Avrupa Birliği kurumları tarafından yürütüldüğü belirtilen yeni bir taslak çalışma, Schengen vizesi süresine ilişkin önemli bir değişikliği gündeme taşıdı. Resmî kaynaklara dayandırılan bilgilere göre, hâlihazırda en fazla 5 yıl olarak uygulanan çok girişli vize süresinin artırılması değerlendiriliyor. Düzenleme yürürlüğe girmiş değil; ancak taslakta, belirli kriterleri karşılayan başvuru sahipleri için daha uzun süreli vize verilmesi öngörülüyor. Gelişme, Schengen bölgesi içinde sık seyahat edenler tarafından yakından takip ediliyor.
Schengen vizesi üst sınır kaç yıla çıkarılacak?
Mevcut uygulamada çok girişli Schengen vizesi en fazla 5 yıl geçerlilik süresiyle düzenleniyor. AB kurumları tarafından hazırlık aşamasında olduğu belirtilen taslağa göre bu sürenin 10 yıla kadar çıkarılması gündemde bulunuyor.
Yetkililer tarafından yapılan açıklamalara göre, planlanan değişiklik tüm başvuru sahiplerini otomatik olarak kapsamayacak. Uzun süreli vize verilmesi, belirli güvenlik ve uyum kriterlerine bağlı olacak. Taslak henüz yürürlüğe girmediği için mevcut uygulama devam ediyor.
Öte yandan, sürenin uzatılması halinde dahi kısa süreli kalış kuralı değişmeyecek. Schengen bölgesi içinde geçerli olan “180 gün içinde 90 gün kalış” uygulamasının korunacağı belirtiliyor.
Schengen bölgesi nedir, Schengen ülkeleri hangileri?
Schengen bölgesi nedir sorusu da gelişmelerle birlikte yeniden gündeme geldi. Schengen bölgesi, üye ülkeler arasında iç sınır kontrollerinin büyük ölçüde kaldırıldığı ve ortak vize politikasının uygulandığı bir serbest dolaşım alanı olarak tanımlanıyor.
Bugün itibarıyla 27 Avrupa ülkesi Schengen bölgesi ülkeleri arasında yer alıyor. Bu ülkeler arasında Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda ve Yunanistan gibi AB üyesi devletlerin yanı sıra Norveç ve İsviçre gibi AB üyesi olmayan ancak anlaşmaya taraf ülkeler de bulunuyor.
Schengen ülkeleri, ortak sınır ve vize politikası çerçevesinde hareket ediyor. Bu nedenle alınan bir Schengen vizesi, tüm Schengen bölgesi içinde geçerli sayılıyor.
Schengen vizesi üst sınır değişikliği kimleri kapsayacak?
Taslak çalışmaya göre uzun süreli vize uygulaması “güvenilir yolcu” kriterine dayanacak. Resmî kaynaklara göre şu özelliklere sahip başvuru sahipleri öncelikli değerlendirilecek:
-
Daha önce aldığı Schengen vizesi kurallarını ihlal etmemiş olanlar
-
90/180 gün kuralına uygun seyahat geçmişine sahip kişiler
-
Adli sicil kaydı bulunmayan başvuru sahipleri
-
Düzensiz göç riski taşımadığı değerlendirilen yolcular
Bu çerçevede, düzenli seyahat geçmişi bulunan iş insanları, akademisyenler ve turistik amaçlı sık seyahat eden kişiler için daha uzun süreli çok girişli vize verilmesi planlanıyor.
Schengen ülkeleri hangileri?
Güncel uygulamaya göre toplam 27 ülke Schengen ülkeleri arasında yer alıyor. Bu ülkeler aynı zamanda Schengen bölgesi ülkeleri olarak anılıyor.
Schengen sistemine dahil ülkeler şunlardır:
-
Almanya
-
Fransa
-
İtalya
-
İspanya
-
Hollanda
-
Belçika
-
Lüksemburg
-
Avusturya
-
Polonya
-
Çekya
-
Slovakya
-
Macaristan
-
Slovenya
-
Estonya
-
Letonya
-
Litvanya
-
Danimarka
-
İsveç
-
Finlandiya
-
Portekiz
-
Yunanistan
-
Malta
-
Hırvatistan
-
Norveç
-
İzlanda
-
İsviçre
-
Lihtenştayn
Bu liste, Schengen bölgesi içinde serbest dolaşım hakkı tanıyan ülkeleri kapsıyor.
Romanya Schengen bölgesi mi?
Son dönemde en çok araştırılan başlıklardan biri de “Romanya Schengen bölgesi mi” sorusu oldu. Avrupa Birliği Konseyi tarafından yapılan açıklamalara göre Romanya, 2024 yılı itibarıyla Schengen sistemine kademeli olarak dahil edildi. Hava ve deniz sınırlarında Schengen uygulaması başlatılırken kara sınırlarına ilişkin süreç aşamalı olarak yürütülüyor.
Bu nedenle Romanya, mevcut durumda Schengen bölgesi ülkeleri arasında yer almakla birlikte sınır uygulamaları geçiş sürecine bağlı olarak değişiklik gösterebiliyor.
Dijitalleşme süreci ve yeni sistem
Taslak düzenlemenin bir diğer ayağını dijitalleşme oluşturuyor. AB Komisyonu tarafından yapılan duyurulara göre, fiziki vize etiketleri yerine dijital vize sistemine geçilmesi planlanıyor.
Yeni sistem kapsamında:
-
Başvurular çevrim içi platform üzerinden yapılabilecek
-
Belgeler dijital ortamda yüklenecek
-
Başvuru süreci elektronik olarak takip edilebilecek
Yetkililer, dijitalleşmenin hem güvenlik kontrollerini güçlendirmeyi hem de konsolosluklardaki idari yükü azaltmayı hedeflediğini belirtiyor.
DiscoverEU ve serbest dolaşım uygulamaları
Avrupa Birliği’nin gençlere yönelik seyahat programı DiscoverEU da serbest dolaşım çerçevesinde dikkat çeken uygulamalar arasında yer alıyor. 18 yaşındaki gençlere Avrupa içinde trenle seyahat imkânı sunan program, AB vatandaşlarını kapsıyor.
Ancak DiscoverEU, AB vatandaşı olmayan üçüncü ülke vatandaşlarının Schengen vizesi başvuru sürecinden muaf tutulduğu anlamına gelmiyor. Vize uygulamaları, vatandaşlık statüsüne göre ayrı şekilde değerlendiriliyor.
Süreç nasıl ilerleyecek?
Resmî açıklamalara göre taslak düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için AB kurumları arasında yasal ve teknik süreçlerin tamamlanması gerekiyor. Uzun süreli Schengen vizesi uygulamasının hayata geçmesi, üye ülkelerin onayı ve teknik altyapının hazırlanmasına bağlı bulunuyor.
Bu nedenle mevcut durumda Schengen vizesi üst sınırı 5 yıl olarak uygulanmaya devam ediyor. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girip girmeyeceği ve kapsamının nasıl şekilleneceği ise ilerleyen dönemde netlik kazanacak.
