Yükseköğretim Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik öngören düzenleme, Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girdi. Kanun kapsamında üniversiteyle ilişiği kesilen bazı öğrencilere yeniden öğrenim hakkı tanınırken, başkaları adına tez ve akademik çalışma hazırlayanlara yönelik adli para cezaları da düzenlendi. Vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak yaptırımlarda ise yeni hükümler getirildi.
Üniversiteye dönüş için 4 aylık süre
Yeni düzenlemeyle, çeşitli nedenlerle yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrenciler için geçici bir imkan oluşturuldu. Kendi isteğiyle üniversiteden ayrılanların yanı sıra bir yükseköğretim programına yerleştiği halde kayıt işlemini tamamlamayan öğrenciler de düzenlemeden yararlanabilecek.
Bu kapsamda bulunan öğrencilerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içerisinde ilgili üniversitelere başvurmaları gerekecek. Şartları karşılayan öğrenciler, 2026-2027 eğitim ve öğretim yılında öğrenimlerine yeniden devam edebilecek.
Bazı öğrenciler düzenlemenin dışında tutuldu
Düzenlemeden yararlanabilecek öğrencilere ilişkin bazı istisnalar da belirlendi. Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı gibi suçlardan hüküm giyenler kapsam dışında bırakıldı.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar da yeniden öğrenim hakkından yararlanamayacak. Bunun yanı sıra sahte belge kullanılması nedeniyle üniversite kaydı iptal edilen öğrenciler için de bu imkan uygulanmayacak.
Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Millî Savunma Üniversitesi bünyesindeki bazı eğitim kurumlarından ilişiği kesilen kişiler de düzenlemenin kapsamına alınmadı.
Başkası adına tez hazırlayanlara para cezası
Kanunla akademik çalışmaların hazırlanmasına ilişkin yeni yaptırımlar da yürürlüğe konuldu. Kendi emeği ve akademik birikimi dışında, başka kişilere kısmen veya tamamen hazırlattığı tez, makale, kitap ya da proje üzerinden akademik derece veya unvan elde eden kişilerin bu kazanımları geri alınabilecek.
Söz konusu kişiler, üniversitelerdeki öğretim mesleğinden de çıkarılabilecek. Başka kişiler adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan ya da bu çalışmaların hazırlanmasına aracılık edenler hakkında ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.
Bu fiilin meslek haline getirilerek gerçekleştirilmesi durumunda uygulanacak adli para cezasının alt sınırı 10 bin gün, üst sınırı ise 20 bin gün olacak.
İzinsiz yükseköğretim faaliyetine hapis cezası
Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına Türkiye'de mevzuata aykırı şekilde ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da bu programları yürütenlere yönelik de hapis cezası getirildi.
Mevzuata aykırı biçimde Türkiye'de yükseköğretim kurumu açan veya işleten kişiler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşacak. Bu kurumların tanıtım faaliyetlerini gerçekleştirenler için ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörüldü.
Vakıf üniversitelerine kademeli yaptırım uygulanacak
Düzenlemeyle vakıf yükseköğretim kurumları hakkında uygulanabilecek yaptırımların kapsamı da yeniden belirlendi. Buna göre uyarı verilmesinden öğrenci kontenjanlarının düşürülmesine kadar farklı yaptırım seçenekleri uygulanabilecek.
Yeni program açılmasının engellenmesi, faaliyet izninin geçici süreyle durdurulması ve faaliyet izninin tamamen kaldırılması da yaptırım seçenekleri arasında yer aldı.
Faaliyet izni geçici olarak durdurulan bir vakıf üniversitesinin yönetimi, garantör üniversiteye veya YÖK tarafından belirlenmesi halinde aynı ilde bulunan bir devlet üniversitesine devredilebilecek.
Üniversitelerin isim ve yapısında değişiklik
Kanun kapsamında Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin ismi de değiştirildi. Üniversitenin yeni adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" oldu.
Düzenlemeyle üniversite bünyesindeki bazı fakülte ve yüksekokulların Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne bağlanması da kararlaştırıldı.
Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.
