Türkiye’de son yıllarda derinleşen barınma ve kira krizine karşı kurulan Kiracılar Sendikası, İstanbul Bostancı’da ilk toplantısını gerçekleştirdi. Birleşik Metal-İş Sendikası’nın konferans salonunda vatandaşlar ile siyasi parti, sendika ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen buluşmada, barınma krizinin bireysel değil sistemsel bir sorun olduğu vurgulanarak, "Kiracılar Sendikası olarak bu sistemi değiştirmek, sistematik sorunlarla örgütlü mücadele etmek için yola çıkıyoruz" mesajı verildi.
Avukat Elif Yücel: "İşçi mücadelesiyle barınma mücadelesi birbirinden ayrı düşünülemez"
Toplantının moderatörlüğünü ve açılış konuşmasını sendikanın kurucu üyelerinden avukat Elif Yücel yaptı. Konuşmasında HABAŞ’ta yaşanan iş kazasında yaşamını yitiren işçileri anan Yücel, bir işçinin "Her gün 12, 16, 17, 20 saat çalıştırılıyoruz ne kiraya yetiyor, ne alışverişe, ne çoluk çocuğa yetiyor; insan gibi yaşamak istiyoruz" sözlerini hatırlatarak emeğin karşılığıyla insanca yaşama mücadelesinin barınma hakkından ayrı düşünülemeyeceğini belirtti.
Yücel, yüksek kiralar, tahliye baskıları ve güvencesiz sözleşmelerin milyonlarca yurttaşın ortak sorunu haline geldiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Mesele yalnızca bir ev bulmak değil, emeğimizin karşılığıyla insanca yaşayabilmektir. Yüksek kiralar, tahliye baskıları, güvencesiz sözleşmeler ve yaşadığımız mahallelerden uzaklaşmak zorunda kalmamız, bugün pek çoğumuzun ortak sorunları. Ancak bu sorunlar çoğu zaman bireysel meseleler olarak ele alınıyor ve hepimiz kendi çözümümüzü bulmaya çalışıyoruz. Oysa barınma sorunu kişisel değil, sistemsel bir sorundur. Çözümü de bireysel değil, ortak mücadelededir."
Çevre Mühendisi Çağla Aydın: "İstanbul’da 750-800 bin konut kiraya bile verilmeden boş duruyor"
Sendikanın kurucu üyelerinden çevre mühendisi Çağla Aydın, barınma krizinin yaşam hakkını doğrudan tehdit eden boyutlara ulaştığını ifade etti. Otobüslerde uyumak zorunda kalarak hayatını kaybeden yurttaşlardan, kirasını ödeyemediği için sığındığı otomobilde yangında yaşamını yitiren Kağıthaneli Cemal Ertürk’e ve Adana’da köprü altında yaşamak zorunda kalan 72 yaşındaki yurttaşa kadar pek çok acı örneğin basına yansıdığını belirten Aydın, yüksek barınma maliyetlerinin şiddet gören kadınların evden ayrılmasını dahi engellediğine dikkati çekti.
Krizin yalnızca konut üretimiyle çözülemeyeceğini, asıl sorunun konutun bir yatırım ve finansal getiri aracına dönüştürülmesi olduğunu savunan Aydın, sözlerini şöyle sürdürdü:
"İstanbul Planlama Ajansı verilerinde İstanbul için 750 binlerde boş konut tahmin ediliyordu. Bir sürü insanın yaşayacak yer bulamadığı, öğrencilerin artık üniversite tercihlerini buna göre yapmak zorunda kaldığı bir yerde 750-800 bin tane konutun kiraya bile verilmeden boş duruyor olması bu eşitsizliği gösteriyor. İkiden, üçten fazla konutu olanlara dair özel yaptırımların uygulanması gerekiyor ki konut bir yatırım aracı olmaktan çıksın."
İspanya’da Mari Carmen’in tahliyesiyle başlayan halk hareketinden Portekiz, Berlin ve New York’taki barınma hakkı mücadelelerine kadar dünyadan örnekler veren Aydın, barınma hakkının en temel insan hakkı olduğunu söyledi.
