Dünya genelinde prestijli edebiyat yarışmalarında yapay zekâ araçlarının kullanımına dair süregelen tartışmaların ardından, doğrudan üretken yapay zekâ destekli metinlere odaklanan ilk kapsamlı edebiyat ödülü hayata geçirildi. "Prix Pascal de Littérature IA" (Pascal Yapay Zekâ Edebiyat Ödülü) adıyla başlatılan program, insan-makine iş birliğiyle kaleme alınan kurgusal eserleri kabul ederken, kazanan esere basılı kitap olarak yayımlanma garantisi sunuyor.
ChatGPT, Claude, Gemini ve LLaMA serbest
Yarışma, yapay zekâ destekli yaratıcı yazarlık süreçlerini şeffaf biçimde belgelemeyi şart koşuyor. Katılımcılardan 10.000 ila 50.000 kelime arasında daha önce yayımlanmamış kurgusal bir metin teslim etmeleri isteniyor.
Yazarların; eseri oluştururken kullandıkları yapay zekâ modelini (ChatGPT, Claude, Gemini, LLaMA gibi tüm büyük dil modelleri kabul ediliyor) ve üretim sürecinde verdikleri komutları (prompt) detaylı olarak başvuru dosyasına eklemeleri gerekiyor. Yarışmaya dünyanın her yerinden katılım sağlanabilirken, teslim edilecek eserlerin Fransızca dilinde yazılmış olması şartı aranıyor.
İlhamını Blaise Pascal'dan alıyor
Ödül, adını ilk mekanik hesap makinelerinden birini geliştiren ve Papa Franciscus tarafından "felsefi derinliği ile edebi cazibesi" övgüyle anılan Pensées (Düşünceler) eserinin yazarı Fransız polimat Blaise Pascal'dan alıyor.
Yarışma kurallarına göre metinlerin yalnızca edebi bir kurgu sunması yeterli görülmüyor; anlatının aynı zamanda insanlığı tehdit eden etik, sosyal veya ekolojik krizlerin çözümüne katkı sunacak bir perspektif barındırması şart koşuluyor.
Girişimin arkasında birleşme ve devralma danışmanlığı firması Avolta'nın kurucu ortağı, Avrupa blokzincir ve kripto sektörünün öncülerinden Philippe Rodriguez, dijital medya girişimcisi ve LGBTQ+ yayını Têtu'nun eski başkanı Albin Serviant, Harvard ve Paris 1 Panthéon-Sorbonne üniversitelerinde ders veren felsefe doktoru, eski bürokrat ve çevrimiçi oylama platformu Electis'in kurucu ortağı Gilles Mentré yer alıyor.
Goncourt ve uluslararası ödüllerdeki tartışmaların ardından geldi
Pascal Ödülü, edebiyat dünyasında yapay zekâ telifleri ve etik sınırların yoğun biçimde tartışıldığı bir atmosferde devreye girdi. Yıl boyunca Fransa'nın en saygın edebiyat ödülü Goncourt başta olmak üzere, İngiliz Milletler Topluluğu Kısa Öykü Ödülü ve Caine Ödülü gibi organizasyonlarda adayların ve kazananların yapay zekâdan yararlanmış olabileceği iddiaları aylarca gündemi meşgul etmişti. Yeni ödül, bu tartışmaları arka plandan çıkarıp meşru bir edebi üretim kategorisi haline getirmeyi hedefliyor.
Salı günü resmî web sitesi üzerinden kabul edilmeye başlanan başvurular, Kasım ayının sonuna kadar devam edecek. Kasım başında yazar, eleştirmen, gazeteci, filozof ve yayıncılardan oluşan beş veya altı kişilik jüri heyeti kamuoyuna duyurulacak. Jüri değerlendirmesinin ardından 10 eserlik kısa liste belirlenecek, ödülü kazanan nihai eser ise Aralık ayı başında açıklanarak yayın dünyasına kazandırılacak
