Türkiye'nin aktif tektonik yapısını ve deprem üreten hatlarını gösteren en önemli kurumsal altyapı dokümanı yenilendi. Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Türkiye Diri Fay Haritası-2026", Bilimsel Etkinlikler Haftası ve kurumun 91. kuruluş yıl dönümü kapsamında düzenlenen resmi programda kamuoyuna tanıtıldı.
215 yeni diri fay saptandı
Tanıtım toplantısında kürsüye çıkan MTA Genel Müdürü Vedat Yanık, 2022 yılında resmi yatırım programına dahil edilen güncelleme projesinin, ileri yer bilimleri teknolojileri ve akademik ortaklıklarla tamamlandığını açıkladı. Yeni haritadaki en radikal değişim, ülkedeki aktif fay hatlarının sayısında gözlendi.
MTA Genel Müdürü Yanık, diri fay istatistiklerindeki artışa ilişkin şu somut verileri paylaştı:
"2013 basımında 485 olan diri fay sayısı, yeni veriler ışığında bu haritada 700'e yükseldi. Bu harita ve hazırladığımız sayısal veri tabanı, deprem tehlike analizleri, kritik altyapı yatırımları ve ulusal zarar azaltma politikalarımız için temel bir başvuru kaynağı olacak."
Konuşmasında yer bilimlerinin küresel ve bölgesel ölçekteki makro stratejik önemine değinen Vedat Yanık, dünyada enerji, maden ve kritik ham madde rekabetinin tırmandığını hatırlattı. Türkiye'nin jeolojik konumuna dikkat çeken Yanık, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Artan enerji ihtiyacı, sürdürülebilir kaynak yönetimi, iklim değişikliği ve kritik hammaddelere yönelik amansız rekabet, yerbilimlerinin stratejik önemini her geçen gün daha da artırıyor. MTA, bu yeni dünya düzeninde de en ön safta yer alarak modern teknolojilerle desteklenen yerli, yenilikçi ve çevreye duyarlı arama faaliyetlerini kararlılıkla sürdürüyor."
Sayısal veri tabanı afet risk yönetiminde kullanılacak
Yenilenen harita yapısının sadece bir görsel dokümandan ibaret olmadığını, sayısal bir coğrafi veri tabanı olarak tasarlandığını belirten kurum yetkilileri, bu verilerin deprem risk analizleri, şehir plancılığı, kentsel dönüşüm parametreleri ve büyük sanayi yatırımlarının lokasyon seçimlerinde temel teşkil edeceğini bildirdi.
MTA Genel Müdürü Vedat Yanık, tanıtım lansmanını şu ifadelerle noktaladı:
"Bugün, kuruluş yıl dönümümüzü taçlandıran son derece hayati bir ulusal veri altyapısını, 'Türkiye Diri Fay Haritası-2026' sürümünü yayımlamanın gururunu paylaşıyoruz. Alp-Himalaya orojenez kuşağında yer alan ülkemiz için aktif tektonik yapının güncel ve doğru verilerle ortaya konulması, yalnızca bilimsel bir çalışma değil, ulusal güvenlik, sürdürülebilir kalkınma ve afet risklerinin azaltılması adına stratejik bir zorunluluktur."
