Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği tarafından İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün desteği ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi (AHBVÜ) Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezinin katkılarıyla düzenlenen "Şefika Gaspıralı Uluslararası Sempozyumu" Ankara’da başladı. Sempozyumun açılışında konuşan Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal ile Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği Başkanı Prof. Dr. Gayana Yüksel, 2014’ten bu yana Rus işgali altındaki Kırım’da Kırım Tatar kadınlarının yaşadığı baskılara ve Gaspıralı’nın özgürlük mirasına dikkat çekti.
Büyükelçi Neriman Celal: "Şefika Gaspıralı’nın hayalinin özgür Kırım’da yeniden hayat bulacağına inanıyorum"
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinde gerçekleştirilen açılış töreninde hitap eden Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal, Şefika Gaspıralı’nın yalnızca Kırım Tatar halkının değil, bütün Türk dünyasının kadın hakları, eğitim ve toplumsal gelişim mücadelesinin öncü isimlerinden biri olduğunu vurguladı.
1944’te Sovyetler Birliği’nin gerçekleştirdiği sürgünün Kırım Tatar halkının varlığını tehdit ettiğini hatırlatan Celal, bu ağır koşullarda kadınların ailelerini korumak ve milli kimliklerini gelecek nesillere aktarmak için büyük fedakârlık gösterdiğini belirtti. Kırım Tatar kadınlarının mücadelesinin bugün de sürdüğünü dile getiren Celal, şunları kaydetti:
"2014 yılından bu yana Rus işgali altında bulunan Kırım'da halkımız ağır baskılarla karşı karşıyadır. Özellikle siyasi tutukluların eşlerinin ve annelerinin gösterdiği cesaret ve fedakarlık üzerinde durmak istiyorum. Onlar yıllardır mahkeme salonlarında adalet arıyor. Cezaevlerindeki yakınlarının sesini dünyaya duyurmaya çalışıyor. Çocuklarını büyütüyor ve ailelerini ayakta tutuyorlar. Birçok bu zorluklara rağmen korkuya teslim olmuyorlar."
Ukrayna’nın bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü savunmak için mücadelesini sürdürdüğünü ve Türkiye’nin daima yanlarında olduğunu ifade eden Büyükelçi Celal, "Bu mücadelenin ayrılmaz bir parçası Kırım'ın Rus işgalinden kurtarılması ve Kırım Tatar halkının hak ve özgürlüğünün yeniden tesis edilmesi; bu hedef Ukrayna'nın değişmez tutumudur" dedi.
Türk dünyasındaki kadın kuruluşlarının işbirliğini değerli bulduğunu belirten Celal, konuşmasını "Şefika Gaspıralı'nın hayalinin, kurduğu özgürlük ve eşitlik ideallerinin, özgür Kırım'da yeniden hayat bulacağına inanıyorum" sözleriyle tamamladı.
Prof. Dr. Gayana Yüksel: "Kırım’daki yaklaşık 350 siyasi tutuklu arasında 60 kadın bulunuyor"
Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği Başkanı ve Kırım Tatar Milli Meclisi Üyesi Prof. Dr. Gayana Yüksel ise Şefika Gaspıralı’nın yalnızca İsmail Gaspıralı’nın kızı olmadığını; kendi düşünceleri ve çalışmalarıyla Türk dünyası tarihinde iz bırakmış önemli bir aydın olduğunu vurguladı.
2026 yılında Gaspıralı’nın doğumunun 140. yıl dönümünün anıldığını aktaran Yüksel, Kırım’daki güncel duruma ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Maalesef bugün onun doğduğu topraklarda, Kırım'da kadınlar bir kez daha zulüm ve baskı altında. 2014 yılında Rus işgalinden bu yana Kırım'da baskılar giderek artıyor. Yaklaşık 350 siyasi tutuklu arasında 60 kadın bulunuyor ve bunların çoğu Kırım Tatarı. Kadınlar evlerinden alınıyor, hapsediliyor, ailelerinden ve çocuklarından koparılıyor."
Gaspıralı’nın mücadelesini yaşatmanın günümüzde de hayati anlam taşıdığının altını çizen Yüksel, "Kadınların eğitimi, özgürlüğü, eşitliği ve dayanışması yalnızca geçmişin değil, günümüzün de en önemli meselesidir" ifadelerini kullandı.
Açılışa siyaset ve akademi dünyasından yoğun katılım
Sempozyumun açılış programında ayrıca AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fulya Bayraktar ve İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Mehmet Fatih Günay da birer konuşma gerçekleştirdi. Törende Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Refat Çubarov’un sempozyuma yönelik gönderdiği yazılı mesaj da okundu.
Şefika Gaspıralı kimdir?
"Dilde, fikirde, işte birlik" şiarıyla tanınan fikir insanı, eğitimci ve yayıncı İsmail Gaspıralı’nın kızı olan Şefika Gaspıralı, Rusya coğrafyasındaki Türk kadın hareketinin lideri olarak kabul ediliyor. 1917’de kurulan Kırım Halk Cumhuriyeti meclisine seçilen ilk Türk kadın milletvekillerinden biri olan Gaspıralı, dünyanın ilk kadın meclis başkanı vekili olarak da görev yaptı.
Farklı gazete ve dergilerde yazarlık, editörlük ve genel yayın yönetmenliği görevlerini üstlenen, Kırım Kadın Komitelerinin yöneticiliğinde bulunan Şefika Gaspıralı; Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Başbakanı Nesif Yusuflubeyli’nin eşi olarak özel kalemliği görevini de yürüttü ve 1930’da İstanbul’da kurulan Kırım Tatar Kadınlar Birliği’nin kurucu başkanlığını yaptı





