Karabük Üniversitesi (KBÜ) Safranbolu Fethi Toker Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Nurhan Çevik Elen yürütücülüğünde hayata geçirilen proje, "TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı" kapsamında fonlanıyor. Araştırma ekibinde KBÜ TOBB Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulundan Doç. Dr. Levent Elen ile Aksaray Üniversitesi Ortaköy Meslek Yüksekokulundan Dr. Öğr. Üyesi Ferdi Yıldırım da yer alıyor.
Petrol türevlerine karşı biyopolimer çözüm
Piyasadaki mevcut kapların polipropilen (PP), polietilen tereftalat (PET) ve polistiren (PS) gibi petrol bazlı türevlerden üretildiğine dikkat çeken proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Nurhan Çevik Elen, hedeflerinin bu döngüyü kırmak olduğunu belirtti.
Gıda sektöründe sıkça kullanılan şeker kamışı ve mısır nişastası kökenli polilaktik asidi (PLA) temel malzeme olarak seçtiklerini ifade eden Elen, şu değerlendirmede bulundu:
"Yeniden kullanılabilir kapların yapımında biyomalzemeyi kullanarak yaşam ömrü sonunda kapların toprağa dönmesini, yani tamamen biyobozunur olmasını amaçladık. Araştırmalarımızı bu doğrultuda şekillendirerek petrol türevi plastiklere alternatif güçlü bir biyokompozit geliştirdik."
Keten lifi ve yumurta kabuğuyla güçlendirildi
Geliştirilen malzemenin dayanıklılığını artırmak için endüstriyel ve organik atıklar bir araya getirildi: Ürünün mukavemetini artırmak için formülasyona keten lifi eklendi. Atık malzeme değerlendirmesi kapsamında yumurta kabuğu tozu sisteme entegre edildi.
Belirli karışım oranlarıyla hazırlanan numuneler, endüstriyel ölçekte enjeksiyon kalıplama tekniğiyle üretildi.
Mekanik ve bozunma testlerinin ardından prototip üretilecek
Hazırlanan numunelerin mekanik dayanım, termal kararlılık, gıdaya geçiş (migrasyon) ile toprakta ve suda bozunma analizlerinin devam ettiğini belirten Elen; salata, meze, makarna ve soğuk sos servislerinde kullanılabilecek ürünün tasarım kriterlerin arasında uzun ömürlü ve tekrar tekrar yıkanıp kullanılabilir gövde yapısı, kolay istiflenebilir, hafif ve ergonomik taşınabilirlik, gıda hijyenine uygun, pürüzsüz ve kolay temizlenebilir yüzey formu olarak sıraladı.
Proje ekibi, laboratuvar ve konsept tasarım aşamalarının tamamlanmasının ardından nihai prototip üretimini gerçekleştirerek ürünü ticarileşme aşamasına getirmeyi hedefliyor.
