Meta, kullanıcıların herkese açık hesaplarındaki fotoğrafları kaynak alarak yapay zeka ile yeni görseller üretilmesine imkan tanıyan yeni Instagram özelliğini, gelen yoğun gizlilik ve telif hakkı eleştirilerinin ardından tamamen durdurdu. Hafta başında küresel ölçekte kullanıma sunulan ve kullanıcıları otomatik olarak sisteme dahil eden (opt-in yerine opt-out) özellik, dünya genelinde büyük bir protesto dalgasına yol açmıştı.
Sistem Kullanıcıları Otomatik Dahil Etti: Gizlilik Alarmı Verildi
Meta'nın salı günü tanıttığı bu yeni entegrasyon, platformda herkese açık profile sahip olan tüm Instagram kullanıcılarını doğrudan ve otomatik olarak sistem havuzuna ekledi. Bu durum, milyonlarca kişinin kişisel görüntülerinin, yüz hatlarının ve fiziksel benzerliklerinin, kendi açık rızaları ya da onayları alınmaksızın yapay zeka tarafından manipüle edilerek yeni görsellerde kullanılmasına zemin hazırladı.
Uygulamanın devreye girmesiyle birlikte binlerce kullanıcı, kişisel verilerin ihlali ve telif hakkı endişelerini sosyal medya mecralarında dile getirdi. Platformda hızla yayılan rehber paylaşımlarla, kullanıcılar yapay zeka veri havuzuna kaynak olmaktan kurtulmak için hesaplarını kitleler halinde "gizli" (private) statüsüne almaya başladı.
Meta’dan resmi açıklama: "Beklentileri karşılamadı"
Gelen tepkilerin ardından geri adım atan Meta, yaptığı resmi açıklamada projenin sonlandırıldığını şu ifadelerle duyurdu:
"Amacımız, faydalı bir yaratıcı araç sunmak ve insanların herkese açık içeriklerinin bu şekilde referans alınıp alınamayacağı konusunda kontrol sahibi olmalarını sağlamaktı. Ancak gelen geri bildirimler, bu özelliğin beklentileri karşılamadığını gösterdi. Bu nedenle artık kullanıma sunulmuyor."
Instagram’da iptal edilen bu fonksiyon, Meta’nın yeni yapay zeka görsel üreticisi "Muse Image" modelinin kapsamlı lansmanının bir parçası olarak tasarlanmıştı. Şirket, Muse Image modelini WhatsApp ve bağımsız sohbet botu uygulaması Meta AI üzerinde çalıştırmaya devam ediyor. Ayrıca Instagram bünyesinde bu hafta tanıtılan yapay zeka tabanlı özel filtreler gibi diğer yan özelliklerin de aktif kalacağı bildirildi.
Hollywood, sendikalar ve sanat dünyası ayaklandı
Özelliğe yönelik en sert tepkilerden biri de eğlence ve sanat endüstrisinin merkezi Hollywood'dan geldi. Los Angeles merkezli önde gelen yetenek ajanslarından Creative Artists Agency (CAA), müşterilerinin telif haklarını korumak adına Meta ile doğrudan temasa geçerek uygulamayı "sorumsuzca geliştirilmiş bir adım" olarak nitelendirdi. Ajans tarafından yapılan açıklamada, "Sanatçılar, görüntülerinin ve eserlerinin kullanılıp kullanılmayacağına, nasıl kullanılacağına, hangi koşullarda izin vereceklerine kendileri karar verebilmelidir" denildi.
Oyuncuları temsil eden en büyük işçi sendikası Screen Actors Guild-American Federation of Television and Radio Artists (SAG-AFTRA) ise perşembe günü yayınladığı bildiride, Meta’nın kullanıcıları ön onay almadan (otomatik olarak) sisteme dahil etmesini, kamuoyunun yapay zeka teknolojilerine yönelik hassasiyetini ve yaklaşımını tamamen yanlış değerlendiren bir karar olarak tanımladı.
Meta’nın yaşadığı bu geri adım, büyük teknoloji şirketlerinin görsel ve video üreten yapay zeka modellerindeki telif hakkı ve manipülasyon krizlerinin son halkasını oluşturdu. ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, yapay zeka video üreticisi Sora’yı yayımladığında benzer telif tartışmaları yaşamış, telif hakkıyla korunan içerikler için stüdyolarla anlaşmaya çalışsa da uygulamayı mart ayında kapatmak zorunda kalmıştı. Sosyal medya platformu X, gerçek kadın ve çocukların yüzlerinin yapay zekayla çıplak görsellere dönüştürülerek platformda yayılmasının ardından, Grok sohbet botunun bazı görselleri herkese açık paylaşmasını engellemişti.
Arama motoru devi Google başta olmak üzere diğer teknoloji şirketleri de benzer görsel üretim algoritmaları ve veri işleme yöntemleri nedeniyle küresel ölçekte yasal ve toplumsal yaptırımlarla karşı karşıya kalmıştı.
Tüm bu küresel ölçekli tepkilere ve iptal kararlarına rağmen Meta, yapay zeka yatırımlarını sürdürüyor. Şirket, perşembe günü "Muse Spark" adını verdiği yapay zeka modelinin yeni sürümünü yayımlarken, önümüzdeki aylarda yeni bir yapay zeka tabanlı video üreticisini de piyasaya sunmayı planladığını ortak kamuyoluna bildirdi.
