Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı 2025 Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, üniversite mezunlarının yurt dışına göç oranının önceki yıla kıyasla arttığını ortaya koydu. Yükseköğretim mezunlarında beyin göçü oranı 2025 yılında yüzde 2,2 olarak hesaplandı. Cinsiyete göre incelendiğinde oran erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 seviyesinde gerçekleşti.
Yükseköğretimde beyin göçü oranı en yüksek il İstanbul oldu
TÜİK verilerine göre, yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranının en yüksek olduğu il 2025 yılında yüzde 4 ile İstanbul olarak belirlendi. İstanbul’u sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti.
Beyin göçü oranının en düşük olduğu il ise yüzde 0,2 ile Siirt oldu. Siirt’in ardından Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis en düşük oranların görüldüğü iller arasında yer aldı.
Cinsiyete göre yapılan incelemede de İstanbul ilk sırada yer aldı. Erkek mezunlarda beyin göçü oranı İstanbul’da yüzde 4,7, İzmir’de yüzde 4,4, Ankara’da yüzde 3,6, Eskişehir’de yüzde 2,9 ve Yalova’da yüzde 2,8 olarak kaydedildi.
Kadın mezunlarda ise İstanbul yüzde 3,4 ile ilk sırada yer aldı. Bu ili yüzde 2,8 ile İzmir, yüzde 2,4 ile Ankara, yüzde 1,7 ile Eskişehir ve yüzde 1,5 ile Bursa izledi.
Vakıf üniversitesi mezunlarında beyin göçü yüzde 4,4’e çıktı
Üniversitelerin türüne göre değerlendirilen beyin göçü oranları, devlet ve vakıf üniversitelerinde farklı seviyelerde gerçekleşti. Devlet üniversitelerinden mezun olanlarda beyin göçü oranı 2024 yılında yüzde 1,7 iken 2025 yılında yüzde 1,9’a yükseldi.
Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oran aynı dönemde yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı. Böylece vakıf üniversitelerinden mezun olanların beyin göçü oranı, devlet üniversitesi mezunlarının oranının üzerinde gerçekleşti.
Vakıf üniversitelerinde burs durumuna göre yapılan incelemede, en yüksek oran tam burslu eğitim alan mezunlarda görüldü. Bu grupta beyin göçü oranı yüzde 8,6 olarak hesaplandı. Kısmi burslu mezunlarda oran yüzde 3,8, ücretli eğitim alanlarda ise yüzde 3,7 oldu.
Beyin göçü oranının en yüksek olduğu eğitim alanı bilişim oldu
Eğitim ve öğretim alanlarına göre yapılan değerlendirmede, en yüksek beyin göçü oranı bilişim ve iletişim teknolojilerinde kaydedildi. Bu alandaki mezunların beyin göçü oranı yüzde 7 olarak açıklandı.
Bilişim ve iletişim teknolojilerini yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat alanı izledi. Doğa bilimleri, matematik ve istatistik alanında ise oran yüzde 3 olarak belirlendi.
Cinsiyet bazında yapılan incelemede, bilişim ve iletişim teknolojileri hem erkeklerde hem de kadınlarda ilk sırada yer aldı. Bu alandaki beyin göçü oranı erkek mezunlarda yüzde 8,2, kadın mezunlarda yüzde 5,1 olarak hesaplandı.
En düşük oranlar ise cinsiyete göre farklı eğitim alanlarında görüldü. Erkeklerde tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanı yüzde 0,8 ile son sırada yer aldı. Kadınlarda en düşük beyin göçü oranı yüzde 0,7 ile eğitim alanında kaydedildi.
Beyin göçü oranı en yüksek bölüm moleküler biyoloji ve genetik oldu
Lisans programlarına göre hazırlanan verilerde, beyin göçü oranının en yüksek olduğu bölüm moleküler biyoloji ve genetik olarak açıklandı. Bu bölümden mezun olanların beyin göçü oranı yüzde 13,1 seviyesinde gerçekleşti.
Moleküler biyoloji ve genetiği yüzde 13 ile işletme mühendisliği takip etti. Matematik mühendisliği yüzde 11, elektronik mühendisliği yüzde 10,9 ve fizik mühendisliği yüzde 10,2 oranlarıyla ilk beş lisans programı arasında yer aldı.
Fransızca eğitim alan mezunlarda beyin göçü oranı yüzde 10,5 oldu
Mezunların öğrenim gördükleri eğitim diline göre yapılan incelemede, Fransızca eğitim alanlar en yüksek beyin göçü oranına sahip grup olarak belirlendi. Bu grupta oran yüzde 10,5 olarak kaydedildi.
Fransızcayı yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça takip etti. Böylece açıklanan verilerde Fransızca eğitim alan mezunlar, diğer sıralanan eğitim dillerine kıyasla daha yüksek beyin göçü oranıyla öne çıktı.
Üniversite mezunlarının en çok göç ettiği ülke Almanya oldu
Bir lisans programını tamamladıktan sonra yurt dışına göç eden mezunların ülke tercihlerinde Almanya ilk sırada yer aldı. Almanya’ya göç edenlerin toplam içindeki payı yüzde 22 olarak açıklandı.
Amerika Birleşik Devletleri yüzde 16,9 ile ikinci sırada bulunurken, Birleşik Krallık yüzde 10,5 ile üçüncü sırada yer aldı. Hollanda yüzde 8,3, Kanada ise yüzde 5,2 oranlarıyla ilk beş ülke arasında sıralandı.
Almanya ve Avrupa ülkelerini bilgisayar mühendisliği mezunları tercih etti
Göç edilen ülkelere göre lisans programları incelendiğinde, Almanya’ya giden mezunlar arasında en büyük pay bilgisayar mühendisliği bölümüne ait oldu. Bilgisayar mühendisliği mezunları, Birleşik Krallık ve Hollanda’yı tercih edenler arasında da en yüksek paya sahip bölüm olarak kaydedildi.
Amerika Birleşik Devletleri’ne göç eden mezunlar içinde elektrik-elektronik mühendisliği ilk sırada yer aldı. Kanada’ya giden mezunlar arasında ise en büyük pay işletme bölümü mezunlarına ait oldu.
