Anayasa Mahkemesi (AYM), Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın taşra teşkilatını yeniden düzenleyen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) bazı maddelerini iptal etti. Yüksek Mahkeme, "Defterdar"ın ildeki en büyük bakanlık memuru sayılmasını ve görev tanımlarının kararname ile yapılmasını Anayasa'ya aykırı buldu.
Anayasa Mahkemesi, CHP'li milletvekillerinin açtığı iptal davası sonucunda, 2 Temmuz 2024 tarihli ve 161 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile ilgili kararını açıkladı. 1 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın taşra teşkilatındaki hiyerarşik yapı ve görev tanımlarına ilişkin kritik iptaller gerçekleşti.
"İlin en büyük amiri vali'dir" vurgusu
İptal edilen düzenlemelerin başında, Defterdarın statüsüyle ilgili madde yer aldı. İlgili Kararname, Defterdar'ı "bulunduğu ilde Bakanlığın en büyük memuru ve il ve bağlı ilçeler teşkilatının amiri" olarak tanımlıyordu.
Anayasa Mahkemesi, İl İdaresi Kanunu'na atıfta bulunarak, il genel idaresinin başının Vali olduğunu ve bakanlıkların taşra teşkilatlarının valinin emri altında olduğunu hatırlattı. Mahkeme, kanunla açıkça "Vali" yetkisinde olduğu düzenlenen bir konuda, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Defterdar'a "en büyük amir" sıfatının verilemeyeceğine hükmederek bu maddeyi iptal etti.
"Görev ve yetkiler kararname ile düzenlenemez"
Mahkeme ayrıca, Gelir İdaresi Başkanlığı'na (GİB) bağlı Defterdarın görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen maddeyi de anayasaya aykırı buldu.
Kararda, kamu görevlilerinin görev ve yetkilerinin Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca münhasıran "kanunla" düzenlenmesi gerektiği vurgulandı. Bu yetkinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmesi "konu bakımından yetki" kuralına aykırı bulunarak iptal edildi. Hukuki boşluk doğmaması adına, bu maddenin iptal hükmünün 6 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.
"Muhasebe uzmanı" unvanı ve kadro iptalleri hukuka uygun bulundu
Yüksek Mahkeme, davanın diğer başlıklarında ise hükümetin düzenlemelerini yerinde buldu. Özellikle "Defterdarlık Uzmanı" unvanının "Muhasebe Uzmanı" olarak değiştirilmesi ve personelin yeni kadrolara atanmasına ilişkin düzenlemeler iptal edilmedi.
Mahkeme, unvan değişikliği ve kadro ihdasının/iptalinin idarenin teşkilat yapısıyla ilgili olduğunu ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenebileceğini belirtti. Buna göre; Defterdarlıkların kapatılarak GİB bünyesinde yapılandırılması sırasında yapılan personel geçişleri ve "Muhasebe Uzmanı" kadrolarının oluşturulması Anayasa'ya uygun bulundu
