Türkiye, temiz ve yerli enerji dönüşümünde tarihi bir eşiği daha geride bıraktı. Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) verilerinden derlenen bilgilere göre, mayıs ayında hem aylık hem de saatlik bazda yenilenebilir enerji üretiminde tüm zamanların en yüksek istatistikleri kaydedildi. Temiz enerjideki bu sıçrama, fosil yakıtların sistemdeki payını son yılların en düşük seviyesine çekti.
Saatlik üretimde yüzde 84 ile yeni rekor
Mayıs ayında sadece aylık ortalamalarda değil, anlık üretimde de zirve görüldü. 24 Mayıs saat 13.00 itibarıyla yenilenebilir enerji kaynaklarının anlık elektrik üretimindeki payı yüzde 84'e ulaşarak son 12 yılın en yüksek saatlik seviyesine çıktı. Temiz enerjideki bir önceki anlık rekor, Nisan 2024'te yüzde 83 olarak kayıtlara geçmişti.
Güneş ve rüzgar kömürü tahtından etti
Mayıs ayında güneş ve rüzgar santralleri, toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 23'ünü tek başına karşıladı. Böylece bu iki kaynak, nisan ayında ilk kez geride bıraktıkları kömür santrallerinden, üst üste ikinci ayda da daha fazla elektrik üretme başarısı gösterdi. Kömürün üretimdeki payı ise yüzde 17 ile son 22 yılın en düşük seviyesine indi.
Lokomotif Güç Hidroelektrik Oldu
Yenilenebilir enerjinin güçlü performansında mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşen yağışlar belirleyici rol oynadı. Yağışların bereketiyle hidroelektrik üretimi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 58 artış gösterdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, 1 Ocak-31 Mayıs dönemini kapsayan yılın ilk 5 ayında hidroelektrik santralleri 46,4 milyar kilovatsaat, rüzgar santralleri: 18 milyar kilovatsaat, güneş santralleri 14,2 milyar kilovatsaat elektrik üreterek kendi kategorilerinde ilk 5 ay bazında tarihi zirvelerini gördü.
Bakan Bayraktar: "Suyun gücünden karşıladık"
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, mayıs ayı performansına ilişkin yaptığı değerlendirmede yerli kaynakların altını çizerek şu ifadeleri kullandı:
"Mayıs ayında elektrik üretiminde yerli kaynakların payı yüzde 85'e, yenilenebilir enerjinin payı ise yüzde 72,3'e ulaştı. Bu başarının lokomotifi olan hidroelektrik santrallerimiz, 11,71 milyar kilovatsaat üretimle yeni bir rekora imza attı. Böylece toplam elektrik üretimimizin yüzde 43,1'ini suyun gücünden karşıladık."
"Dönüşüm kara yolu ulaşımına taşınmalı"
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan da verilere ilişkin yaptığı değerlendirmede, rekorların yenilenebilir enerjinin Türkiye elektrik sistemindeki belirleyici rolünü kanıtladığını vurguladı. Enerji dönüşümünün sadece elektrik sektörüyle sınırlı kalmaması gerektiğine dikkat çeken Alparslan, şu analizde bulundu:
"Türkiye'nin enerji ithalatının yalnızca yaklaşık yüzde 16'sı elektrik üretiminden kaynaklanıyor. Yenilenebilir enerjinin yanı sıra enerji dönüşümünün diğer alanlarını da ülkemizin enerji planına dahil etmemizin önemini ortaya koyuyor. Türkiye'nin enerji ithalatının yaklaşık üçte birinden sorumlu olan kara yolu ulaşımı bu dönüşümün en önemli başlıklarından biri."
Alparslan; yerli elektrikli araçların, elektrikli toplu ulaşım çözümlerinin ve raylı sistem yatırımlarının yaygınlaştırılmasının, yenilenebilir enerji yatırımlarıyla senkronize edilmesi halinde Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını radikal şekilde azaltacağını sözlerine ekledi.
