Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 6 Şubat depremlerinde Adıyaman’da yıkılan ve 36 kişinin hayatını kaybettiği Kanarya Apartmanı davasında verilen hapis cezalarının bozulmasını istedi. Başsavcılık, mahkeme kararının yetersiz ve metodolojik açıdan sorunlu bilirkişi raporuna dayandırıldığını belirtti.
36 kişinin hayatını kaybettiği bina davası Yargıtay’da
Adıyaman Merkez Alitaşı Mahallesi’nde bulunan Kanarya Apartmanı’nın A ve B blokları, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde yıkıldı. Enkaz altında kalan 36 kişi yaşamını yitirdi.
Olayla ilgili açılan davada Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesi: fenni mesul ve proje müellifi Halil Bağcı’yı “bilinçli taksir” suçundan 15 yıl hapis, kooperatif üyesi Şemsettin Gürsoy’u ise “basit taksir” suçundan 11 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırdı.
Kararın temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay’a taşındı.
Başsavcılık: Bilirkişi raporu bilimsel ve disiplinlerarası değil
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan tebliğnamede, mahkemenin dayandığı bilirkişi raporunun bilimsel yeterlilikten uzak olduğu vurgulandı. Raporda yapının deprem yorgunluğu, zayıf zemin özellikleri, yapısal zafiyetlerin birikimli etkileri gibi hayati unsurların bilimsel ve disiplinlerarası bir yaklaşımla incelenmediği belirtildi.
“Deprem yorgunluğu dikkate alınmadı” vurgusu
Tebliğnamede “deprem yorgunluğu”, yapı elemanlarının zamanla maruz kaldığı sarsıntılar sonucu oluşan mikro çatlaklar, donatı zayıflaması ve taşıyıcı sistem rijitliğinin azalması olarak tanımlandı.
Özellikle 1995 öncesi yönetmeliklere göre inşa edilen ve güçlendirilmemiş binaların, bu tür yorgunluklara karşı daha savunmasız olduğuna dikkat çekildi.
Kanarya Apartmanı’nın: su ve ısı yalıtımının bulunmaması, uzun yıllar boyunca çok sayıda sarsıntıya maruz kalması nedeniyle “yorgun bina” olma ihtimalinin bilimsel analizle değerlendirilmemesinin ciddi bir kovuşturma eksikliğiolduğu ifade edildi.
Zayıf zemin uyarısı: İl afet risk azaltma planı hatırlatıldı
Başsavcılık, 2021 tarihli Adıyaman İl Afet Risk Azaltma Planı’nda, Alitaşı Mahallesi’nin zayıf zemin özelliklerine sahip olduğunun açıkça belirtildiğini hatırlattı.
Ayrıca 24 Ocak 2020’de Elazığ Sivrice’de meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki depremin, Adıyaman’da da hissedildiği ve bu tür sarsıntıların binanın yapısal yorgunluğunu artırmış olabileceği vurgulandı.
Kamçatka depremi karşılaştırması dikkat çekti
Tebliğnamede, Rusya’nın doğusundaki Kamçatka Yarımadası’nda meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki depremde can kaybı yaşanmadığı hatırlatıldı.
Bu durumun nedenleri arasında: düşük katlı ve hafif yapılar, depreme uygun yapılaşma kültürü gösterilerek, yapı güvenliğinin can kayıplarını önlemedeki rolüne dikkat çekildi.
“Proje dışı müdahaleler araştırılmalıydı”
Başsavcılık, Kanarya Apartmanı’nda zaman içinde: kaçak kat çıkılıp çıkılmadığı, doğal gaz tesisatı nedeniyle taşıyıcı sisteme müdahale edilip edilmediği, çatıya güneş paneli, su deposu gibi ek yükler bindirilip bindirilmediği gibi hususların tanık beyanları ve hava fotoğraflarıyla araştırılması gerektiğini ancak bunun yapılmadığını belirtti.
Donatı ve beton kalitesi incelenmedi
Tebliğnamede, su yalıtımı olmayan yapılarda donatı çeliğinin 15 yıl içinde yüzde 90’a varan kesit kaybına uğrayabileceğinin bilimsel olarak bilinen bir gerçek olduğu vurgulandı.
Buna rağmen bilirkişi raporlarında: betonun elle mi yoksa hazır mı karıldığı, donatıların TS standartlarına uygunluğu, kolon-kiriş birleşim detayları, kısa kolon etkisi gibi teknik unsurların ayrıntılı şekilde ele alınmadığı ifade edildi.
“Yetersiz ve denetime elverişsiz rapor” eleştirisi
Başsavcılık, yalnızca inşaat mühendislerinden oluşan bilirkişi heyetinin soyut ve gerekçesiz kusur tespitleriyle yetindiğini belirterek, dosyanın: jeoloji, geoteknik, inşaat, malzeme, afet yönetimi alanlarını kapsayan multidisipliner bir bilirkişi heyetine verilmesi gerektiğini savundu.
Yargıtay son kararı verecek
Tebliğnamede, eksik kovuşturma ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak verilen mahkûmiyet kararlarının hukuka aykırı olduğu belirtilerek, sanıklar hakkındaki hükümlerin bozulması talep edildi.
Dosya hakkında nihai kararı Yargıtay 12. Ceza Dairesi verecek.
