Türkiye İhracatçılar Meclisinin (TİM) açıkladığı verilere göre, Türkiye'nin dış satımında eylül ayı ve yılın ilk dokuz aylık döneminde yükseliş kaydedildi. Eylül ihracatı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 15,4 artarak 26 milyar dolara çıktı. Ocak-eylül dönemindeki ihracat yüzde 5,2 yükselişle 211 milyar dolara ulaşırken son 12 aylık ihracat 283,7 milyar dolar olarak hesaplandı. Her üç dönemde de rekor seviyelere ulaşıldı.
Sektörlerin ihracat performansları ise birbirinden farklılaştı. Yılın ilk dokuz ayında 26 sektörden 18'i dış satımını artırdı. Yaş meyve ve sebze sektörü yüzde 42'lik yükselişle ilk sırada yer alırken gemi, yat ve hizmetleri ile madencilik ürünleri de ihracat artışı kaydeden sektörler arasında bulundu. Aynı dönemde sekiz sektörün ihracatında düşüş görüldü.
Türkiye ihracatı eylül ayında 26 milyar dolara ulaştı
TİM verileri, Türkiye'nin ihracatında eylül ayı ve yılın ilk dokuz aylık döneminde yeni rekorlara işaret etti. Eylül 2026'da gerçekleştirilen dış satım, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,4 arttı ve 26 milyar dolar seviyesine yükseldi.
Ocak-eylül döneminde ise toplam ihracat, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolar oldu. Son 12 aylık ihracat tutarı da 283,7 milyar dolara ulaştı. Böylece eylül ayı, dokuz aylık dönem ve son 12 aylık ihracat verilerinde rekor kaydedildi.
İhracat artışında yaş meyve ve sebze ilk sırada
Ocak-eylül döneminde sektörlerin ihracat verileri incelendiğinde en yüksek artış yaş meyve ve sebze grubunda gerçekleşti. Bu sektörde dış satım, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 42 yükselerek 3,2 milyar dolara çıktı.
İhracat artışında ikinci sırada gemi, yat ve hizmetleri yer aldı. Sektörün dış satımı yüzde 35 artışla 2 milyar dolara ulaştı. Madencilik ürünleri ihracatı yüzde 20 yükselerek 5,4 milyar dolar olurken fındık ve mamulleri ihracatı yüzde 19 artışla 1,9 milyar dolara çıktı.
Savunma ve havacılık sanayisi de ihracatını artıran sektörler arasında yer aldı. Bu alandaki dış satım, yüzde 16 yükselişle 6,9 milyar dolar olarak kaydedildi.
İhracatta elektrik ve elektronik ile tütün yüzde 14 arttı
Yılın ilk dokuz ayında bazı sektörlerde çift haneli büyüme devam etti. Tütün ihracatı 930 milyon dolara, elektrik ve elektronik sektörü ihracatı 14,7 milyar dolara, demir ve demir dışı metallerin dış satımı ise 11,2 milyar dolara ulaştı. Bu üç sektörde ihracat artışı yüzde 14 olarak gerçekleşti.
Mücevher ihracatı yüzde 11 artışla 6,9 milyar dolara yükseldi. Su ürünleri ve hayvansal mamuller sektöründe yüzde 8 artışla 3,1 milyar dolarlık dış satım yapıldı. Kimyevi maddeler ve mamulleri ihracatı yüzde 6 yükselerek 25,8 milyar dolar olurken otomotiv endüstrisinin ihracatı yüzde 3 artışla 31,1 milyar dolara çıktı.
Çelik, makine ve aksamları ile tekstil ve ham maddeleri sektörlerinde de yüzde 2'lik artış kaydedildi. Çelik ihracatı 12,7 milyar dolar, makine ve aksamları ihracatı 8,2 milyar dolar, tekstil ve ham maddeleri ihracatı ise 7,2 milyar dolar oldu.
Çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri sektörünün ihracatı yüzde 1 artarak 3,4 milyar dolara ulaştı. İklimlendirme sanayisinde de aynı oranda yükseliş yaşandı ve dış satım 5,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Halı ihracatı ise 2 milyar 16,6 milyon dolardan 2 milyar 17,2 milyon dolara çıktı.
Zeytin ve zeytinyağı ihracatında yüzde 28 düşüş
Ocak-eylül döneminde ihracatı gerileyen sektörlerin sayısı sekiz oldu. En belirgin düşüş, zeytin ve zeytinyağı sektöründe görüldü. Bu alandaki ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 azalarak 273,7 milyon dolara geriledi.
Sektördeki düşüşün temel nedeninin önceki yıl rekoltenin düşük gerçekleşmesi olduğu bildirildi. Zeytin ve zeytinyağının ardından kuru meyve ve mamulleri ihracatında yüzde 8, meyve sebze mamullerinde yüzde 4, hazır giyim ve konfeksiyonda yüzde 3 düşüş kaydedildi.
Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörünün ihracatı da yüzde 2 geriledi. Deri ve deri mamulleri sektöründe 1,1 milyar dolarlık, mobilya, kağıt ve orman ürünlerinde 5,8 milyar dolarlık dış satım gerçekleşti. Her iki sektörde de ihracat yüzde 1 azaldı. Süs bitkileri ve mamulleri ihracatı ise yüzde 1 düşüşle 121 milyon dolara indi.
Zeytinyağı ihracatında düşük rekolte ve ABD vergisi etkisi
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun, zeytin ve zeytinyağı ihracatındaki gerilemenin temel nedeninin geçen yıl üretimin düşük gerçekleşmesi olduğunu belirtti.
Bu hasat sezonunda Cumhuriyet tarihinin en yüksek rekoltelerinden birinin beklendiğine dikkat çeken Uygun, ABD'nin Türk zeytinyağına yönelik ek vergi uygulamasının ihracatçılar açısından oluşturduğu duruma da değindi.
Uygun, "Türk zeytinyağının en büyük pazarlarından biri olan ABD'nin temmuz ayında Türk zeytinyağına yüzde 12,5 ek vergi getirmesi, rekabet gücü düşük olan ihracatçının bu pazara mal satmasını zorlaştırıyor" dedi.
