Türkiye genelinde okullarda artan şiddet olayları ve akran zorbalığı tartışılırken, İstanbul Kültür Üniversitesi Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı'nın yürüttüğü saha çalışması çarpıcı veriler ortaya koydu. İstanbul'da 15-18 yaş aralığındaki 527 lise öğrencisiyle yapılan çalışma, gençlerin suça sürüklenme riskini ve maruz kaldıkları ortamı mercek altına aldı.
Araştırmanın en dikkat çeken bulgusu, gençlerin yaşadığı çevreyle ilgili oldu. Katılımcıların yüzde 59'u, yaşadıkları mahallede sık sık suç olaylarının meydana geldiğini belirtirken, yüzde 37'si bu olaylara bizzat tanık olduğunu ifade etti.
Aile ve arkadaş çevresindeki suç oranları da raporda yer aldı:
-
Öğrencilerin yüzde 4’ünün babasının cezaevi geçmişi bulunuyor.
-
Yüzde 11’inin bir arkadaşı sanık olarak yargılanmış.
-
Yüzde 8’inin ise bir arkadaşı cezaevine girmiş.
Eğitim ortamındaki davranışlar ve madde kullanımıyla ilgili veriler ise durumun ciddiyetini koruduğunu gösterdi:
-
Madde Kullanımı: Öğrencilerin yüzde 32'si alkol, yüzde 2'si uyuşturucu madde kullandığını belirtti. Arkadaş çevresinde uyuşturucu kullanımı olduğunu söyleyenlerin oranı ise yüzde 6.
-
Okuldan Kaçma ve Kavga: Gençlerin yüzde 27'si okuldan kaçtığını, yüzde 21'i okulda kavgaya karıştığını, yüzde 11'i disiplin cezası aldığını itiraf etti.
-
Öğretmene Şiddet: Öğrencilerin yüzde 2'si, öğretmenine fiziksel saldırıda bulunduğunu söyledi.
Rapor, gençlerin evde yaşadığı travmaları da kayıt altına aldı. Öğrencilerin yüzde 29'u duygusal istismara, yüzde 14'ü fiziksel şiddete maruz kaldığını belirtirken, yüzde 1'i cinsel istismar yaşadığını bildirdi. Ayrıca katılımcıların yüzde 16'sında davranış bozukluğu, yüzde 6'sında ise dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı bulunduğu kaydedildi.
Uzmanlardan "Etiketleme" ve "Dijital Zorbalık" Uyarısı
Araştırma sonuçlarını Milliyet'e değerlendiren uzmanlar, mevcut disiplin yöntemlerinin yetersizliğine dikkat çekti.
Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı Kurucu Direktörü Doç. Dr. Ayhan Erbay, polis çağırmanın kısa vadede çözüm gibi görünse de uzun vadede riskli olduğunu belirtti. Erbay, "Polis çağırmak öğrenciyi 'etiketleyebilir' ve bu durum yeniden suça sürüklenme riskini artırabilir. Okullarda zorbalıkla mücadelede ulusal bir protokol ve kayıt sistemi bulunmuyor" dedi.
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi'nden Doç. Dr. Metin Kocatürk ise zorbalığın şekil değiştirdiğine vurgu yaptı. Kocatürk, "Zorbalığın önemli bir kısmı artık dijital ortamda yaşanıyor. Klasik disiplin anlayışı yetersiz kalıyor. Okul çapında önleyici programlar ve psikolojik danışmanlık birimlerinin aktif çalışması şart" ifadelerini kullandı.
