6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden tam 35 ay geçmesine rağmen Hatay’da deprem sonrası yaşam hala normale dönmüş değil. Altyapıdan üstyapıya birçok sorun devam ederken, son haftalarda başlayan elektrik kesintileri kış şartlarında hayatı adeta felce uğrattı. Konteyner kentlerde yaşayan aileler ısınma, su ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanırken, kesintiler hem güvenlik hem de maddi kayıplara yol açıyor. Depremden etkilenen bölge halkı, sorunların çözümünde yetkililerden somut adımlar bekliyor.
“Bebekli ve çocuklu aileler çok büyük sorunlar yaşıyor”
Hatay’da konteyner kentte yaşayan Murat Öğretmen, konteynerlerin tamamen elektrikle ayakta durduğunu vurgulayarak, kesintilerin ciddi riskler yarattığını söyledi. Konteynerlerde soba ve tüp kullanımının yangın ve zehirlenme riski nedeniyle yasak olduğunu hatırlatan Murat Öğretmen, “Isınma tamamen elektrikle sağlanıyor. Ancak elektrik kesintileri komşularımızı bu yasakları delmeye zorluyor. Bu da yeni tehlikeler doğuruyor” dedi.
Bazı konteynerlerde bir çeşit tüp ile ısınma cihazı kullanılıyor. Bu ısınma cihazı beraberinde riskleri de getiriyor.
Elektrik kesintilerinin özellikle kış aylarında yaşamı felç ettiğini ifade eden Murat Öğretmen, “Ocaklar elektrikli, su ısıtması elektrikli. Bebekli ve çocuklu aileler çok büyük sorunlar yaşıyor” diye konuştu. Konteyner kentlerin çoğunun şehir dışına kurulduğunu belirten öğretmen, su altyapısının da elektrikle çalışan dinamo sistemiyle sağlandığını anlatarak, “Elektrik gidince suyu itecek motorlar çalışmıyor, bu yüzden sular da kesiliyor” ifadelerini kullandı.
“Kendi konteynerinde ısınamayan, elini yüzünü yıkayamayan çocuklar okullarda da aynı sorunları yaşıyor”
Kesintilerin eğitim üzerindeki etkisine de dikkat çeken Murat Öğretmen, öğrencilerin karanlık ve soğukta ders çalışmak zorunda kaldığını söyleyerek, “Kendi konteynerinde ısınamayan, elini yüzünü yıkayamayan çocuklar, konteyner kent içindeki okullarda da aynı sorunları yaşıyor. Bu okullarda jeneratör yok. Evde yaşanan zorluk okulda da devam ediyor” dedi.
Yemek yapmanın bile başlı başına bir sorun hâline geldiğini belirten Murat Öğretmen, “Kış soğuğunda dışarıda tüp kullanmaya çalışıyoruz. Bazı konteynerlerde ısınmak için tüplü cihazlar kullanılıyor, bu da ciddi riskler taşıyor” şeklinde konuştu.
Elektrik kesintilerinin güvenlik sorunlarını da beraberinde getirdiğini vurgulayan Murat Öğretmen, konteyner kentlerde sokak aydınlatmaları ve güvenlik kameralarının da devre dışı kaldığını ifade etti. Geçtiğimiz yaz yaşanan bir olayı hatırlatan öğretmen, “Yakın bir konteyner kentte kesinti sırasında 8 konteyner soyuldu, klimalar sökülüp çalındı” dedi.
Kesintilerin maddi kayıplara da yol açtığını söyleyen Murat Öğretmen, “Kendi imkânlarımızla aldığımız buzdolabı ve elektronik cihazlar zarar görüyor. Bir komşumuzun bilgisayarı kesintiler nedeniyle hasar gördü ve parça değiştirmek zorunda kaldı” ifadelerini kullandı.
Hatay'da yaşanan elektrik kesintileri eğitim kurumlarında da yaşanan zorluğu gözler önüne seriyor. Konteyner sınıflarda eğitim gören öğrenciler, ders esnasında sınıfta montla oturuyor.
“Bu çağda hala elektrik veya su sorunlarını konuşmak zorunda kalmak son derece üzücü”
Hatay’da elektrik kesintilerinden mağdur olan Hacer Hanım, kesintinin Toroslar EDAŞ tarafından bakım çalışmaları nedeniyle yaşandığını öğrendiğini belirterek, “Açıkçası yıldırımdan ya da yağmurdan kaynaklı bir açıklama bekliyordum. Ancak herhangi bir yıldırım düşmediği, yağmur damlasının bile olmadığı bilinen bir durumdayken söylenebilecek başka bir gerekçe kalmıyor. Nitekim kendi mahallemizde bakım ekibi geldi ve çalışmalara bizzat şahit olduk” diye konuştu.
