Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri 2024 sonuçlarına göre, sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlerin çoğu KOBİ sınıfında yer aldı.
KOBİ’ler toplam girişimlerin yüzde 99,6’sını oluşturdu. Sağladıkları istihdam oranı ise yüzde 68,5 olarak kaydedildi.
250 kişiden az çalışanı olan ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosu 500 milyon TL’yi aşmayan girişimler KOBİ olarak tanımlanıyor.
İstihdam, ciro ve katma değerde KOBİ’lerin payı
2024 yılında KOBİ’lerin ekonomideki katkıları öne çıktı:
- İstihdam: Yüzde 68,5
- Personel maliyeti: Yüzde 43,5
- Ciro: Yüzde 44,1
- Üretim değeri: Yüzde 39,8
- Faktör maliyetiyle katma değer: Yüzde 41,2
KOBİ’ler en çok toptan ve perakende ticaret, ardından ulaştırma ve depolama ile imalat sanayi sektörlerinde faaliyet gösterdi.
İmalat sanayinde KOBİ’lerin rolü
İmalat sanayinde faaliyet gösteren KOBİ’ler, toplam KOBİ istihdamının yüzde 25,4’ünü oluşturdu. Bu sektördeki payları:
- Personel maliyeti: Yüzde 33,5
- Ciro: Yüzde 25,5
- Katma değer: Yüzde 34,9
- Üretim değeri: Yüzde 41,2
Çalışan başına katma değer ve personel maliyeti artışı
KOBİ’lerde çalışan başına ortalama katma değer, 2015’e göre büyük artış gösterdi:
- 2015: 26 bin TL
- 2024: 479 bin TL
Ölçeklere göre dağılım:
- Mikro ölçekli girişim: 175 bin TL
- Küçük ölçekli girişim: 558 bin TL
- Orta ölçekli girişim: 969 bin TL
Personel maliyeti de aynı dönemde önemli ölçüde yükseldi.
KOBİ’lerin ihracat ve Ar-Ge payı
KOBİ’ler 2024 yılında toplam ihracatın yaklaşık yüzde 30’unu, ithalatın ise yaklaşık yüzde 16’sını gerçekleştirdi.
-
İhracatın büyük kısmı ticaret ve imalat sanayi sektörlerinden geldi.
-
İhracatın yüzde 48’i Avrupa’ya, yüzde 34,3’ü Asya’ya yapıldı.
Ar-Ge harcamalarında KOBİ’lerin payı yüzde 28,8 olurken, Ar-Ge personelinin yüzde 43,7’si KOBİ’lerde istihdam edildi.
