İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda yaşanan patlama, yangın ve işçi ölümleri Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği denetimlerini yeniden gündeme getirdi. YENİ Parti Sivas Milletvekili Ulaş Karasu, fabrikada yaşanan iş cinayetlerinin tüm yönleriyle araştırılması için 10 bakanlığa ayrı ayrı soru önergesi hazırladı.
HABAŞ tesislerinde son 19 günde meydana gelen üç ayrı olayda toplam 19 işçinin yaşamını yitirdiğine ilişkin verilerin araştırılması gerektiğini belirten Karasu, yaşananların münferit kazalar olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti. İş güvenliği denetimlerinden taşeron sistemine, kamu teşviklerinden işveren sorumluluğuna kadar birçok konunun açıklığa kavuşturulmasını isteyen Karasu, hükümete işçi sağlığının korunması çağrısında bulundu.
HABAŞ'taki işçi ölümleri meclis gündemine taşındı
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine dikkat çeken Karasu, 2025 yılında en az 2 bin 105 işçinin, 2026 yılının ilk 10 ayında ise en az 1.930 işçinin çalışırken hayatını kaybettiğini hatırlattı.
HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda yaşanan olayların iş güvenliği sistemindeki sorunları ortaya koyduğunu belirten Karasu, geçmişte yaşanan iş cinayetlerinden neden ders çıkarılmadığının açıklanmasını istedi.
Karasu, işçi ölümlerinin önlenmesi için yalnızca olay sonrasında soruşturma yürütülmesinin yeterli olmadığını, kazalar meydana gelmeden önce alınması gereken önlemlerin de araştırılması gerektiğini vurguladı.
10 bakanlığa iş güvenliği ve denetim soruları
Karasu'nun hazırladığı soru önergelerinde 10 bakanlığın sorumluluk alanına giren konular ayrı ayrı ele alındı.
Soru önergeleriyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına iş güvenliği denetimleri, taşeron sistemi ve işveren sorumlulukları; Adalet Bakanlığına adli soruşturmalar ve geçmiş davalar; İçişleri Bakanlığına işyeri ruhsatları ve yerel idare denetimleri soruldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına çevre izinleri ve büyük endüstriyel kaza riskleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yatırım teşvikleri ve teknik güvenlik yatırımları, Hazine ve Maliye Bakanlığına şirkete sağlanan kamu kaynakları yöneltildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından doğal gaz ve enerji altyapısının güvenliği, Sağlık Bakanlığından yaralıların tedavi süreçleri ve acil müdahale kapasitesi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından mağdur ailelere sağlanacak destekler, Ticaret Bakanlığından ise şirket yönetiminin hukuki durumu ve ticaret sicili kayıtları hakkında bilgi istendi.
HABAŞ'a 18,27 milyar liralık kamu desteği iddiası
Karasu, HABAŞ'ın 2025 Sürdürülebilirlik Raporu'nda yer alan kamu kaynaklı desteklere de dikkat çekti.
Raporda vergi indirimleri, krediler ve teşviklerin toplamının 18,27 milyar TL olarak açıklandığını belirten Karasu, aynı raporda 2025 yılı boyunca kayıp günlü iş kazalarının 229'a, alt işveren çalışanları arasındaki kazaların ise 83'e yükseldiğinin bildirildiğini aktardı.
Kamu kaynaklarından yararlanan şirketlerin iş güvenliği performansının da düzenli olarak denetlenmesi gerektiğini savunan Karasu, devlet teşviklerinin işçi sağlığı ve güvenliği kriterlerine bağlanmasını istedi.
"İşçinin can güvenliği bir maliyet kalemi değildir"
Hükümetin sorumluluğunun yalnızca yatırım ve üretimi artırmak olmadığını belirten Karasu, işçilerin yaşam hakkının korunmasının öncelikli görev olması gerektiğini söyledi.
Karasu, "Bir şirkete milyarlarca liralık kamu desteği sağlanırken işçilerin yaşamını korumak için hangi denetimler yapılıyor? Hükümetin birinci görevi, insan hayatını korumaktır" dedi.
İşçilerin hayatını kaybetmesinin ardından soruşturma başlatılmasının gerekli olduğunu ancak asıl meselenin ölümler gerçekleşmeden önce hangi önlemlerin alındığı olduğunu vurgulayan Karasu, şöyle konuştu:
"İşçinin can güvenliğini sağlayamayan bir denetim sistemi, görevini yapmıyor demektir. İşçiler hayatını kaybettikten sonra soruşturma başlatmak elbette gereklidir. Ancak asıl sorulması gereken, bu insanlar ölmeden önce hangi önlemlerin alındığı ve geçmiş iş cinayetlerinden neden ders çıkarılmadığıdır."
"Türkiye'nin bütün demir çelik fabrikaları denetlenmeli"
Yaşananların yalnızca HABAŞ ile sınırlı değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Karasu, Türkiye genelindeki demir-çelik fabrikaları ve çok tehlikeli sanayi tesislerinde denetimlerin artırılmasını istedi.
Taşeron sisteminin oluşturduğu risklerin giderilmesi, işveren sorumluluğunun güçlendirilmesi ve ihmali bulunanların hesap vermesi gerektiğini ifade eden Karasu, işçi sağlığı ve güvenliğinin şirketlerin kâr hesaplarının önünde tutulması gerektiğini söyledi.
Karasu, "İnsan hayatı hiçbir şirketin kâr hesabından daha değersiz değildir. İş cinayetlerini önlemek devletin görevidir. Biz bunun takipçisi olacağız" ifadelerini kullandı.
