SpaceX’e ait olan ve yaklaşık 13,5 metre uzunluğundaki Falcon 9 roketinin üst aşamasının 5 Ağustos tarihinde Ay yüzeyine çarpması bekleniyor. Uzmanlar tarafından herhangi bir güvenlik riski taşımadığı belirtilen bu olay, artan uzay faaliyetleriyle birlikte giderek büyüyen uzay çöpü sorununu bir kez daha küresel gündeme taşıdı.
ABD’li astronom Bill Gray’in gerçekleştirdiği hesaplamalara göre, roket parçasının Türkiye saatiyle 09.44 civarında saatte yaklaşık 8.700 kilometre hızla Ay’ın Einstein krateri yakınlarına düşeceği öngörülüyor. Ay’ın görünen ve görünmeyen yüzlerinin sınırına gerçekleşecek bu çarpışmanın Dünya’dan gözlemlenmesi ise mümkün olmayacak. Söz konusu roket parçası, 2025 yılının başlarında iki farklı Ay iniş aracını taşıyarak fırlatılmıştı. Bu süreçte Firefly Aerospace tarafından geliştirilen Blue Ghost aracı başarılı bir iniş gerçekleştirirken, Japon ispace şirketine ait Hakuto-R aracı ise haziran ayında Ay yüzeyine çakılmıştı. Bu görevlerin tamamlanmasının ardından kontrolsüz şekilde sürüklenmeye devam eden roket parçası, Dünya-Ay sistemi içindeki başıboş hareketini sürdürerek çarpışma rotasına girdi.
Uzmanlar bu çarpışmanın Ay’daki aktif araçlar veya yüzey için bir tehdit oluşturmadığını ifade etse de uzaya bırakılan atıkların yönetimi konusundaki ihmaller endişe yaratmaya devam ediyor. Bill Gray gibi araştırmacılar, bu tür roket parçalarının Dünya-Ay yörüngesinde başıboş bırakılmak yerine Güneş yörüngesine yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Önümüzdeki yıllarda ABD’nin Artemis programı kapsamında düzenli seferler planlaması ve Çin’in 2030 yılına kadar insan gönderme hedefleriyle Ay trafiğinin ciddi oranda artacak olması, yönetilemeyen uzay çöplerinin gelecekte operasyonel güvenlik açısından büyük riskler doğurabileceği uyarısını da beraberinde getiriyor.
