Isparta’nın Yalvaç ilçesinde anneden kıza aktarılan fırıncılık geleneği, kadın ustaların emeğiyle yaşamaya devam ediyor. Sabahın erken saatlerinde fırınların yolunu tutan kadınlar, ilçenin coğrafi işaretli lezzeti hamursuz ekmeğini geleneksel yöntemlerle hazırlıyor.
Yalvaç hamursuz ekmeği kadınların elinde şekilleniyor
Yalvaç’taki bazı işletmelerde hamurun yoğrulmasından ürünlerin fırına verilmesine kadar üretimin tüm aşamaları kadın çalışanlar tarafından yürütülüyor. Kadın ustalar, hamursuz ekmeğinin yanı sıra katmer, börek ve köy çöreği gibi Isparta mutfağına özgü ürünler de hazırlıyor.
Yaklaşık 15 yıldır fırıncılık yapan Adile Limon, mesleğin inceliklerini annesinden öğrendiğini belirtti. Annesinin geçmişte mahalle fırınlarında kürekçi olarak çalıştığını anlatan Limon, küçük yaşlarda fırıncılıkla tanıştığını ve zaman içinde bu işi meslek haline getirdiğini söyledi.
Geçmiş yıllarda ailelerin hamurlarını evlerinde hazırladığını ve mahalle fırınlarında pişirmek için bir gün önceden sıra aldığını dile getiren Limon, günümüzde üretimin işletmeler bünyesinde sürdürüldüğünü ifade etti.
Sigortalı olarak çalıştıklarını belirten Limon, kadınların fırınlarda üretim yapmasının ilçeye gelen ziyaretçilerin de dikkatini çektiğini kaydetti. Bu mesleğin kadınlara istihdam sağladığını vurgulayan Limon, elde ettikleri gelirle aile bütçelerine katkıda bulunduklarını anlattı.
Coğrafi işaretli lezzet yurt dışına da gönderiliyor
İşletme sahibi Necati Keskin, Yalvaç hamursuz ekmeğinin ilçenin öne çıkan yöresel ürünleri arasında bulunduğunu söyledi. Uzun yıllardır aynı üretim yöntemlerinin korunduğunu belirten Keskin, coğrafi işaret tescilinin ürünün bilinirliğine katkı sağladığını ifade etti.
Yalvaç’taki fırıncılık geleneğinin ağırlıklı olarak kadınlar tarafından sürdürüldüğünü kaydeden Keskin, işletmede yaklaşık 10 kişinin çalıştığını bildirdi. Ürünlerin Türkiye’nin farklı şehirlerine ve yurt dışına gönderildiğini anlatan Keskin, ilçeye gelenlerin hamursuz ekmeğini yakınlarına hediye olarak da götürdüğünü söyledi.
Türkiye’nin birçok yerinde fırın ustalığının erkeklerle özdeşleştirildiğini dile getiren Keskin, Yalvaç’ta kadınların üretimin merkezinde bulunmasının ziyaretçileri şaşırttığını ve olumlu karşılandığını belirtti.
Kadın fırıncılar aile ekonomisine katkı sağlıyor
Yaklaşık 10 yıldır fırında çalışan Ayşe Kutlu da işe başladığında üretim sürecini bilmediğini, deneyim kazandıkça ustalaştığını ifade etti. İş aradığı dönemde fırına başvurduğunu anlatan Kutlu, çalışarak hem çocuklarının ihtiyaçlarına hem de kendi ekonomik özgürlüğüne katkı sağladığını söyledi.
Kadın ustaların hamur açması, ekmek şekillendirmesi ve fırının başında çalışması özellikle ilçe dışından gelenlerin ilgisini çekiyor. Kutlu, ziyaretçilerden aldıkları olumlu tepkilerin kendilerini gururlandırdığını belirtti.
Yalvaç’ın coğrafi işaretli hamursuz ekmeği, yalnızca yöresel bir lezzet olarak değil, kadın emeğini, yerel üretimi ve kuşaktan kuşağa aktarılan fırıncılık kültürünü temsil eden önemli bir değer olarak varlığını sürdürüyor.
