Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında hayata geçirilen "Mitler, Düşler, Masallar - Kardeşliğin Sonsuz Şimdiki Zamanı Projesi" çerçevesindeki etkinlikler sanatseverlerle buluşmaya devam ediyor. Projenin ikinci ayağı olan ve Emin Antik Sanat Merkezi'nde gerçekleştirilen "Anadolu ve Türk Mitolojisinin Serüveni" başlıklı panel, yoğun bir katılımla yapıldı.
Tarihin, mitolojinin, dilin ve sanatın konuşulduğu programın moderatörlüğünü sanatçı Ayşegül Atmaca üstlendi. Proje müellifi, yazar, eleştirmen ve Zorba TVdergi Genel Yönetmeni Ümit Yaşar Gözüm, açılış konuşmasında "Mitler, Düşler, Masallar" projesinin felsefesini ve yola çıkış gayesini anlatan manifestolarını dinleyicilere aktardı. Gözüm, "Düş gücü insanın ilk yurdudur, mitoloji ise o yurdun kadim hafızasıdır" diyerek projenin temel dayanaklarını ve Türk mitolojisinin evrensel boyutunu anlattı.
Masalların ve sözlü kültürün birleştirici gücü
Panelin devamında söz alan yazar ve masal dedesi Yücel Feyzioğlu, masalların bir milletin ruhunun gizli haritası olduğunu vurguladı. Masalların yalnızca çocukluk anılarından ibaret olmadığını, insanın kendini ve dünyayı anlama çabasının en eski araçları arasında yer aldığını belirten Feyzioğlu, şunları kaydetti:
"Sözlü kültürün taşıyıcıları olan anlatıcılar, yaratıcı düşüncenin kapılarını aralayarak bireyin yaşam yolculuğuna ışık tutar. Türk masallarında kahraman kaderine boyun eğmez, kaderinin peşinden koşmak zorunda kalır. Doğa, Türk masallarında insanın dışındaki dünya değil, insanın içindeki sesin yankısıdır. Her masal, bir ailenin kalbinde başlayan ve bir toplumun ruhunda tamamlanan bir yolculuktur."
Feyzioğlu, Türk dünyası masallarının halkların kalbinde atan görünmez zamanlar olduğunu, binlerce yıllık bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasının dilin ve törenin yaşatılması açısından elzem olduğunu dile getirdi.
Sanat ve mitolojinin kesişim kümesi
Panelde konuşan bir diğer isim olan sanatçı ve ressam Önder Aydın ise sanat ile mitoloji arasındaki kopmaz bağa dikkat çekti. Aydın, Türk kültür tarihinin doğa, nesne ve insan bileşiminden oluştuğunu belirterek, sanatçının sezgisel bir estetik sunduğunu ifade etti.
Mitlerden doğan düşün, estetik değerleri ve renkleri doğadan ayırmadığını belirten Önder Aydın, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Sanatçı, mitlerin karanlık kuyusundan ışık çıkaran kişidir. Bugün Türk mitolojisi, plastik sanatlarda hâlâ keşfedilmeyi bekleyen geniş bir evrendir. Sözlü kültürün doğayla birleştiği bu miras; görsel ve sahne sanatlarıyla buluştuğunda toplumsal bir yarara dönüşür. Sanat, mitlerin sezgisel kapısından geçerek sonsuz şimdiki zamana ulaşır."
Dil, felsefe ve gelecek vizyonu
Panelde; dilin, felsefenin ve hayata bakış açısının mitler ile masallar aracılığıyla nasıl şekillendiği örneklerle aktarıldı. Türk mitolojisinin Göktürklerden Hunlara, Uygurlardan Selçuklulara, Osmanlılardan Cumhuriyete uzanan geniş coğrafyada şekillendiği; doğa, toplum ve ruhani dünya arasındaki bağı kurarak kültürel zenginliği bugüne taşıdığı vurgulandı.
Programın sonunda katılımcılar, Anadolu ve Türk mitolojisinin zengin mirasının sanatla harmanlandığı buluşmadan duydukları memnuniyeti dile getirdi. Etkinlik, sanatseverlerin ve panelistlerin aralarındaki sohbetler ve değerlendirmelerle sona erdi.
