“Pasaport” kelimesinin 2 Ekim 2026 itibarıyla arama motorlarında öne çıkmasının arkasında, kamuoyunda yeşil pasaport olarak bilinen hususi damgalı pasaportun kapsamını genişletmeyi amaçlayan yeni kanun teklifleri bulunuyor. TBMM gündemine taşınan tekliflerde pilotların yanı sıra mühendis ve mimarların da belirli koşulları sağlamaları halinde yeşil pasaport alabilmeleri öngörülüyor. Ancak tekliflerin yasama süreci tamamlanmadığı için söz konusu meslek gruplarına şu aşamada yeni bir pasaport hakkı verilmiş değil.
PASAPORT NEDEN GÜNDEM OLDU?
Pasaport aramalarındaki hareketlilik, TBMM’de peş peşe gündeme gelen Pasaport Kanunu değişikliği teklifleriyle hızlandı. Özellikle 30 Eylül’de Meclis Başkanlığına sunulan ve pilotları kapsayan teklifin 1 Ekim’de İçişleri Komisyonu’na sevk edilmesi, yeşil pasaport tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Aynı dönemde mühendis ve mimarların yeşil pasaport kapsamına alınmasına yönelik teklif de komisyon gündemine geldi. Böylece “yeşil pasaport kimlere verilecek?”, “mühendislere yeşil pasaport çıktı mı?” ve “pilotlar yeşil pasaport alabilecek mi?” gibi sorguların öne çıkmasına neden olan yeni bir süreç başladı.
PİLOTLARA YEŞİL PASAPORT TEKLİFİ
TBMM kayıtlarına göre 30 Eylül 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunulan 2/3897 esas numaralı kanun teklifiyle, havayolu pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan pilotlara hususi damgalı pasaport verilmesi amaçlanıyor. Teklif 1 Ekim tarihinde TBMM İçişleri Komisyonu’na sevk edildi.
Teklifin gerekçesinde pilotların yurt dışında eğitim, uçuş testleri ve uçak teslim alma gibi mesleki süreçlere katılabildikleri ve bu seyahatlerde vize işlemleriyle karşılaşabildikleri belirtiliyor. Teklif yasalaşırsa koşulları karşılayan pilotlar yeşil pasaport hakkından yararlanabilecek.
MÜHENDİS VE MİMARLARA YEŞİL PASAPORT VERİLECEK Mİ?
Meclis gündemindeki bir diğer düzenleme mühendis ve mimarları ilgilendiriyor. Teklifte, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne bağlı odalara üye olan ve mesleğinde belirlenen kıdem şartını sağlayan mühendis ve mimarlara hususi damgalı pasaport verilmesi öneriliyor.
Gündeme gelen son tekliflerde en az 10 yıllık mesleki kıdem şartı öne çıkıyor. Düzenleme de diğer teklifler gibi İçişleri Komisyonu’nda bulunuyor ve henüz yürürlüğe girmiş değil.
DOKTOR, ECZACI, MALİ MÜŞAVİR VE MUHTARLAR DA GÜNDEMDE
Yeşil pasaport kapsamını genişletmeye yönelik tekliflerin yalnızca pilotlar, mühendisler ve mimarlarla sınırlı olmadığı görülüyor.
16 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına gelen başka bir kanun teklifinde muhtarlar, mali müşavirler, eczacılar, doktorlar, mühendisler ve mimarlara, belirlenen kriterleri taşımaları halinde hususi damgalı pasaport verilebilmesi amaçlanıyor. Bu teklif de 1 Ekim 2026 itibarıyla İçişleri Komisyonu’nda bulunuyor.
Bu nedenle sosyal medyada veya haber başlıklarında görülen “yeşil pasaport kapsamı genişledi” ifadelerinin yürürlükte olan bir düzenleme ile kanun teklifini birbirinden ayırarak değerlendirilmesi gerekiyor.
YEŞİL PASAPORT YASASI ÇIKTI MI?
Hayır. TBMM kayıtlarına göre söz konusu düzenlemeler kanun teklifi aşamasında ve İçişleri Komisyonu’nda bulunuyor. Henüz TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilmiş ve yürürlüğe girmiş yeni bir düzenleme bulunmuyor.
Bir teklifin Meclis’e sunulması, düzenlemenin otomatik olarak yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Yasama sürecinde teklifin ilgili komisyonda görüşülmesi, ardından Genel Kurul aşamasından geçmesi ve kabul edilmesi halinde yürürlüğe ilişkin sürecin tamamlanması gerekiyor.
YEŞİL PASAPORT NEDİR?
Yeşil pasaport, mevzuatta hususi damgalı pasaport olarak tanımlanıyor. Bordo pasaporttan farklı olarak belirli kamu görevlileri ve kanunda belirtilen şartları sağlayan bazı kişilere veriliyor.
Yeşil pasaportun en çok merak edilen özelliklerinden biri, bazı ülkelere kısa süreli seyahatlerde vize muafiyetinden yararlanılabilmesi. Ancak vize uygulamaları ülkelere göre değişebildiğinden seyahatten önce gidilecek ülkenin güncel giriş koşullarının kontrol edilmesi gerekiyor.
2026 PASAPORT ÜCRETLERİ NE KADAR?
Pasaport gündeminin yükselmesiyle birlikte “2026 pasaport ücretleri” ve “10 yıllık pasaport ne kadar?” sorguları da öne çıkıyor.
2026 yılı için umuma mahsus bordo pasaportta harç tutarları geçerlilik süresine göre değişiyor. Güncel tarifede 6 aylık pasaport harcı 2.806,50 TL, 1 yıllık pasaport harcı 4.103 TL, 2 yıllık pasaport harcı 6.698,50 TL, 3 yıllık pasaport harcı 9.516 TL ve üç yıldan uzun süreli pasaport harcı 13.410,40 TL olarak uygulanıyor. Pasaport defter bedeli ise 1.351 TL.
Buna göre 10 yıla kadar geçerli bordo pasaport için harç ve defter bedeli toplamı 14.761,40 TL seviyesinde bulunuyor. Hususi ve hizmet damgalı pasaportlarda ise harç muafiyeti uygulanıyor.
YEŞİL PASAPORT KİMLERE VERİLECEK?
2 Ekim 2026 itibarıyla gündemdeki düzenlemelerin ortak noktası, yeşil pasaporttan yararlanabilecek meslek gruplarının genişletilmesi yönündeki teklifler.
Pilotlar için 5 yıllık fiili uçuş hizmeti, mühendis ve mimarlar için ise mesleki kıdem ve meslek örgütü üyeliği gibi koşullar üzerinde duruluyor. Bunun yanında doktor, eczacı, mali müşavir ve muhtarlar gibi farklı meslek gruplarını kapsayan başka teklifler de Meclis gündeminde bulunuyor.
Ancak mevcut aşamada “pilotlara, mühendislere veya mimarlara yeşil pasaport verilmeye başlandı” demek doğru değil. Düzenlemeler henüz teklif aşamasında bulunuyor. Pasaport aramalarındaki güncel yükselişin temel nedeni de Meclis’te başlayan bu yeni yasama süreci ve yeşil pasaport kapsamının genişleyebileceğine ilişkin gelişmeler olarak öne çıkıyor.
