Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2024 Sosyal Koruma İstatistikleri, sosyal harcamalardaki hızlı artışı ortaya koydu. Buna göre sosyal koruma harcamaları 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 84,1 artış göstererek 4 trilyon 964 milyar 532 milyon TL oldu. Toplam harcamanın yaklaşık tamamına yakınını sosyal koruma yardımları oluştururken, en yüksek pay emekli ve yaşlılara yönelik harcamalarda gerçekleşti.
HARCAMALARIN BÜYÜK KISMI YARDIMLARDAN OLUŞTU
2024 yılında yapılan sosyal koruma harcamalarının yüzde 98,2’si sosyal koruma yardımlarından oluştu. Bu kapsamda sosyal koruma yardımlarının toplam tutarı 4 trilyon 875 milyar 751 milyon TL olarak kaydedildi. Yardımlar içinde en büyük harcama kalemi 2 trilyon 276 milyar 594 milyon TL ile emekli ve yaşlılara yapılan ödemeler oldu. Hastalık ve sağlık bakımı harcamaları ise 1 trilyon 528 milyar 756 milyon TL ile ikinci sırada yer aldı.
GSYH İÇİNDE SOSYAL KORUMA PAYI YÜZDE 11,1’E ÇIKTI
Sosyal koruma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı 2024 yılında yüzde 11,1 olarak hesaplandı. Sosyal koruma yardımlarının GSYH içindeki payı ise yüzde 10,9 seviyesinde gerçekleşti. Risk ve ihtiyaç gruplarına göre dağılım incelendiğinde, emekli ve yaşlılara yönelik harcamaların GSYH içindeki payının yüzde 5,1 ile ilk sırada yer aldığı görüldü. Hastalık ve sağlık bakımı harcamaları yüzde 3,4, dul ve yetim harcamaları ise yüzde 1,1 pay aldı.
ŞARTLI YARDIMLARIN PAYI YÜZDE 11,3 OLDU
2024 yılında sosyal koruma yardımlarının yüzde 11,3’ü şartlı yardımlar kapsamında verildi. Şartlı yardımlar içinde en büyük pay yüzde 51,2 ile aile ve çocuk yardımlarına ait oldu. Engelli ve malullere yönelik yardımlar yüzde 19,3 pay alırken, hastalık ve sağlık bakımı yardımlarının payı yüzde 12,3 olarak belirlendi. Şartlı yardımların dağılımı, sosyal desteklerin belirli kriterlere bağlı olarak sürdürüldüğünü gösterdi.
YARDIMLARIN YÜZDE 62,5’İ NAKDİ OLARAK YAPILDI
Sosyal koruma yardımlarının 2024 yılındaki dağılımı incelendiğinde, yardımların yüzde 62,5’inin nakdi olarak verildiği görüldü. Nakdi yardımlar içinde en büyük pay yüzde 74,2 ile emekli ve yaşlılara yapılan ödemelerden oluştu. Dul ve yetimlere yönelik nakdi yardımlar yüzde 16,1 pay alırken, aile ve çocuk yardımlarının payı yüzde 4,1 olarak kaydedildi.
SOSYAL KORUMA GELİRLERİNDE DEVLET KATKISI ÖNE ÇIKTI
Sosyal koruma gelirlerinin kaynakları da 2024 yılı verileriyle netlik kazandı. Buna göre sosyal koruma gelirlerinin yüzde 41,8’i devlet katkılarından oluştu. İşverenler tarafından yapılan sosyal katkıların payı yüzde 29,4 olurken, sosyal koruma kapsamındaki bireylerin yaptığı katkılar yüzde 21,6 olarak hesaplandı. Gelir dağılımı, sosyal koruma sisteminde kamu katkısının ağırlığını ortaya koydu.
SOSYAL KORUMA KAPSAMINDA MAAŞ ALAN KİŞİ SAYISI ARTTI
Sosyal koruma kapsamında maaş alan kişi sayısında da 2024 yılında artış yaşandı. Emekli ve yaşlılar, dul ve yetimler ile engelli ve malulleri kapsayan maaş ödemelerinden yararlanan kişi sayısı 2023 yılında 16 milyon 893 bin iken, 2024 yılında yüzde 3,5 artışla 17 milyon 477 bin kişiye yükseldi. Aynı dönemde sosyal koruma kapsamında yapılan maaş yardımı sayısı ise 17 milyon 719 binden 18 milyon 344 bine çıktı.
2024 VERİLERİ SOSYAL KORUMA HARCAMALARINDA ARTIŞI GÖSTERDİ
TÜİK tarafından açıklanan 2024 Sosyal Koruma İstatistikleri, hem harcama tutarları hem de yararlanıcı sayısı açısından sosyal koruma alanında artış yaşandığını ortaya koydu. Emekli ve yaşlılara yönelik harcamalar toplam içinde en büyük payı almaya devam ederken, sağlık, aile ve çocuk destekleri de sosyal koruma sisteminin önemli kalemleri arasında yer aldı.
