Türkiye'de kentsel dönüşüm çalışmalarını desteklemek amacıyla ev ve iş yerlerini yenilemek isteyen hak sahiplerine farklı finansman ve destek imkanları sunuluyor. İstanbul'da uygulanan “Yarısı Bizden” kampanyasında konutlar için hibe, kredi ve taşınma desteği sağlanırken, İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında da riskli yapıların dönüşümü için 3 milyon liraya kadar kredi veriliyor.
Kentsel dönüşüm sürecindeki destekler finansmanla sınırlı kalmıyor. Dönüşüm kapsamındaki yapılarda belirli şartların karşılanması halinde tapu, yapı ruhsatı, iskan, belediye harçları, noter harcı ve damga vergisine yönelik çeşitli muafiyet ve indirimler uygulanabiliyor. Riskli yapıların boşaltılması nedeniyle ortaya çıkan barınma ihtiyacı için de kira veya tahliye yardımı sağlanıyor.
Kentsel dönüşümde "Yarısı Bizden” desteği
İstanbul'da uygulanan “Yarısı Bizden” kampanyasında bir konut için sağlanan toplam destek 1 milyon 875 bin liraya ulaşıyor. Bu tutarın 875 bin lirasını hibe, 875 bin lirasını kredi ve 125 bin lirasını taşınma desteği oluşturuyor.
İş yerleri için belirlenen desteklerde ise 437 bin 500 lira hibe ve aynı miktarda kredi sağlanıyor. İş yerleri için taşınma desteği de 125 bin lira olarak uygulanıyor.
Böylece kentsel dönüşüm kapsamında konut ve iş yerlerinin yenilenmesine yönelik finansman, hibe ve taşınma desteği birlikte sunuluyor.
Kentsel dönüşüm desteğinde kritik tarih 31 aralık 2026
“Yarısı Bizden” kampanyasından yararlanmak isteyenler açısından 31 Aralık 2026 tarihi önem taşıyor. Bu tarihe kadar riskli yapı olarak belirlenen konut ve iş yerleri, diğer koşulları da sağlamaları halinde destek kapsamına alınabilecek.
Kampanyadan yararlanma sürecinde riskli yapı tespitinin belirtilen tarihe kadar yapılması gerekiyor. Desteklerden yararlanılabilmesi için bunun yanında kampanya kapsamında aranan diğer şartların da karşılanması gerekiyor.
Kentsel dönüşüm için 3 milyon TL'ye kadar kredi
Riskli yapıların yenilenmesine yönelik bir diğer finansman imkanı İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında sunuluyor. Proje çerçevesinde kentsel dönüşüm için 3 milyon liraya kadar kredi kullanılabiliyor.
Söz konusu finansman ilk yıl ödemesiz olarak sağlanıyor. Kredinin vadesi 180 ay olarak belirlenirken aylık faiz oranı yüzde 0,69 seviyesinde bulunuyor.
Bazı hak sahipleri için kredi kapsamında ek faiz indirimleri de uygulanabiliyor. Başka bir konutu bulunmayanlar, orta ve düşük gelirli haneler, emekliler, belirli şartları karşılayan engelliler ve şehit aileleri bu kapsamda yer alan gruplar arasında bulunuyor.
Binanın enerji verimliliği de kredi faiz oranı açısından avantaj sağlayabiliyor. Programın ilk aşamadaki uygulama alanları İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ olarak belirlendi.
Kentsel dönüşümde tapu, ruhsat ve iskan avantajları
Kentsel dönüşüm kapsamında sağlanan kolaylıklar kredi ve hibeyle sınırlı tutulmuyor. Dönüşüme dahil edilen yapılarda belirli koşullar altında yapı ruhsatı, iskan, tapu ve belediye harçlarına yönelik muafiyet veya indirimlerden yararlanılabiliyor.
Riskli yapıların yenilenmesi sırasında hazırlanan bazı sözleşmeler ve resmi belgeler için de noter harcı ile damga vergisi açısından avantajlar bulunuyor.
Tapu harcı bakımından ise belirli işlemlerde yüzde 4 oranındaki alım-satım harcına ilişkin istisna uygulanabiliyor. Söz konusu istisnanın geçerli olduğu işlem ve aşama, kentsel dönüşüm sürecinin niteliğine göre değişiyor.
Kentsel dönüşümde kira ve tahliye desteği
Riskli yapı nedeniyle evini veya iş yerini boşaltmak zorunda kalan hak sahipleri ile gerekli şartları taşıyan kiracılar için kira veya tahliye yardımı da sağlanıyor. Bu ödemeler “Yarısı Bizden” kampanyasından ayrı olarak 6306 sayılı Kanun kapsamında uygulanıyor.
Kira ve tahliye desteğinin tutarı illere göre farklılık gösteriyor. Destek miktarları belirli dönemlerde yeniden güncellenebiliyor.
Böylece kentsel dönüşüm sürecinde vatandaşlara hibe ve kredi desteğinin yanı sıra taşınma, kira ve tahliye yardımları ile bazı tapu, ruhsat, iskan ve harç işlemlerinde çeşitli mali avantajlar sunuluyor.
