İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), kentin kültürel ve akademik mirasını güçlendirecek önemli bir projeyi daha hayata geçirdi. İBB Miras tarafından restorasyonu tamamlanan tarihi İETT binası Metrohan’ın 2. katında kurulan İBB Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Merkezi, kapılarını araştırmacılara ve akademi dünyasına açtı.
Merkezin ilk büyük kazanımı, 2023 yılında aramızdan ayrılan Türkiye’nin önde gelen sosyal ve iktisat tarihçilerinden Prof. Dr. Zafer Toprak’ın toplam 103 bin 649 eserden oluşan kişisel arşivi oldu.
Taksim Tünel Meydanı’ndaki açılış törenine; Prof. Dr. Zafer Toprak’ın eşi Prof. Dr. Binnaz Toprak, İBB Başkan Vekili Nuri Aslan, Beyoğlu Belediyesi Başkan Vekili Sefer Karaahmetoğlu, İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat’ın yanı sıra siyaset, edebiyat ve akademi dünyasından çok sayıda davetli katıldı.
Törende yapılan değerlendirmelerde, merkezin yalnızca bir kütüphane değil, aynı zamanda Cumhuriyet tarihine odaklanan disiplinler arası araştırmaların üretileceği ulusal ve uluslararası bir ihtisas ve odak noktası olacağı vurgulandı.
Metrohan’ın ikinci katında 950 metrekarelik alana yayılan merkez, aynı anda 90 kişiye hizmet verebilecek sessiz çalışma altyapısıyla donatıldı. Merkez bünyesinde ayrıca panel, atölye, seminer ve akademik söyleşilere ev sahipliği yapmak üzere 50 kişilik çok amaçlı bir toplantı salonu yer alıyor.
103 bini aşkın belge bulunuyor
Merkezde araştırmacıların kullanımına sunulan Zafer Toprak Arşivi, Cumhuriyet ve geç Osmanlı dönemi araştırmaları için eşsiz bir kaynak koleksiyonunu barındırıyor. Arşiv kapsamında 40 bin 996 kitap, 49 bin 567 süreli yayın, 6 bin 868 resmî ve özel evrak, 5 bin tarihi fotoğraf, 595 akademik tez, 327 kartpostal, 196 tarihi afiş, 110 film makarası yer alıyor.
Koleksiyonun yanı sıra Prof. Dr. Zafer Toprak’ın anısını yaşatmak amacıyla, merhum tarihçinin daktiloları, çalışma masası, kitaplığı, ödül ve plaketleri kendi orijinal çalışma odası planına sadık kalınarak tasarlanan özel bir hafıza odasında korunuyor.
İBB Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Merkezi'nin, önümüzdeki süreçte diğer kıymetli tarihçi ve araştırmacıların bağış ve arşivleriyle daha da büyütülmesi hedefleniyor.
