Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Eylül 2026 dönemine ait Ödemeler Dengesi İstatistikleri'ni açıkladı. Verilere göre Türkiye'nin cari işlemler hesabı eylülde 2 milyar 720 milyon dolar fazla kaydetti. Altın ve enerji kalemleri hariç tutulduğunda cari fazla 7 milyar 342 milyon dolara yükselirken aynı ayda dış ticaret açığı 3 milyar 642 milyon dolar olarak hesaplandı.
TCMB'nin yayımladığı ödemeler dengesi verileri, eylül ayında cari işlemler hesabında fazla oluştuğunu ortaya koydu. Altın ve enerji hariç cari dengede de fazla kaydedilirken dış ticaret işlemlerinde açık verildi. Ödemeler dengesinin diğer kalemlerinde ise doğrudan yatırımlar, portföy hareketleri, kredi işlemleri ve rezervlerdeki değişimler öne çıktı.
Yıllıklandırılmış cari açık 39,2 milyar dolar oldu
Eylül 2026 itibarıyla geriye dönük 12 aylık dönemde Türkiye'nin cari işlemler açığı yaklaşık 39,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımına göre dış ticaret açığı 76,8 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.
Yıllıklandırılmış verilerde hizmetler dengesi 66,1 milyar dolarlık fazla oluşturdu. Birincil gelir dengesi 26,3 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 2,1 milyar dolar açık verdi.
Eylül ayında hizmetler kaleminin net katkısı 9 milyar 14 milyon dolar oldu. Bu gelir içerisinde seyahat faaliyetlerinden elde edilen 6 milyar 573 milyon dolarlık tutar ilk sırada yer aldı. Taşımacılık hizmetlerinin net geliri ise 3 milyar 88 milyon dolar olarak hesaplandı.
Kripto varlık işlemleri ödemeler dengesi verilerine eklendi
TCMB, Merkezi Kayıt Kuruluşundan (MKK) temin edilen bilgilerle kripto varlık işlemlerini ilk kez ödemeler dengesi istatistikleri kapsamına aldı.
Yeni veriler doğrultusunda, eylül ayında Türkiye'de yerleşik kişiler 21 milyon dolarlık, karşı yükümlülük oluşturmayan kripto varlık satışı yaptı. Aynı dönemde 49 milyon dolarlık stablecoin alımı gerçekleştirildi. Değeri belirli bir varlığa sabitlenen kripto para türü olan stablecoin işlemleri de böylece istatistiklerde yer aldı.
Doğrudan yatırımlarda net sermaye girişi 859 milyon dolar
Eylül ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net sermaye hareketlerinde Türkiye'ye 859 milyon dolarlık giriş gerçekleşti.
Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki doğrudan yatırımları 1 milyar 508 milyon dolar yükseldi. Türkiye'de yaşayan ve faaliyet gösteren yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları da aynı dönemde 649 milyon dolar arttı.
Gayrimenkul işlemlerinde ise Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından gerçekleştirdiği alımların tutarı 183 milyon dolar oldu. Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki net gayrimenkul alımları ise 290 milyon dolar olarak kaydedildi.
Portföy yatırımlarında 7,7 milyar doları aşan net çıkış yaşandı
Portföy yatırımları kaleminde eylül ayında toplam 7 milyar 733 milyon dolarlık net sermaye çıkışı hesaplandı.
Yurt dışında yerleşik yatırımcılar, Türkiye'deki hisse senetleri ve yatırım fonlarında toplam 5 milyar 859 milyon dolarlık net satış yaptı. Devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) gerçekleştirilen net satışın tutarı ise 495 milyon dolar oldu.
Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye dışında ihraç edilen tahvillere yönelik işlemlerinde ise net alım kaydedildi. Bu kapsamda bankaların tahvil ihraçlarında 780 milyon dolar, Genel Hükümetin ihraçlarında 662 milyon dolar ve diğer sektörlerin ihraçlarında 32 milyon dolarlık net alım gerçekleşti.
Yurt dışı kredi kullanımında sektörlere göre farklılık görüldü
Eylül ayında bankacılık sektörü, yurt dışından sağladığı kredilerde 820 milyon dolarlık net geri ödeme yaptı. Genel Hükümetin net kredi kullanımı 4 milyon dolar olurken diğer sektörlerin yurt dışından kullandığı kredilerde 1 milyar 861 milyon dolarlık net giriş kaydedildi.
Yurt dışı bankaların Türkiye'deki mevduat hesaplarında da farklı yönlerde hareketler yaşandı. Türk lirası cinsinden mevduatlar 782 milyon dolar artarken yabancı para hesaplarında 2 milyar 272 milyon dolarlık azalış görüldü. İki kalemin toplamında 1 milyar 490 milyon dolarlık net düşüş gerçekleşti.
TCMB rezervlerinde eylülde 10 milyar doları aşan düşüş
Merkez Bankasının açıkladığı verilere göre, resmi rezerv varlıklarında eylül ayında 10 milyar 13 milyon dolarlık net azalış meydana geldi.
Yıllıklandırılmış cari açığın finansman kaynakları incelendiğinde krediler 52,7 milyar dolarlık, net doğrudan yatırımlar ise 200 milyon dolarlık pozitif katkı sağladı.
Diğer finansman kalemlerinde ise negatif katkılar öne çıktı. Finansal türev işlemleri 4,9 milyar dolar, net portföy yatırımları 4,6 milyar dolar ve ticari krediler 1,9 milyar dolar negatif etki oluşturdu. Net efektif ve mevduat hareketlerinin cari açığın finansmanına etkisi de eksi 14,6 milyar dolar olarak hesaplandı.
Aynı 12 aylık dönemde Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezervlerinde 31,4 milyar dolarlık azalış kaydedildi. Böylece eylül ayı ödemeler dengesi verilerinde cari işlemler hesabındaki fazla ile rezervlerdeki gerileme birlikte öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
