Milli Savunma Bakanlığı (MSB) Harita Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışma kapsamında, Türkiye dışında bulunan Türk şehitlikleri ve anıtları tek bir harita üzerinde toplandı. Yaklaşık bir yıl süren araştırmalar sonucunda 48 ülkedeki 172 şehitlik ve anıt belirlenerek “Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası” hazırlandı.
172 şehitlik ve anıt kayıt altına alındı
Harita Genel Müdürlüğü personelinin yürüttüğü çalışma, farklı ülkelerde bulunan Türk şehitliklerinin tespit edilmesi ve tarihsel bilgilerinin doğrulanması amacıyla gerçekleştirildi. Hazırlanan haritada, vatan toprağından uzakta bulunan 172 şehitlik ve anıtın konumlarına yer verildi.
Çalışma, Harita Genel Müdürlüğü Basım Şube Müdürü Yarbay Fatih Kalle'nin koordinasyonunda Grafik Tasarımcı Özgün Tükle, Kıdemli Başçavuş Özgür Köstekli ve kurum personelinin katkılarıyla hazırlandı. Harita, Harita Genel Müdürlüğünün internet sitesi üzerinden erişime sunuldu.
Tarihsel veriler farklı kurumlardan doğrulandı
Çalışmanın hazırlık aşamasında Dışişleri Bakanlığı ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ile veri toplama çalışmaları yürütüldü. Elde edilen bilgilerin tarihsel açıdan doğrulanması için Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Milli Savunma Üniversitesi ve Arşiv ve Askeri Tarih Daire Başkanlığından (ATASE) destek alındı.
Yarbay Fatih Kalle, bazı şehitliklerin resmi olarak bilinmediğini ve özellikle köylerde ya da eski harp sahalarında henüz tespit edilemeyen mezarların bulunabileceğini belirtti. Kalle, bu nedenle haritanın ilerleyen dönemlerde güncellenebileceğini ve yeni şehitliklerin tespit edilmesi halinde çalışmaya dahil edilebileceğini ifade etti.
Haritada tarihi figürlere de yer verildi
Hazırlanan çalışmada yalnızca şehitliklerin konumları gösterilmedi. Şehitlerin kullandığı üniformalar, savaş araçları ve döneme ait farklı unsurların da gerçeğe uygun şekilde resmedilmesi için çalışma yürütüldü.
Şehitliklerin haritadaki gösteriminde, gerçek dünyadaki biçimlerinin esas alındığı belirtildi. Yemen ve Hindistan gibi bölgelerde görev yapan Mehmetçiklere ait tarihi görseller de haritada yer aldı.
Çalışmada Osmanlı döneminde kullanılan gemiler, uçaklar ve farklı savaş araçlarının görsellerine de yer verildi. Osmanlı gemilerine ilişkin çizimlerde Prof. Dr. İdris Bostan'ın “Kürekli ve Yelkenli Osmanlı Gemileri” adlı eserinden yararlanıldı.
İngiltere'deki Brookwood Türk Hava Şehitliği'nde hayatını kaybeden askerlerin kullandığı uçaklar da gerçek modelleri ve kuyruk numaralarıyla haritada gösterildi. Bunun yanında yurt dışında görev yaparken şehit olan diplomatlar, askeri personel, güvenlik görevlileri ve sivil personel de çalışmada yer aldı.
Mezarı bulunmayan şehitler de unutulmadı
Haritada, şehitlik ve mezar taşlarının bulunmadığı bazı isimlere ilişkin görsel unsurlar da kullanıldı. Akdeniz'de Refah şilebi ve TCG Kocatepe gemilerinde görev sırasında hayatını kaybeden ancak bugün bir mezar taşı bulunmayan şehitler için ilgili gemilerin görselleri çalışmaya eklendi.
Haritanın görsel bölümünde Osmanlı dönemindeki süvariler ve Birinci Dünya Savaşı sırasında Türk askerlerinin bulunduğu bölgeler de işlendi. Rusya Federasyonu sınırları içerisindeki ve bugün Trans Sibirya olarak bilinen demir yolu hattı da dönemin tarihsel olaylarına atıf yapacak şekilde haritada gösterildi.
