercih yapmak durumunda kalabileceğine işaret ettiği aktarıldı.
Her iki siyasi hareketin temsilcileri de toplumsal huzursuzluktan Macron yönetimini sorumlu tuttu.
Mélenchon, Fransız medyasının barışçıl gösterilere yeterince yer vermediğini savunurken polis müdahalelerini de eleştirdi.
Öte yandan Orléans kentinde aşırı sağcı Ulusal Birlik partisine karşı düzenlenen gösteriye yaklaşık 13 bin kişi katıldı. Bu yürüyüşte ciddi bir olay yaşanmadığı bildirildi.
Protestolar İspanya, Belçika ve Arnavutluk’a yayıldı
Fransa’daki eylemlerle benzer talepler doğrultusunda Avrupa’nın farklı kentlerinde de protestolar düzenlendi.
İspanya’nın Barselona kentinde öğrencilerin katıldığı gösterilerde çıkan olaylar nedeniyle 120’den fazla kişi gözaltına alındı. Arnavutluk’un başkenti Tiran’da hükümet karşıtı göstericilere göz yaşartıcı gazla müdahale edildi.
Belçika’nın başkenti Brüksel’de protestocularla güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşandığı bildirilirken İtalya’nın Milano kentinde geniş çaplı güvenlik önlemleri alındı.
Geçen haftaki gösterilerde ekonomik zarar yüz milyonlarca avroyu buldu
Fransa’da bir önceki hafta sonu akaryakıt fiyatları ve hayat pahalılığına karşı düzenlenen protestolara yaklaşık 550 bin kişi katılmıştı.
Bu gösterilerin ardından çıkan olaylarda 2 bin 500’den fazla kişi gözaltına alınmış, yaklaşık bin polis yaralanmıştı.
Fransa Ticaret ve Sanayi Odaları’nın (CCI) açıklamasına göre olaylardan 2 binden fazla işyeri doğrudan etkilendi. Ekonomik zararın yüz milyonlarca avroya ulaştığı belirtildi.
Yaşanan gelişmelerin ardından Paris ve bazı kentlerde gece sokağa çıkma yasakları uygulanmıştı. Yeni protestolar ise Fransa’da ekonomik sıkıntıların ve hükümete yönelik toplumsal tepkinin siyasi gündemin merkezinde kalmaya devam ettiğini gösterdi.
