Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kullandığı uzaktan kimlik tespiti yöntemlerine ilişkin düzenlemede değişiklik yaptı.
“Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ”de yapılan değişiklik, 3 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenlemeyle Türkiye uyruklu olmayan gerçek kişiler ile ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitine ilişkin yeni kurallar getirildi.
Tebliğde “kişi” tanımı genişletilirken, “gerçek faydalanıcı”, “Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS)”, “Ticaret Sicili Gazetesi” ve “tüzel kişi” kavramları da tanımlara eklendi.
Yabancılar çipli pasaportla uzaktan müşteri olabilecek
Yeni düzenlemeye göre Türkiye uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik tespiti belirli koşulların sağlanması halinde uzaktan gerçekleştirilebilecek.
Bunun için Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın (ICAO) 9303 standardına uygun ve NFC özelliğine sahip pasaportların kullanılması gerekecek.
Pasaportun çipinde yer alan kimlik bilgileri, NFC aracılığıyla pasaport üzerindeki bilgilerle karşılaştırılarak doğrulanacak. Doğrulamanın herhangi bir nedenle yapılamaması halinde uzaktan kimlik tespiti tamamlanamayacak ve müşteri ilişkisi kurulamayacak.
Pasaportun ICAO 9303 standardına uygunluğu da ayrıca kontrol edilecek.
Adres doğrulanmadan para ve kripto transferi yapılamayacak
Uzaktan müşteri olmak isteyen yabancı gerçek kişilerden adres bilgileri de alınacak.
Adres bilgileri; yerleşim yeri belgesi, kişinin adına düzenlenmiş ve işlem tarihinden önceki üç ay içinde oluşturulmuş elektrik, su veya doğalgaz faturaları, kamu kurumlarınca verilen belgeler ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden doğrulanabilecek.
Adres doğrulamasının risk bazlı yaklaşım kapsamında en geç üç ay içerisinde tamamlanması gerekecek.
Adres teyit edilmeden müşterinin para veya kripto varlık transferi yapmasına ya da sermaye piyasası araçlarını başka bir hesaba virmanlamasına izin verilmeyecek.
IP ve konum bilgilerinden de risk analizi yapılacak
Yeni düzenlemeyle uzaktan kimlik tespitinde yalnızca pasaport bilgileri değil, müşterinin kullandığı elektronik ortama ilişkin teknik veriler de dikkate alınacak.
Bu kapsamda IP ve port bilgileri, cihaz kimliği, coğrafi konum, tarayıcı bilgileri ve benzeri teknik veriler pasaport bilgileriyle birlikte risk bazlı olarak değerlendirilecek.
Şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespit süreci sonlandırılacak.
Kimlik tespiti, pasaportla uzaktan kimlik tespiti konusunda özel eğitim almış personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecek. Canlılık testi veya fotoğraf karşılaştırması için mevzuatta öngörülen şartları sağlayan yapay zeka tabanlı uygulamalardan da yararlanılabilecek.
Görüntülü görüşme sırasında hem müşteriyi hem de müşterinin sunduğu pasaporttaki bilgileri gösteren görüntüler alınacak.
Pasaportla müşteri olanlar yüksek risk grubunda izlenecek
Pasaport üzerinden uzaktan kimlik tespiti yapılan gerçek kişiler, yüksek risk grubu kapsamında takip edilecek.
Müşterinin profiline veya iş ilişkisinin kurulma amacına uygun olmayan işlemlerin tespit edilmesi halinde gerekli tedbirler uygulanacak.
Ticaret siciline kayıtlı şirketlerde ise şirketi temsile yetkili Türkiye uyruklu olmayan kişilerin kimlik tespiti de aynı esaslar doğrultusunda yapılabilecek.
Para transferlerinde yalnızca kişinin kendi hesabı kullanılacak
Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılan müşterinin hesabına yalnızca yurt dışında kendi adına açılmış banka hesabından para gönderilebilecek.
Müşteri hesabından yapılacak para çıkışları da yalnızca kişinin kendi banka hesabına gerçekleştirilebilecek.
Söz konusu para transferlerinde yalnızca SWIFT sistemi kullanılacak.
SWIFT mesajlarında bulunan ayırt edici bilgiler ile uzaktan kimlik tespiti sırasında müşteriden alınan bilgilerin birbiriyle uyumlu olup olmadığı kontrol edilecek.
Transfer ve kontrol işlemlerinin, müşteri hesabında başka herhangi bir işlem gerçekleştirilmeden önce tamamlanması gerekecek.
Yabancı müşterilerin bilgileri MASAK’a bildirilecek
Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılan müşterilere ilişkin bilgiler, bu kişilerin portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK)’a bildirilecek.
Şirketler için de uzaktan kimlik tespiti yapılabilecek
Tebliğ değişikliğiyle ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitine ilişkin de yeni esaslar belirlendi.
Tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitinde, MASAK Genel Tebliği’nde ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler için belirlenen hükümler uygulanacak.
Bu kapsamda şirket temsilcisinin kimliği tespit edilecek ve temsil yetkisi doğrulanacak.
Şirketi müştereken temsil etmeye yetkili birden fazla kişinin bulunması halinde kimlik tespiti aynı oturumda veya farklı zamanlarda gerçekleştirilebilecek.
Temsil yetkisi MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden doğrulanacak
Şirket temsilcisinin yetkisi, kişiden alınan bilgiler ile MERSİS ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'ndeki güncel bilgilerin karşılaştırılması yoluyla doğrulanacak.
Aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı gerekli görürse şirket temsilcisinden imza sirküleri de talep edebilecek.
Sunulan imza sirkülerindeki bilgiler fotoğraf veya ekran görüntüsü alınarak kayıt altına alınabilecek.
İmza örneği, kişinin kimlik belgesinde veya MERSİS'te yer alan imza örneğiyle karşılaştırılacak. Ayrıca imza sirkülerinin noter onaylı olup olmadığı ve doğruluğu tarih ile yevmiye numarası üzerinden kontrol edilecek.
Tüzel kişi ve temsilcisine ilişkin bilgiler MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanlarındaki güncel kayıtlarla da karşılaştırılacak.
Gerçek faydalanıcı belirlenemezse işlem tamamlanmayacak
Tüzel kişilerin kimlik tespiti sırasında şirketin gerçek faydalanıcısının belirlenmesi için gerekli kontroller yapılacak.
Gerçek faydalanıcının belirlenememesi, sunulan bilgiler arasında uyumsuzluk bulunması veya şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacak.
Mevcut müşteriler şirket hesabı açılışını uygulama üzerinden sürdürebilecek
Şirketi temsile yetkili kişinin aynı aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcısında halihazırda hesabı bulunuyorsa, tüzel kişi adına sürekli iş ilişkisi kurma talebi internet şubesi veya mobil uygulama üzerinden yapılabilecek.
Bu durumda tüzel kişinin kimlik tespiti, şirket temsilcisinin uygulamaya giriş yaparak kimliğini doğrulamasının ardından kesintisiz şekilde devam edebilecek.
Düzenleme, 3 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Tebliğ hükümlerini SPK yürütecek.
