Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu üst düzey toplantıları kapsamında ABD'nin New York kentinde bulunan Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, düşünce kuruluşu Atlantic Council ev sahipliğinde düzenlenen panelde konuştu. Eski Beyaz Saray Orta Doğu Özel Temsilcisi Brett McGurk'ün moderatörlüğünde gerçekleşen oturumda Şara, Tel Aviv yönetimiyle yapılan gizli barış müzakerelerinden yabancı askeri üslerin tasfiyesine ve bölgesel petrol boru hattı planlarına kadar dikkat çekici açıklamalarda bulundu.
"İsrail ile yüzde 90 oranında anlaşmıştık"
Şam yönetiminin kalıcı barış arayışları çerçevesinde İsrail ile doğrudan temas kurduğunu ilk kez bu açıklıkla dile getiren Şara, müzakerelerde ciddi mesafe katettiklerini aktardı. Taraflar arasında yürütülen birkaç tur görüşmeyi hatırlatan Suriye lideri, "İsrail ile yapılan görüşmelerde yaklaşık yüzde 90 oranında anlaşmaya vardık, ancak sonuçta İsrail geri çekildi" diyerek tıkanıklığın Tel Aviv kaynaklı olduğunu belirtti.
Suriye'nin haklarının eksiksiz teslim edilmesi şartıyla kalıcı barıştan yana olduklarını yineleyen Şara, işgal sürdüğü müddetçe gerçek bir normalleşmenin mümkün olamayacağını vurguladı. Şara, "Suriye topraklarının işgal altında olması bir barış değildir. Barış ancak Suriye'nin hakları geri alındığında gerçekleşir. İsrail'in Suriye'ye yönelik politikalarını Gazze'de yaşananlara göre belirlemesi yanlış bir yaklaşımdır. Kendi güvenliğinizi korumak istiyorsanız, başkalarının güvenliğine de saygı duymalısınız" değerlendirmesinde bulundu.
"Ülkemizde yabancı askeri üslere ihtiyaç kalmadı"
Suriye'nin yeni dönemdeki temel güvenlik ve egemenlik yaklaşımının ülkeyi yabancı askeri üslerden arındırmak olduğunu kaydeden Şara, ulusal birlik ve bağımsızlığın ancak bu yolla tesis edileceğini ifade etti. Ülke genelindeki her askeri varlığın meşruiyet kazanması gerektiğini dile getiren Şara, her türlü mevcudiyetin Suriye Halk Meclisi tarafından onaylanmış yasal bir statüye ve devletin haklarını gözeten hukuki bir çerçeveye kavuşturulmasının zorunlu olduğunu, yakın gelecekte ülkesinin hiçbir yabancı askeri üsse ihtiyaç duymayacağını belirtti.
Rusya ile üsler azaltıldı, Türkiye ile hukuki statü müzakeresi sürüyor
Sahadaki yabancı askeri unsurlarla yürütülen süreçlerin detaylarını da paylaşan Şara, Moskova yönetimiyle varılan uzlaşmayı duyurdu. Rusya ile yapılan diyalog sürecinin üs sayısının ikiye indirilmesiyle sonuçlandığını aktaran Şara, kalan bu iki noktanın da Suriye ordusuna yönelik eğitim üslerine dönüştürülmesi hususunda tarafların mutabık kaldığını bildirdi.
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ülkedeki varlığına ilişkin soruları da yanıtlayan Cumhurbaşkanı Şara, Türk birliklerinin Suriye'ye sınır güvenliği gerekçeleri ve bölgenin şiddetli çatışmalarla sarsıldığı özel şartlar altında intikal ettiğini hatırlattı. Gelinen aşamada Türkiye'nin Kuzeybatı Suriye'deki üslerinin sayısının kademeli olarak azaldığına işaret eden Şara, söz konusu askeri varlığın nihai hukuki statüsünün netleştirilmesi ve hukuki zemine bağlanması amacıyla Ankara ile görüşmelerin kesintisiz devam ettiğini açıkladı.
Hürmüz Boğazı'na alternatif: Irak petrolü Suriye limanlarından akacak
Konuşmasında bölgesel jeopolitiği ve enerji haritasını değiştirecek yeni bir transit hat projesini de duyuran Şara, Irak petrolünün dünya pazarlarına ulaştırılması için Suriye limanları üzerinden güvenli bir koridor oluşturmaya çalıştıklarını söyledi. Hürmüz Boğazı'ndan geçiş riskini ve bağımlılığını tamamen bertaraf etmeyi amaçladıklarını vurgulayan Şara, Irak'taki petrol üretim sahalarını doğrudan Suriye limanlarına bağlayacak stratejik bir boru hattı projesinin hayata geçirilmesi yönünde hazırlıkların sürdüğünü ifade etti.
