TÜİK, 2009-2024 dönemini kapsayan Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri Yatırım Harcamaları sonuçlarını yayımladı. Geçmiş yılların revize edilerek hazırlandığı çalışmada, sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlerin maddi mallara yönelik gayri safi yatırım harcamaları hesaplandı. Verilere göre, 2024 yılında toplam yatırım hacmi trilyonlarca liralık büyüklüğe ulaştı.
Toplam yatırım harcaması 5 trilyon 645 milyar TL oldu
TÜİK verilerine göre maddi mallara ilişkin gayri safi yatırım harcamaları 2024 yılında 5 trilyon 645 milyar TL olarak kaydedildi. Bu tutar, sanayi ve hizmet sektörlerinde yürütülen yatırımların büyüklüğünü ortaya koydu. Yatırım harcamaları; imalat, ticaret, ulaştırma, depolama ve diğer hizmet alanlarında faaliyet gösteren girişimler tarafından gerçekleştirildi.
İmalat sanayi yatırımlarda ilk sırada yer aldı
2024 yılı verileri, yatırımların sektörler bazında dağılımını da ortaya koydu. Maddi mallara ilişkin gayri safi yatırım harcamalarının 1 trilyon 737 milyar TL’lik bölümü imalat sektöründe faaliyet gösteren girişimler tarafından yapıldı. İmalat sanayi, bu tutarla yatırım harcamalarında en yüksek paya sahip sektör olarak kayıtlara geçti.
Ticaret ve ulaştırma sektörleri öne çıktı
Yatırım harcamalarının önemli bir kısmı toptan ve perakende ticaret sektöründe gerçekleşti. 2024 yılında bu alanda yapılan maddi mallara ilişkin gayri safi yatırım harcamaları 885 milyar TL olarak hesaplandı. Ulaştırma ve depolama sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin yatırım harcamaları ise 617 milyar TL seviyesinde oldu. Bu veriler, hizmet sektörünün yatırım hacmindeki payını gözler önüne serdi.
Makine ve teçhizat yatırımları 2,8 trilyon TL’ye ulaştı
2024 yılında maddi mallara ilişkin gayri safi yatırım harcamalarının en büyük kalemini makine ve teçhizat yatırımları oluşturdu. TÜİK verilerine göre makine ve teçhizata yapılan gayri safi yatırım harcamaları 2 trilyon 822 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu tutar, toplam yatırım harcamaları içinde en yüksek payı alan kalem oldu.
Bina, inşaat ve arazi yatırımlarının payı belirlendi
Yatırım harcamalarının dağılımında makine ve teçhizatın ardından mevcut bina ve yapılar öne çıktı. 2024 yılında mevcut bina ve yapılara yönelik yatırım harcamaları 1 trilyon 620 milyar TL olarak hesaplandı. İnşaatların ve binaların büyük tadilatlarına yapılan harcamalar 721 milyar TL olurken, araziye yönelik yatırımlar 443 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Diğer maddi mallara yapılan yatırım harcamaları ise 39 milyar TL olarak kaydedildi.
Makine ve teçhizatın payı yüzde 50 oldu
Maddi mallara ilişkin gayri safi yatırım harcamaları içinde makine ve teçhizat yatırımlarının payı 2024 yılında yüzde 50,0 olarak hesaplandı. Bir önceki yıl bu oranın yüzde 52,3 olduğu belirtilirken, 2024’te payın yarı seviyesine gerilediği görüldü. Buna rağmen makine ve teçhizat, yatırım harcamaları içindeki en yüksek paya sahip alan olmayı sürdürdü.
Mevcut bina ve yapılar ikinci sırada yer aldı
2024 yılında maddi mallara ilişkin gayri safi yatırım harcamaları içinde payı en yüksek ikinci alan mevcut bina ve yapılar oldu. Bu kalemin toplam yatırımlar içindeki payı yüzde 28,7 olarak belirlendi. Böylece bina ve yapı yatırımları, makine ve teçhizatın ardından en büyük yatırım kalemi olarak öne çıktı.
2009-2024 dönemi revize edildi
Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri Yatırım Harcamaları çalışması kapsamında 2009-2024 dönemine ait veriler revize edilerek yeniden hesaplandı. Çalışmada, sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlerin maddi mallara yönelik yatırım harcamaları ayrıntılı biçimde ele alındı. 2024 yılı sonuçları, sektörler ve yatırım kalemleri bazında dağılımı net şekilde ortaya koydu.
Yatırım verileri ekonomi gündeminde
TÜİK tarafından açıklanan veriler, sanayi ve hizmet sektörlerinde gerçekleştirilen yatırımların büyüklüğünü gözler önüne serdi. Maddi mallara ilişkin gayri safi yatırım harcamalarının sektörler ve yatırım türleri bazındaki dağılımı, 2024 yılına ilişkin yatırım tablosunu ortaya koyan temel göstergeler arasında yer aldı.
