İran Anayasayı Koruyucular Konseyi, ulusal para biriminden dört sıfırın kaldırılmasına ilişkin Meclis kararını onayladı. Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte, ülkede kademeli bir para reformu süreci resmen başlayacak.
Konsey Sözcüsü Hadi Tahan Nazif, başkent Tahran’da düzenlediği basın toplantısında yaptığı açıklamada, İran Merkez Bankası Kanunu’nun 58. maddesinde yer alan değişikliğin Anayasa ve şeriat hükümleriyle çelişmediğinin tespit edildiğini belirtti:
“İran Merkez Bankası Kanunu’nun 58. maddesinin (a) bendinde yer alan ve ulusal para biriminden dört sıfırın kaldırılmasını öngören tasarı, gerekli düzeltmelerin ardından yeniden incelendi ve artık şeriat ya da Anayasa ile çelişmediği belirlenmiştir.”
Kademeli geçiş süreci başlayacak
Nazif, reformun ani bir şekilde değil, birkaç yıl sürecek bir geçiş dönemiyle uygulanacağını ifade etti:
“Bu uygulama ani bir şekilde yapılmayacak. Kademeli bir geçiş dönemi öngörülüyor. Merkez Bankası ve ilgili kurumlar, altyapıyı hazırlamak ve halkı bilgilendirmekle yükümlüdür.”
Yurt dışındaki İranlılara yeni haklar
Nazif ayrıca, yurt dışında yaşayan İran vatandaşlarını desteklemeye yönelik yasa tasarısının da konsey tarafından onaylandığını açıkladı:
“Bu yasa, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza bazı hak ve kolaylıklar tanımakta. Uygulama için gerekli yasal zemin hazırlandı ve kısa sürede yürürlüğe girecek.”
Yeni para sistemi “Yeni Riyal” ve “Kıran”
İran Meclisi, 5 Ekim’de yaptığı oturumda Para ve Bankacılık Kanunu’nda değişiklik yaparak, ulusal para biriminden dört sıfırın kaldırılmasını öngören yasa tasarısını kabul etmişti.
Oylamada 144 milletvekili “evet”, 108 “hayır”, 3 “çekimser” oy kullanmıştı.
Kabul edilen düzenlemeye göre İran’ın resmi para birimi “Riyal” olarak belirlendi. Yeni sisteme göre 10.000 mevcut Riyal = 1 Yeni Riyal olacak ve para biriminin alt birimi olarak “Kıran” (kuruş) kullanılacak.
2020’deki tasarı askıya alınmıştı
Daha önce, 2020 yılında hazırlanan yasa tasarısında “Riyal” yerine “Tümen”in ana para birimi olması planlanmış, ancak Anayasayı Koruyucular Konseyi belirsizlikler gerekçesiyle tasarıya itiraz etmişti. Bu nedenle düzenleme uzun süre askıya alınmıştı.
Yeni onayla birlikte İran, uzun süredir beklenen para reformu sürecini resmen başlatmış oldu.
