Gazeteciler Cemiyeti heyeti, Norveç Büyükelçiliği desteğiyle yürütülen 9. Köy projesi kapsamındaki çalışma ziyareti sırasında Üsküp’te Kuzey Makedonya Gazeteciler Derneği (AJM) temsilcileriyle bir araya geldi. Görüşmede gazetecilerin güvenliği, serbest gazetecilik, mesleki eğitimler ve bölgesel dayanışma ele alındı.
Ziyarette Gazeteciler Cemiyeti’nden Başkan Yardımcısı Ali Oruç, Mali Sekreter Ali Topçu, Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Gürcanlı ile Cemiyet üyeleri Zeynel Lüle, Sedat Bozkurt ve Erdoğan Süzer yer aldı. Heyete Makedonya Türk Gazeteciler Derneği Başkanı Zehriyan Salih de eşlik etti. AJM adına görüşmeye İcra Direktörü Dragan Skulovski, Milan Spirovski ve Verche Todorovska Kostovska katıldı.
1200 gazeteciyi bir araya getiren çatı dernek
Derneğin yapısını ve çalışmalarını anlatan Skulovski, ülkenin bütün şehirlerinden toplam 1200 üyeleri bulunduğunu söyledi. Yugoslavya’nın dağılmasının ardından Batı Balkanlar’da gazetecilik örgütlerinin yeniden kurulduğunu hatırlatan Skulovski, bir çatı örgütü olarak faaliyet gösterdiklerini ve yönetimlerinin demokratik seçimlerle belirlendiğini aktardı.
Demokrasi, basın ve ifade özgürlüğünün gelişmesi için çalıştıklarını belirten Skulovski, gazetecilerin sorunlarını dile getirebilen güçlü bir meslek örgütü olmayı önemsediklerini söyledi. Çalışma ziyaretleri düzenlediklerini; yerel gazetecilik, araştırmacı gazetecilik ve veri gazeteciliği alanlarında faaliyetler yürüttüklerini anlattı. Kuzey Makedonya’da basılı medyaya sağlanan devlet desteği hakkında da bilgi verdi.
Gazetecilerin güvenliği ve bölgesel dayanışma
Skulovski, Balkanlar’daki yedi ülkeden gazetecilerin güvenliği için ortak çalışmalar yürüttüklerini anlattı. Gazeteciler Cemiyeti’ne her zaman destek vermeye hazır olduklarını belirten Skulovski, Gazeteciler Cemiyeti'nin Batı Balkanlar’daki diğer ülkelerin gazetecilik örgütleriyle iletişim kurmasına da yardımcı olabileceklerini söyledi.
Kuzey Makedonya’daki medya mevzuatının iyileştirilmesi için öneriler geliştirdiklerini anlatan Skulovski, 12 yıl önce basın özgürlüğü açısından çok daha kötü koşullarda olduklarını ifade etti. Son on yıldaki mücadeleyle ilerleme sağladıklarını ve ülkelerinin artık Avrupa’da en kötü durumdaki ülkeler arasında yer almadığını söyledi.
Skulovski, derneğin girişimleriyle gazetecilerin güvenliğine yönelik yasal düzenlemeler yapıldığını, tehdit ve saldırılara verilen cezaların artırıldığını aktardı. Geçmişte gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle daha sık yargılandığını, bugün ise bu tür davaların büyük ölçüde azaldığını belirtti. Bu değişimde örgütlü mücadelenin etkili olduğunu söyleyerek dayanışma çağrısında bulundu.
"Serbest gazetecilik tercih değil, zorunluluk"
Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Gürcanlı, Türkiye’deki siyasi atmosferi ve gazetecilerin karşılaştığı sorunları anlattı. Türkiye'de yasaların gazetecileri engellemek ve işlerini zorlaştırmak için kullanılmaya başlandığını belirten Gürcanlı, basın özgürlüğü mücadelesini sürdürdüklerini söyledi.
Türkiye'de önceki hafta 10 ilde ortaklaşa gerçekleştirilen gazeteci eylemlerine de değinen Gürcanlı, Kuzey Makedonyalı meslektaşlarının eylemlere ilişkin sorularını yanıtladı. Türkiye’deki gazeteci sayısı ve serbest çalışan gazetecilerin durumu hakkında bilgi verdi.
Skulovski’nin Türkiye’de serbest gazeteciliğin nasıl ele alındığına ilişkin sorusu üzerine Gürcanlı, bunun çoğu gazeteci için bir tercih olmadığını vurguladı. İşsiz kalan gazetecilerin mesleklerini sürdürebilmek için serbest çalışmak zorunda kaldığını belirtti.
Görüşmede iki ülkedeki mesleki eğitim çalışmaları da konuşuldu. Daha önce İstanbul’da bir gazetecilik atölyesine katıldığını anlatan Skulovski, Gazeteciler Cemiyeti ve Türkiye Gazeteciler Sendikası gibi meslek örgütlerinin ücretsiz eğitimlerini Batı Avrupa’daki ücretli örneklerle karşılaştırdı. Türkiye’deki modelin Üsküp’teki gazeteciler için daha uygun olduğunu söyledi.
Gazeteciler Cemiyeti'nin çalışmaları
Gazeteciler Cemiyeti’nin faaliyetleri hakkında bilgi veren Gürcanlı, bu çalışma ziyaretini Norveç Büyükelçiliği desteğiyle yürütülen 9. Köy projesi kapsamında gerçekleştirdiklerini anlattı. Proje kapsamında serbest gazetecilere telif desteği sağladıklarını, 9. Köy haber merkezinde genç gazetecilere haber yazımında destek olduklarını belirtti. Yerel gazeteciler için dijital gazetecilik ve yeni medya gibi konularda mesleki eğitimler düzenlediklerini söyledi.
Gürcanlı, önceki yıl Ankara’da Gazeteciler Cemiyeti ev sahipliğinde düzenlenen Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) Genel Kurulu’nun kapsamı ve ele alınan konular hakkında da bilgi verdi. Kuzey Makedonyalı meslektaşlarını 2027’de düzenlemeyi planladıkları medya konferansına davet etti.
Skulovski, önceki yılki konferansa katılamadığı için üzgün olduğunu dile getirerek katılan arkadaşlarının etkinlikten ve gördükleri "Akdeniz misafirperverliğinden" memnuniyetle söz ettiğini aktardı.
AJM temsilcileri, “Makedonya Gazetecileri Etik Kuralları” başlıklı Türkçe metnin yer aldığı bir panoyu Gazeteciler Cemiyeti heyetine hediye etti. Skulovski, bu kuralları ülkedeki tüm gazetecilik dernekleriyle ortak bir çalışma sonucunda oluşturduklarını söyledi. Heyetler, metindeki etik kurallar üzerine fikir alışverişinde bulundu.
Görüşmenin sonunda Gazeteciler Cemiyeti Başkan Yardımcısı Ali Oruç, misafirperverlikleri için Dragan Skulovski’ye teşekkür ederek plaket takdim etti. Görüşme, toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
