Türkiye'de siyaset ve iletişim biliminin öncü ismi, Mülkiye'nin ilk kadın profesörü, "Hocaların Hocası" Prof. Dr. Nermin Abadan Unat, 104 yaşında aramızdan ayrıldı. 14 yaşında bir kız çocuğu iken "Parasız eğitim var" diyerek Viyana'dan tek başına Türkiye'ye kaçan ve bir Cumhuriyet efsanesine dönüşen Unat, geride sayısız öğrenci ve dev bir akademik miras bıraktı.
Mülkiye'nin (Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi) ilk kadın asistanı, ilk kadın doçenti ve ilk kadın profesörü olan Prof. Dr. Nermin Abadan Unat, İstanbul'daki evinde hayatını kaybetti. Siyaset bilimi, sosyoloji ve iletişim alanındaki çalışmalarıyla Türkiye'de öncü olan Unat'ın cenaze programının, ABD'de bulunan oğlunun Türkiye'ye dönmesinin ardından netleşeceği öğrenildi.
14 Yaşında Viyana'dan Başlayan "Cumhuriyet" Yolculuğu
Nermin Abadan Unat'ın hayat hikayesi, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin eğitim devriminin en canlı kanıtlarından biriydi. 2021 yılında verdiği bir söyleşide o günleri anlatan Unat, babasının ölümü ve annesinin kumar tutkusu nedeniyle okul hayatının bitme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını belirtmişti.
Annesinin "Seni artık okutamam, git daktilo öğren" sözü üzerine hayatının kararını veren Unat, o süreci şöyle anlatmıştı:
"O sırada Türkiye’deki gelişmeleri yabancı gazetelerden takip ediyordum. Türkiye’de erkek kız farkı gözetmeksizin herkes için parasız eğitim getirileceğini öğrendim. Bunu duyduktan sonra Türkiye artık benim için bir cennetti. Türkiye’ye gidebilmek için büyükelçiye gittim; bana bir bilet ve kimlik verdi. 5 Kasım 1936’da Budapeşte’den hareket ettim. Bir daha da annemi görmedim."
"Her Şeyimi Atatürk'e ve Cumhuriyeti Kuranlara Borçluyum"
Türkçe bilmeden geldiği Türkiye'de, Cumhuriyet'in sağladığı imkanlarla zirveye tırmanan Unat, her fırsatta Atatürk ve kurucu kadroya olan minnetini dile getiriyordu.
Türkiye'nin o dönemde Avrupa için bir "ışık" olduğunu vurgulayan Unat, duygularını, "Biz de diğerleriyle beraber yenildik savaşta; ama onlar gibi her şeyi kaybedip başı öne eğilmiş bir ülke olmadık. Ben her şeyimi Türkiye’deki cumhuriyeti kuranlara borçluyum. Atatürk’e, İsmet Paşa’ya, o dönemin yöneticilerine borçluyum" sözleriyle ifade etmişti.
Mülkiye'de Bir Tarih Yazdı
İzmir Kız Lisesi'ni bitirdikten sonra girdiği İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olan Unat, asıl devrimini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde yaptı. Erkek egemen bir kurum olan Mülkiye'de "ilk kadın asistan, ilk kadın doçent ve ilk kadın profesör" unvanlarını alarak tarihe geçti. Emekliliğinin ardından Boğaziçi Üniversitesi'nde dersler vermeye devam eden Unat, 100 yaşını aştığında bile akademik üretimden kopmadı.
"Şeker Yerine Kuru Üzüm Yerdik Ama Ümitliydik"
Cumhuriyet'in ilk yıllarının canlı tanığı olan Unat, o dönemin ruhunu "ümit yılları" olarak tanımlıyordu. Yokluk içinde yaratılan varlığı ve toplumsal seferberliği şu anekdotla anlatmıştı:
"Şeker yoktu ve biz şeker yerine kuru üzüm yiyorduk. Sonra şeker fabrikası kuruldu, çayı şekerle içtik. Sümerbank açılınca 3 liraya basma alıp şık olabildik. Küçük şeylerle mutlu olduk. Cumhuriyet’in ilk yılları ümit yıllarıydı bizim için ve biz o şeyler için mücadele ediyorduk."
