YENİ Parti, CHP'nin 2023 yılında gerçekleştirdiği kurultayın iptal edilmesine ilişkin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36'ncı Hukuk Dairesi'nin verdiği mutlak butlan kararını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşımaya hazırlanıyor. Kararın siyasi partilerin haklarını ve Türkiye demokrasisini etkilediğini savunan YENİ Parti yönetimi, başvuru hazırlıkları kapsamında bir ekip oluşturdu.
Parti kurmayları, AİHM başvurusu için Yargıtay'dan çıkacak kararın beklenmeyeceğini belirterek, sürecin temelinde siyasi partilerin örgütlenme ve faaliyet haklarına yönelik ihlallerin bulunduğunu ifade etti.
YENİ Parti'de AİHM başvurusu için hazırlık ekibi kuruldu
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36'ncı Hukuk Dairesi, 21 Mayıs tarihli kararıyla CHP'nin 2023 Kurultayı'nı mutlak butlan gerekçesiyle iptal etmiş ve eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun yeniden genel başkanlık görevine getirilmesine hükmetmişti.
Söz konusu karardan kaynaklandığını ileri sürdüğü hak ihlallerini AİHM'e taşımaya hazırlanan YENİ Parti, hafta başında başvuru hazırlıkları için bir ekip oluşturdu.
Parti kurmayları, konunun salı günü gerçekleştirilen Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısında da ele alındığını ve hukuki sürece ilişkin değerlendirmelerin yapıldığını bildirdi.
YENİ Parti, Yargıtay kararını beklemeyecek
Mutlak butlan kararına karşı yapılan temyiz başvurusu 17 Temmuz'da Yargıtay'a taşınmış, Yargıtay 3'üncü Hukuk Dairesi ise 26 Temmuz'da dosyayı ön incelemeye almıştı.
YENİ Parti kurmayları, AİHM başvurusu için Yargıtay sürecinin tamamlanmasını beklemeyeceklerini belirterek kararın siyasi partilerin anayasal haklarını etkilediğini savundu.
Kurmaylar, mutlak butlan kararının siyasi partilerin iç işleyişine yönelik bir müdahale niteliği taşıdığını öne sürerek şu değerlendirmede bulundu:
"Mutlak butlan diye olmayacak bir kararla aslında sadece Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na ve Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) tanınmış, bir siyasi partinin iç işleyişini düzenleyen, bir çeşit kapatma kararına imza attılar. Bu kararın hem siyaseten hem hukuken farklı okumaları var."
CHP'nin 47 yıl sonra birinci parti konumuna geldiğini belirten kurmaylar, mahkeme kararıyla parti yönetiminin değiştirilmesinin siyasi sonuçlar doğurduğunu ileri sürdü.
"İç hukuk yollarının tüketilmesi gerektiğini düşünmüyoruz"
YENİ Parti kurmayları, AİHM'e başvuru öncesinde iç hukuk yollarının tüketilmesinin gerekip gerekmediğine ilişkin tartışmaları da değerlendirdi.
AİHM'in geçmiş kararlarında bu konuda farklı yaklaşımlar bulunduğunu belirten kurmaylar, başvurunun doğrudan siyasi partilerin haklarını ve seçimlere katılma yeterliliğini ilgilendirdiğini savundu.
YENİ Parti'nin 14-15 Kasım'da kurultayını gerçekleştirmeyi planladığını belirten parti temsilcileri, kurultayın ardından seçim yeterliliği için altı aylık sürecin işleyeceğini ifade etti.
Bu süreçte erken seçim kararı alınması durumunda YENİ Parti'nin seçime katılamama ihtimalinin de bir hak ihlali oluşturacağını savunan kurmaylar, şöyle konuştu:
"CHP'ye verilmiş mutlak butlan kararı, aslında Türkiye'de sadece CHP değil, siyasi partilerin hepsini etkileyecek bir hak ihlali. Bizim AİHM başvurumuz tam anlamıyla bu kapsamda olacağından iç hukuk yollarının tüketilmesi gerektiğini düşünmüyoruz. Tabii AİHM'in de düşündüğü kıymetli. Geçmiş kararları araştırdığımızda iki farklı görüş var."
"Partiyi kapatmakla yönetimini değiştirmek arasında fark yok"
Mutlak butlan kararının AİHM'e taşınmasının CHP'yi yeniden gündeme getirmek ve siyasi olarak geri bırakmamak amacı taşıdığı yönündeki eleştirilere de yanıt veren YENİ Parti kurmayları, başvurunun Türkiye demokrasisini ilgilendirdiğini savundu.
Parti temsilcileri, bir siyasi partinin yönetiminin mahkeme kararıyla değiştirilmesinin, parti kapatmayla benzer siyasi sonuçlar doğurabileceğini ileri sürdü.
Kurmaylar, açıklamalarında şu ifadeleri kullandı:
"Bu karar, Türkiye demokrasisine vurulan bir darbe. Geçmişte parti kapatılıyordu. Onu da böyle nitelendiriyorduk. Kapatmakla partinin yönetimini değiştirmek arasında nasıl bir fark var? Teknik olarak da yok, siyasi olarak da fark yok."
CHP'nin kamuoyu araştırmalarında birinci parti konumunda olduğunu belirten kurmaylar, mutlak butlan kararının partinin siyasi gücünü etkilediğini öne sürdü.
"Bu başvuru CHP değil, Türkiye demokrasisi için"
YENİ Parti yönetimi, AİHM başvurusunun yalnızca CHP'nin siyasi geleceğine ilişkin olmadığını, Türkiye'deki bütün siyasi partilerin haklarını ilgilendirdiğini vurguladı.
Bugün CHP'ye yönelik olduğunu savundukları müdahalenin yarın başka bir siyasi parti için de söz konusu olabileceğini belirten kurmaylar, siyasi partilerin iç işleyişine ilişkin yetkilerin Anayasa çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Başvurunun seçmen iradesini korumaya yönelik olduğunu savunan YENİ Parti kurmayları, açıklamalarını şu sözlerle tamamladı:
"Bu hakkı elbette biz arayacağız. Çünkü seçmen, 'Bizim hakkımızı siz koruyun' diyor. Hâlâ birinci parti yapıyor. Mesele partinin isimlerinden daha ziyade seçmenin kimi yetkilendirmeye niyet ettiği meselesidir. Seçmen şu anda bizi yetkilendirmeye niyetli, biz de o seçmen için hak arıyoruz. Bu CHP değil, Türkiye demokrasisi için bir başvuru olacak.
