Sosyal Güvenlik Kurumu’nun yayımladığı 2026/11 sayılı Genelge ile kısmi süreli çalışanların eksik günlerine ilişkin genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları ile 5510 sayılı Kanun’un 41/1-i maddesi kapsamındaki hizmet borçlanmaları arasındaki ilişki yeniden düzenlendi. Genelgeye göre, eksik günleri nedeniyle 60/1-g kapsamında GSS primi tahakkuk ettirilen sigortalılar, aynı süreleri borçlanarak ödemeleri halinde ayrıca GSS primi ödemeyecek.
SGK GENELGESİ İLE UYGULAMA AÇIKLIĞA KAVUŞTU
SGK Genelgesi 2026/11 ile özellikle kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışan sigortalıların eksik çalışma günlerine yönelik uygulamada yaşanan belirsizlikler giderildi. Düzenleme, ay içinde 8 gün ve daha az çalışan kişilerin eksik günleri nedeniyle açılan GSS tescilleri ile sonradan yapılan hizmet borçlanmaları arasındaki işlemleri kapsıyor.
5510 sayılı Kanun’un 88. maddesine göre, 4/a kapsamında çalışan ancak ay içinde tam süre çalışmayan sigortalıların eksik günlerinin 30 güne tamamlanması gerekiyor. Bu kapsamda;
- Kısmi süreli çalışanlar,
- Çağrı üzerine çalışanlar,
- Saatlik ücret karşılığı çalışanlar,
- Ay içinde 8 gün ve daha az çalışan sigortalılar,
eksik günleri için genel sağlık sigortası primi ödemekle yükümlü tutuluyor.
Bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde bulunmayan sigortalılar ise gelir testine göre 60/1-g veya 60/1-c-1 kapsamında tescil ediliyor.
GSS BORCU OLANLAR BORÇLANMA YAPARSA NE OLACAK?
Genelgede yer alan düzenlemeye göre, eksik günleri nedeniyle 60/1-g kapsamında GSS primi tahakkuk ettirilen kişiler, bu borcu ödemeden önce 5510 sayılı Kanun’un 41/1-i maddesi kapsamında borçlanma yaparsa farklı bir uygulama devreye girecek.
Borçlanma tutarının yüzde 45 oranı üzerinden hesaplanıp ödenmesi halinde, ödeme yapılan süreler için daha önce oluşturulan;
- 60/1-g kapsamındaki GSS tescili,
- Bu tescile bağlı prim tahakkukları,
iptal edilecek.
Bu sayede sigortalılar aynı dönem için hem GSS primi hem de hizmet borçlanması nedeniyle iki ayrı ödeme yapmak zorunda kalmayacak.
TAM BORÇLANMA YAPILMASI HALİNDE TÜM GSS BORCU SİLİNECEK
SGK Genelgesi’ne göre, eksik günlerin tamamı için hizmet borçlanması yapılır ve hesaplanan borcun tümü ödenirse ilgili aya ait GSS tescili tamamen iptal edilecek.
Örneğin ay içinde yalnızca 7 gün çalışan bir sigortalının kalan günleri için 60/1-g kapsamında GSS primi tahakkuk ettirilmişse, kişi bu eksik süreleri yüzde 45 oranı üzerinden borçlanıp ödeme yaptığında aynı döneme ait GSS prim borcu kaldırılacak.
Bu durumda ilgili dönem için ayrıca genel sağlık sigortası primi ödenmeyecek.
KISMİ ÖDEMEDE YALNIZCA ÖDENEN SÜRE DİKKATE ALINACAK
Borçlanma tutarının tamamının değil yalnızca bir kısmının ödenmesi halinde ise iptal işlemi sadece ödenen gün sayısı kadar uygulanacak.
Örneğin sigortalının yaptığı ödeme 10 günlük hizmet süresine karşılık geliyorsa, sadece 10 günlük 60/1-g kapsamındaki GSS tescili iptal edilecek. Kalan eksik günlere ilişkin GSS yükümlülüğü ise devam edecek.
Bu nedenle eksik günlerin tamamına ilişkin yükümlülüğün kaldırılması için borçlanma bedelinin tam olarak ödenmesi gerekecek.
60/1-C-1 KAPSAMINDAKİLER İÇİN FARKLI UYGULAMA
Genelgede 60/1-c-1 kapsamında bulunan sigortalılar için ayrı bir değerlendirme yapıldı.
Eksik günleri nedeniyle 60/1-c-1 kapsamında tescil edilen kişiler, 41/1-i maddesi kapsamında borçlanma yaptıklarında borçlanma hesaplaması yüzde 39 oranı üzerinden gerçekleştirilecek.
Ancak bu durumda yapılan borçlanma, mevcut 60/1-c-1 kapsamındaki GSS tescilini ortadan kaldırmayacak. Yani bu kapsamdaki sigortalıların sağlık sigortası kayıtları devam edecek.
BORÇLANMA İADESİNDE GSS TESCİLİ YENİDEN AÇILACAK
Genelgede dikkat çeken bir diğer düzenleme ise borçlanma iadesine ilişkin oldu.
41/1-i kapsamında yapılan borçlanma nedeniyle silinen 60/1-g kapsamındaki GSS tescili, daha sonra borçlanma bedelinin geri alınması halinde yeniden aktif hale getirilecek.
Başka bir ifadeyle, sigortalı borçlanmayı iptal edip ödediği tutarın iadesini alırsa, daha önce kaldırılan GSS yükümlülüğü de yeniden doğacak.
SGK GENELGESİ MÜKERRER ÖDEMELERİ ÖNLEYECEK
SGK Genelgesi 2026/11 ile birlikte kısmi süreli çalışanların aynı dönem için hem GSS primi hem de hizmet borçlanması ödemesi yapmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Özellikle 60/1-g kapsamında GSS borcu bulunan ve sonradan 41/1-i maddesi kapsamında hizmet borçlanması yapan sigortalılar açısından, ödeme yapılan süreler için GSS tescil ve prim tahakkuklarının iptal edilmesi önemli bir kolaylık sağlayacak.
