Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı 2026-2 kapsamında sanayinin yeşil dönüşümüne yönelik AR-GE ve yenilik projelerini destekleyecek. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda yürütülen çağrı, Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında gerçekleştirilecek.
Çağrı kapsamında teknoloji ve yenilik yoluyla sanayinin yeşil dönüşümünün hızlandırılması, yeşil dönüşüme uyumlu ürün ihracatının artırılması ve ithalata olan bağımlılığın azaltılması hedefleniyor. Türkiye'nin başta Avrupa Birliği olmak üzere dış pazarlardaki rekabet gücünün artırılması ve özel sektör kuruluşları arasındaki AR-GE işbirliklerinin yaygınlaştırılması da çağrının hedefleri arasında bulunuyor.
TÜBİTAK yeşil dönüşüm desteğinde hangi projeler yer alacak?
TÜBİTAK yeşil dönüşüm desteği kapsamında projelerin iklim değişikliği, çevre ve biyoçeşitlilik, temiz ve döngüsel ekonomi ile temiz, erişilebilir ve güvenli enerji arzına yönelik olması bekleniyor.
Yeşil ve sürdürülebilir tarım ile sürdürülebilir akıllı ulaşım alanlarındaki projeler de destek kapsamına alınacak. Yeni prototiplerin geliştirilmesi, mevcut prototiplerin iyileştirilmesi, doğrulama testleri, pilot üretim ve büyük ölçekli demonstrasyon çalışmaları için destek sağlanabilecek.
Projelerde ayrıca ölçek büyütme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi şartı aranacak.
Proje bütçesi 51,5 milyon liraya kadar çıkabilecek
Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı 2026-2 kapsamında proje bütçeleri kuruluşların ölçeğine göre değişecek.
Mikro ve küçük KOBİ'ler için proje bütçesinin üst sınırı 15 milyon lira olarak belirlenirken, orta ölçekli KOBİ'lerde bu tutar 24 milyon lira olacak. Büyük işletmelerin projeleri için ise bütçe üst sınırı 51,5 milyon lira olarak uygulanacak.
TÜBİTAK desteği ile firma öz kaynak katkısından oluşacak bütçenin büyük işletmelerde yüzde 70'i, KOBİ'lerde yüzde 80'i, deprem bölgesinde bulunan KOBİ'lerde ise yüzde 90'ı geri ödemeli destek kapsamında karşılanacak. Bütçenin kalan bölümü kuruluşların öz kaynaklarıyla karşılanacak.
Deprem bölgesine yönelik yüzde 90'lık oran Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa'daki KOBİ'ler için geçerli olacak.
Geri ödemeli desteğin bir bölümü hibe olacak
Proje tamamlandığında belirlenen geri ödemeli destek tutarının büyük işletmelerde yüzde 50'si, KOBİ'lerde ise yüzde 60'ı hibeye dönüştürülecek.
Geriye kalan tutarın ödemesine proje desteğinin sona ermesinden bir yıl sonra başlanacak. Ödemeler yılda iki taksit şeklinde gerçekleştirilecek ve geri ödemesiz dönem de dahil olmak üzere toplam süre 4 yılı geçmeyecek.
Kuruluş başına uygulanacak toplam geri ödemeli destek üst sınırı mikro ve küçük KOBİ'ler için 500 bin dolar, orta ölçekli KOBİ'ler için 800 bin dolar, büyük işletmeler için 1,5 milyon dolar olacak. Bu hesaplamada önceki çağrılarda desteklenen projeler de dikkate alınacak.
Personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, alet ve teçhizat, yazılım, yayın, malzeme ve sarf giderleri de destek kapsamındaki harcamalar arasında bulunacak.
Yeşil dönüşüm çağrısında en fazla 3 ortak şartı
Çağrıya Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri tek başlarına ya da en fazla 3 ortakla oluşturacakları projelerle başvurabilecek.
Başvuru yapacak kuruluşların çağrıda belirlenen mali yeterlilik şartlarını karşılaması gerekecek. Proje bütçesinin 25 milyon lirayı aşması halinde ekonomik fizibilite raporu sunulması istenecek.
Projeye dahil olan her kuruluşta, proje konusuyla ilgili en az lisans derecesine sahip bir proje personelinin bulunması şartı aranacak. Farklı bir alanda eğitim almış personelin proje konusundaki deneyimleri de değerlendirmeye alınabilecek.
Projeler kapsamında çevresel, sosyal ve iş sağlığı ve güvenliği riskleri de değerlendirilecek. Dünya Bankasının kısıtlı faaliyet listesinde yer alan çalışmalar ile savunma sanayisine yönelik faaliyet yürüten veya proje çıktıları savunma sanayisine yönelik olan kuruluşlar desteklerden yararlanamayacak.
AR-GE projeleri hangi kriterlere göre değerlendirilecek?
Başvurular; projelerin endüstriyel AR-GE içeriği ve yenilik düzeyi, proje planı, kuruluşun altyapısının uygunluğu ve proje çıktılarının ekonomik faydaya ve ulusal kazanıma dönüşme potansiyeli üzerinden değerlendirilecek.
TÜBİTAK yeşil dönüşüm desteği kapsamında proje süresi, uzatmalar da dahil olmak üzere en fazla 24 ay olarak uygulanacak.
Elektrik, su ve atık tüketiminde yüzde 10 azaltım hedefi
Çağrının başarı ölçütleri arasında üretim birimi başına elektrik veya su tüketiminin en az yüzde 10 azaltılması bulunuyor. Geri dönüştürülemeyen atık miktarının da en az yüzde 10 düşürülmesi ve yenilikçi yeşil teknoloji çözümlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Projelerde belirlenen göstergelerden en az birine ulaşıldığının proje sonunda veya projenin tamamlanmasının ardından birinci ya da üçüncü yılın sonunda doğrulanması gerekecek.
Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı 2026-2 için kuruluş bazlı ön kayıt başvurularının son tarihi 8 Ekim olarak belirlendi. Çağrı 12 Ekim'de kapanacak. Proje başvuruları, ön kayıt onayının ardından elektronik ortamda e-imza kullanılarak gönderilecek.
