Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2025 yılında atmosferdeki karbondioksit ve diğer temel sera gazlarının miktarının daha önce görülmemiş düzeylere çıktığını açıkladı. Örgütün raporunda, bu tablonun gezegenin uzun vadede daha fazla ısınmasına yol açacağı vurgulandı. Küresel ortalama karbondioksit konsantrasyonu, geçen yıl milyonda 426,8 birim olarak ölçüldü.
Karbondioksit yoğunluğu sanayi öncesi seviyeyi aştı
WMO, dünya genelindeki sera gazı miktarlarını ele alan “Sera Gazı Bülteni” başlıklı raporunu yayımladı.
Raporda, "2025'te atmosferdeki karbondioksit ve diğer temel sera gazlarının seviyeleri benzeri görülmemiş zirvelere ulaştı. Bu durum, gezegenin uzun vadede daha fazla ısınmasını kaçınılmaz kılıyor. 2025'te küresel ölçekte ortalama yüzey karbondioksit konsantrasyonu milyonda 426,8 birime ulaştı. Bu da 1750 yılındaki sanayi öncesi temel seviyenin yüzde 153'üne tekabül ediyor" denildi.
İnsan faaliyetleriyle bağlantılı metan ve azot protoksit miktarlarının da yeni rekorlara ulaştığı rapora yansıdı.
Her yıl atmosfere salınan karbondioksitin yaklaşık yarısının havada kaldığı, diğer bölümünün ise kara ekosistemleri ve okyanuslar tarafından tutulduğu aktarıldı. Raporda, karbondioksit birikiminin 1960’lardan bu yana üç kat daha hızlı arttığına dikkat çekildi.
Yıllık ortalama 0,8 ppm olan artışın 2011-2020 döneminde 2,4 ppm’ye yükseldiği kaydedildi. Küresel ortalama karbondioksit konsantrasyonundaki artış ise 2024-2025 döneminde 2,8 ppm olarak hesaplandı.
WMO’dan aşırı hava olaylarına ilişkin uyarı
Raporda değerlendirmelerine yer verilen WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, "Bir yıl daha, yeni bir rekor daha. Sera gazları atmosferde benzeri görülmemiş miktarda ısıyı hapsederek, daha aşırı hava olaylarına ve bunun sonucunda ekonomilerimiz ile toplumlarımız için ortaya çıkan risklere enerji sağlıyor. Kayıt tutulmaya başlandığından bu yana en sıcak 11 yılı geride bıraktık ve bu eğilim devam edecek gibi görünüyor" ifadelerini kullandı.
Karbondioksitin atmosferde çok uzun süre kaldığını hatırlatan Barrett, bu gazın küresel iklim üzerindeki etkisinin yüzyıllar boyunca devam edeceğini bildirdi.
El Nino ve yangınlar karbon dengesini etkiledi
WMO Kıdemli Bilim Sorumlusu Oksana Tarasova, "(Karbondioksitte) 2024'ten 2025'e kadar görülen daha ılımlı artış hızı, 2023/2024 dönemindeki güçlü El Nino olayının ardından karasal karbon yutaklarının yeniden toparlanmasını ve yangın kaynaklı karbon emisyonlarının azalmasını yansıtıyor" dedi.
El Nino’nun şiddetli kuraklıkları artırdığına, bitki örtüsünü kuruttuğuna ve orman yangınlarını çoğalttığına işaret eden Tarasova, bu koşulların biyosferin verimliliğini düşürdüğünü belirtti. Tarasova, yıllık 2,8 ppm’lik karbondioksit artışının fosil yakıt kullanımı nedeniyle atmosfere eklenen yüksek miktardaki karbona işaret ettiğini kaydetti.
Tarasova, "2026'da, hem fosil yakıt kullanımı hem de 2023/2024 döneminde olduğu gibi karasal karbon yutaklarını etkileyecek güçlü bir El Nino'nun gelişmesi nedeniyle atmosferdeki karbon konsantrasyonlarında daha fazla artış görmeyi bekleyebiliriz" ifadelerini kullandı.