Kesintilerin önlenebilir olduğunu vurgulayan Hacer Hanım, bakım çalışmalarının sorun çıkmadan önce yapılması gerektiğini söyleyerek, “Yazın, hava günlük güneşlikken, şartlar elverişli iken gelinip gerekli bakım ve onarımlar yapılmalı ki insanlar kışın ortasında bu şekilde mağduriyet yaşamasın. Bu çağda hala elektrik veya su sorunlarını konuşmak zorunda kalmak son derece üzücü” dedi.
“Biz Hatay’ı terk etmeyi düşünmüyoruz”
Deprem sonrası konteynerlerde ve yalıtımı yetersiz prefabrik yapılarda yaşamın sürdüğünü belirten Hacer Hanım, “Bu ortamlarda cihaza bağlı hastalar, çocuklar ve çok kişinin yaşadığı aileler bulunuyor. Tüm bunlar göz önüne alındığında, insan ister istemez bunun bir bezdirme politikası olup olmadığını da düşünmeden edemiyor” şeklinde konuştu.
Hacer Hanım, yaşanan sıkıntılara rağmen bölge halkının dayanışmasını da vurgulayarak şunları kaydetti:
“Amaç buysa bilinmelidir ki biz Hatay’ı terk etmeyi düşünmüyoruz. Aksine, bu durum bizi daha da kenetliyor, toprağımıza daha sıkı sarılmamıza vesile oluyor. Bakım çalışmasıysa biz de varız; bakmaya da onarmaya da gönüllüyüz. Ancak herkes kendi işini layıkıyla yapmalı, sorumluluğu başkasının sırtına yüklememelidir. Bu bizim görevimiz değil; işi yapanlar, işlerini en doğru şekilde yapmalı ve kimseyi mağdur etmemelidir.”
“Bu soğuk günlerde en büyük sıkıntımız elektrik problemi oldu”
Antakya merkezde yaşayan ve taksi şoförlüğü yapan bir vatandaş, deprem sonrası yaşamın en büyük zorluklarından birinin elektrik ve doğal gaz eksikliği olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Evi teslim aldıktan sonra ciddi eksikler yoktu ama en çok bizi yıpratan elektrik ve doğal gazın olmaması oldu. Elektrik yoksa su gelmiyor, hidrofor çalışmıyor ve ısınma sorunu ortaya çıkıyor. Doğal gaz gelmediği için klimayla ısınmaya çalışıyoruz, fakat elektrik olmadığında klima da çalışmıyor. Bu soğuk günlerde en büyük sıkıntımız elektrik problemi oldu”
Kış şartlarının yaşamı daha da zorlaştırdığını belirten vatandaş, “Kar bu sene yağdı; uzun yıllardır böyle bir kar yağışı olmamıştı. Eksi derecelerde, ısınma sorunu olan bir evde yaşamak gerçekten zor. Klima sadece bir odada ısıtıyor, diğer odalar soğuk kalıyor; bu da soğukta uyumayı gerektiriyor” dedi.
“Temel ihtiyaçlarımızı giderebilmek için başkasının evine gitmek zorunda kalıyoruz”
Vatandaş, şehir içindeki yolların durumuna da dikkat çekerek, “Yolları düzeltmeye çalışıyorlar ama bir gün sonra tekrar bozuluyor. Kendi arabanızla kısa süreli gezseniz bile aracınızın ön düzenini yeniden yaptırmanız gerekebilir ve bu oldukça maliyetli oluyor” şeklinde şikayetini dile getirdi.
Elektrik kesintilerinin sürekliliğine de işaret eden vatandaş, “Kesintiler bazen bir gün, iki gün, hatta üç gün sürebiliyor; bazı durumlarda ise sadece bir-iki saatlik kesintiler oluyor. Eskiden yaşadığım şehirlerde altı-yedi yılda en fazla üç kez elektrik kesilirdi. Elektrik olmadığında temel ihtiyaçlar için başka bir eve gitmek zorunda kalıyoruz; duş almak, çamaşır yıkamak gibi günlük işleri başkasının evinde yapmak zorunda kalıyoruz” ifadelerini kullandı.
Sorunun çözümünde muhatap bulmanın da güç olduğunu belirten vatandaş, “Şirket trafoyu değiştirmiyor, doğal gazı yetiştiremiyor. İl genişliyor ama sorun hala çözülmüyor. 186’yı aradığınızda muhatap bulamıyorsunuz, e-posta atsanız bile yanıt dönüp dönmeyeceği belli değil” dedi.
Hatay'da konteyner kentte yaşayan bazı vatandaşlar yaşanan elektrik kesintileri nedeniyle dışarda ateş yakarak ateş başında ısınmaya çalışıyor.