Şehir Plancısı Fatma Eryıldız: "2019’da asgari ücretle ödenen kira bugün 1,7 asgari ücrete denk geliyor"
Kurucu üyelerden şehir plancısı Fatma Eryıldız ise Türkiye’deki kira ve barınma krizini istatistiksel verilerle ortaya koydu. TÜİK verilerine göre 2012 yılında yüzde 20 olan kiracı oranının bugün yüzde 28’e yükseldiğini aktaran Eryıldız, son 5-6 yılda kiraların ücretler karşısında katlandığını belirtti.
Kurucu üyelerden şehir plancısı Fatma Eryıldız ise Türkiye’deki kira ve barınma krizini istatistiksel verilerle ortaya koydu. TÜİK verilerine göre 2012 yılında yüzde 20 olan kiracı oranının bugün yüzde 28’e yükseldiğini aktaran Eryıldız, son 5-6 yılda kiraların ücretler karşısında katlandığını belirtti. 2019 yılında bir asgari ücretle ödenebilen kiranın bugün 1,7 asgari ücrete karşılık geldiğini kaydeden Eryıldız, İstanbul’da aylık ortalama kiranın 50 bin liraya ulaşmasına karşın asgari ücretin 28 bin lira seviyesinde bulunduğunu ve resmi yıllık kira artış oranı yüzde 31 olarak açıklanmasına rağmen fiili artışların yüzde 48’i bulduğunu, asgari ücret artışının ise yüzde 27’de kaldığını vurguladı.
Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında en yüksek kira artışının yaşandığı ülke konumunda yer aldığını ve kira-hane halkı geliri oranında 35 ülke arasında 34’üncü sırada bulunduğunu dile getiren Eryıldız, resmi verilere göre Türkiye’de 9 milyon kiracı hanenin gelirinin yüzde 40’ından fazlasını kiraya ayırmak zorunda kaldığı için eğitim, sağlık ve beslenme harcamalarından kıstığını ifade etti. Yıllık kira artışının Bağcılar’da yüzde 77’ye, Fatih ve Zeytinburnu’nda ise yüzde 71’e ulaştığını aktaran Eryıldız, ülke genelinde kiracıların yüzde 20’sinin evini ısıtamadığını, yüzde 40’ının ise gerekli tadilatları yaptıramadığını sözlerine ekledi.
Şehir Plancısı Bilge Avcı: "Neden dernek değil de sendika kurduk?"
Sendikanın kurucu üyelerinden şehir plancısı Bilge Avcı ise kiracıların yardıma muhtaç bir azınlık değil; işçi, memur, öğrenci, emekli ve esnaftan oluşan toplumun büyük bir kesimi olduğunu söyledi. “Ülkede yeterince sınıf yokmuş gibi kiracı ve ev sahibi diye iki yeni sınıf daha yaratıyorlar. Evsiz insanlar ve insansız evler aynı kentte yan yana duruyor” diyen Avcı, dernek yerine sendika modelini seçmelerinin nedenini şu sözlerle açıkladı:
"Dernekler hizmet sunar ya da dayanışma yürütür. Sendika ise bir tarafın karşı tarafla olan ilişkisinin gücünü değiştirir. Sendikayı sendika yapan, tek tek güçsüz olanların toplu halde güçlü olmasıdır. Sendika gücünü masaya oturma gücünden alır. Mülk sahibi karşısında savunmasız ve yalnız bir kiracı değil, örgütlü kiracıların sendikasını bulur."
Avcı, Kiracılar Sendikası’nın önümüzdeki dönemde kiralık sosyal konut üretimi, boş konutların kullanıma kazandırılması, çoklu konut sahiplerinin kademeli vergilendirilmesi ve turistik kiralamaların mahallelerin barınma ihtiyacına göre sınırlandırılması başlıklarında mücadele yürüteceğini ifade etti. Toplantıya katılan DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek de programda bir konuşma gerçekleştirdi.





