Elektrikli havacılık teknolojilerinde önemli bir gelişme yaşandı. Çinli uçak üreticisi Comac ve dünyanın önde gelenbatarya üreticilerinden CATL tarafından geliştirilen 19 yolcu kapasiteli elektrikli uçak CE-25A, ilk insanlı test uçuşunubaşarıyla gerçekleştirdi.
Çin'in doğusundaki Şantung eyaletinin Binzhou kentinde hafta sonu yapılan test uçuşunda iki pilot ve bir test mühendisi görev aldı.17 dakikadan biraz kısa süren uçuşta elektrikli uçak 60,4 kilometre mesafe katetti.
Şubat ayında ilk insansız uçuşunu gerçekleştiren CE-25A, ardından yapılan testlerin ardından insanlı uçuş aşamasına geçti.
Comac ve CATL iş birliğinden elektrikli uçak projesi
Çin'in devlet destekli ticari uçak üreticisi Comac, batarya devi CATL ve Şanghay Jiao Tong Üniversitesi başta olmak üzereçeşitli ortakların katkısıyla geliştirilen CE-25A, 10 ton sınıfında bir elektrikli yolcu uçağı olarak tasarlandı.
Comac tarafından yapılan açıklamada, test uçuşu sırasında uçağın normal performans sergilediği ve elde edilen sonuçların beklentilerikarşıladığı bildirildi.
İlk insanlı uçuşun tamamlanması, projenin geliştirme sürecinde önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.
CE-25A elektrikli uçağın teknik özellikleri neler?
Şehirler arası kısa mesafeli yolcu taşımacılığı için geliştirilen CE-25A, elektrikli motor ve özel pervane tasarımıyla dikkat çekiyor.
Geliştiricilerin paylaştığı teknik verilere göre uçağın öne çıkan özellikleri şöyle:
- Yolcu kapasitesi: 19 kişi
- Menzil: 400 kilometre
- Maksimum kalkış ağırlığı: 10 ton
- Seyir hızı: 300 km/saat
- Maksimum seyir irtifası: 2.400 metre
- Elektrikli pervane ünitesi: 10 adet
Uçağın tasarımında kanatlara entegre edilmiş merkezi olmayan elektrikli pervane sistemi kullanılıyor. Kanallı fan (ducted fan) olarakadlandırılan 10 kapalı pervane ünitesi, hava aracının elektrikli itki sistemini oluşturuyor.
Elektrikli uçakta CATL'ın özel batarya teknolojisi mi kullanılıyor?
CE-25A projesinin en çok merak edilen yönlerinden biri de uçakta kullanılan batarya teknolojisi.
2023 yılında geliştirilmeye başlanan projede bataryanın teknik özellikleri henüz resmen açıklanmadı. Ancak dünyanın en büyük bataryaüreticilerinden CATL'ın projeye dahil olması, şirketin havacılık sektöründeki çalışmalarını gündeme taşıdı.
Yicai Global'in aktardığı bilgilere göre CATL, Comac ve Şanghay Jiao Tong Üniversitesi Girişim Geliştirme Grubu, Temmuz2023'te 600 milyon yuan kayıtlı sermayeye sahip ortak bir girişim şirketi kurdu.
CATL'ın 500 Wh/kg enerji yoğunluklu bataryası gündemde
Sektör kaynakları, CE-25A'nın enerji ihtiyacının CATL tarafından Nisan 2023'te tanıtılan Yoğunlaştırılmış Batarya (Condensed Battery) teknolojisiyle karşılanıyor olabileceğini değerlendiriyor.
Hücre düzeyinde 500 Wh/kg enerji yoğunluğuna ulaşabildiği açıklanan bu batarya teknolojisi, hem otomotiv hem de havacılıkuygulamaları için geliştirilen çözümler arasında gösteriliyor.
CATL'ın baş bilim insanının daha önce bataryanın otomotiv ve havacılık standartlarına göre test edildiğini açıklaması, sözkonusu teknolojiye ilişkin beklentileri artırdı.
Ancak CE-25A'da hangi batarya sisteminin kullanıldığı henüz resmî olarak açıklanmadı. Dolayısıyla uçağın 500 Wh/kg enerji yoğunluğunasahip bataryayla uçtuğu yönündeki iddialar şu aşamada doğrulanmış değil.
Elektrikli yolcu uçaklari kisa mesafeli ulaşımda kullanilabilir
19 yolcu kapasiteli ve 400 kilometreye kadar menzil hedefi bulunan CE-25A, özellikle şehirler arası kısa mesafeli uçuşlar için geliştiriliyor.
İlk insanlı test uçuşunun başarıyla tamamlanması, elektrikli yolcu taşımacılığı alanındaki çalışmalar açısından önemli bir gelişme.Ancak uçağın ticari uçuşlara başlayabilmesi için geliştirme, test ve sertifikasyon süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.




