Prostat büyümesi fark edilmeden ilerleyebiliyor; ihmal edildiğinde böbrek yetmezliğine kadar giden ciddi sorunlara yol açabiliyor. Figen Balcı’nın hazırlayıp sunduğu “Figen Balcı ile Hayatın Reçetesi” programının konuğu olan Üroloji ve Androloji Uzmanı Prof. Dr. Önder Yaman, prostat hastalıklarıyla ilgili bilgiler verdi. Prof. Dr. Önder Yaman, erkeklerin önemli bir bölümünün prostat hastalığını geç fark ettiğini söyledi.
Türkiye’de prostat büyümesi görülme oranının oldukça yüksek olduğuna dikkat çeken Yaman, sağlık kuruluşlarına başvuran hasta sayısının gerçek tabloyu tam olarak yansıtmadığını vurguladı.
Prof. Dr. Yaman’ın verdiği bilgilere göre Türkiye’de prostat büyümesi görülmesi beklenen erkek sayısı yaklaşık 600 bin civarında. Ancak SGK verileri, sağlık kuruluşlarına yıllık yaklaşık 200 bin hastanın iyi huylu prostat büyümesi nedeniyle başvurduğunu gösteriyor. Bu durum, çok sayıda erkeğin hastalığının farkında olmadığını ortaya koyuyor.
Prof. Dr. Önder Yaman: “Prostat büyümesi çoğu zaman belirti vermiyor”
Prostat büyümesinin uzun süre sessiz ilerleyebildiğini belirten Prof. Dr. Önder Yaman, hastaların önemli bir kısmının sorunu fark etmeden yıllarca yaşayabildiğini söyledi.
Mesanenin başlangıçta vücudu koruyan bir mekanizma ile devreye girdiğini ifade eden Yaman şöyle konuştu:
“Erkekler prostatlarındaki iyi huylu büyümeyi ihmal ettiklerinde bir süre mesane prostatın yaptığı baskıyla azalan idrar miktarını artırmak için devreye giriyor ve durumu kompanse ediyor. Ancak bu durum yıllarca devam ederse mesane yoruluyor ve sistemi idare edemiyor.”
Bu süreç ilerlediğinde mesanede idrar kalmaya başladığını belirten Yaman, bunun ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.
“Tedavi edilmezse böbrek yetmezliğine kadar gidebilir”
İhmal edilen prostat büyümesinin zamanla daha ağır tablolara yol açabileceğini vurgulayan Yaman, şu uyarıda bulundu:
“Mesane o kadar yorulabilir ki bazen hiç çalışamaz hale gelir. Bu durumda idrar yolu enfeksiyonları, idrarda kan görülmesi, mesanede taş oluşumu ve en büyük korkumuz olan böbrek yetmezliği gelişebilir.”
“Prostat kanseri çoğu zaman belirti vermiyor”
Prostat kanserinin genellikle belirti vermediğini söyleyen Prof. Dr. Yaman, erken tanının ancak düzenli kontrollerle mümkün olduğunu ifade etti.
Uzmanlara göre 40 yaşından sonra, ailede prostat veya meme kanseri öyküsü varsa 45 yaşından sonra prostat kanseri açısından kontrol öneriliyor.
Prostat kanseri taramasında en önemli yöntemlerden biri rektal muayene. Bunun yanında PSA değerleri de değerlendiriliyor. Ancak PSA yüksekliğinin tek başına kanser anlamına gelmediğini vurgulayan Yaman, prostatın üç farklı hastalığında PSA değerinin yükselebileceğini söyledi.
Yaman’a göre bu hastalıklar şöyle:
• “Prostat iltihapları
• iyi huylu prostat büyümesi
• prostat kanseri”
Bu nedenle PSA değerinin mutlaka muayene ve görüntüleme yöntemleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
“Göbeklenme prostat hastalığı riskini artırıyor”
Prostat sağlığında yaşam tarzının da önemli olduğunu belirten Yaman, özellikle göbek çevresindeki yağlanmanın hormon dengesini bozduğunu söyledi.
Göbeklenme sonucu karın bölgesindeki yağ dokusunun testosteron–östrojen dengesini değiştirdiğini ifade eden Yaman, bu durumun prostat büyümesi riskini artırabildiğini belirtti.
“Prostat ameliyatı sanıldığı kadar sık yapılmıyor”
Toplumda prostat büyümesi tanısı alan her hastanın ameliyat edildiğine dair yanlış bir algı bulunduğunu söyleyen Prof. Dr. Yaman, gerçek tablonun farklı olduğunu ifade etti.
Dünya genelinde prostat büyümesi olan hastaların yalnızca yüzde 10’unun ameliyat edildiğini belirten Yaman, Türkiye’de yapılan uzun süreli bir araştırmanın sonuçlarını da paylaştı.
Araştırmaya göre, 35 yıl boyunca 100 bin hastanın takip edildiği çalışmada prostat büyümesi olan hastaların sadece yüzde 7,5’inin ameliyat edildiği tespit edildi.
Bu durum, hastaların büyük bölümünün ilaç tedavisi ve düzenli takip ile kontrol altında tutulduğunu gösteriyor.
“Lazer teknolojisiyle yan etkiler azaldı”
Son yıllarda prostat cerrahisinde kullanılan teknolojilerin önemli ölçüde geliştiğini belirten Prof. Dr. Önder Yaman, hastaların ameliyat konusunda eskisi kadar endişe duymaması gerektiğini söyleyerek şunları kaydetti:
“Hastalarımız artık prostat cerrahisinden korkmasın. Teknolojinin ve lazer sistemlerinin gelişmesiyle yan etkiler son derece azaldı.”
Lazer uygulamalarının cinsel fonksiyonları büyük ölçüde koruduğunu belirten uzmanlar, bazı ameliyatlarda meninin dışarıya doğru akmasının azalabileceğini ancak bunun cinsel yaşam üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını ifade ediyor.
