Anadolu Basın Birliği’nin (ABB) Kocatepe Kültür Merkezi’nde düzenlediği, “Anadolu Basını Buluşuyor: Gazeteciliğin Geleceği” konulu etkinlik, yerel gazetecilerin ne kadar çok sorunla boğuşmak zorunda kaldıklarını anlattıkları kürsüye dönüştü. Yerel gazeteci temsilcileri, yerel medyayı yaşatmak için nasıl zorlu bir çaba içinde olduklarını, gazeteciliğin içeriğinden çok Google’da görünür olmak, tık almak mücadelesi verdiklerini anlattılar.
“İnternet haberciliği dışarıdan bakıldığı gibi değil”
Anadolu Basın Birliği Gaziantep Şube adına konuşan Gaziantep Doğuş Gazetesi SEO'su Ebru Kont, internet gazeteciliğinde, yerelde yaşadıkları sıkıntıları anlatırken, gazetecilerin Google algoritmaları ile gerçek habercilik arasında nasıl sıkıştıklarını da ifade etti. “İnternet haberciliği, dışarıdan bakıldığında hız, kolaylık ve sınırsız erişim gibi avantajlarla anılıyor. Ancak işin mutfağında çalışan gazeteciler için tablo çok daha ağır, çok daha yorucu ve çoğu zaman da görünmeyen bir mücadeleyi barındırıyor” diyen Kont, gazetecinin aynı zamanda muhabir, editör, sosyal medya yöneticisi, SEO uzmanı ve trafik analisti olmak zorunda bırakıldığını dile getirdi.
Kont, “Bir haberin değeri, kamusal yararı ya da topluma sağladığı katkıyla değil; Google’da kaçıncı sırada çıktığı, kaç tık aldığı ve günlük trafik kotasına ne kadar katkı sunduğuyla ölçülüyor. Google ile sürekli bir mücadele internet haberciliğinde en büyük baskılardan biri, hiç şüphesiz Google algoritmaları. Ne zaman neyin değişeceği belli olmayan bu algoritmalar, aylarca emek verilen içeriklerin bir gecede görünmez olmasına neden olabiliyor. Aynı haber, dün Keşfet’e girerken bugün indeks bile alamayabiliyor” diye konuştu.
“Haberin etik boyutu ikinci planda kalıyor!”
Gazetecilerin artık, “Bu başlık SEO’ya uygun mu, bu kelime Google’ın sevmediği kelimelerden mi, haber keşfet’e girer mi, görsel yeterince tıklanır mı?” sorularıyla haber yapar hale getirildiğinden yakınan Kont, “Haberin doğruluğu, kamu yararı ya da etik boyutu çoğu zaman ikinci plana itiliyor. Çünkü algoritma affetmiyor. Bir hata, bir kelime tercihi, bir başlık yapısı; emeğin karşılığını tamamen silebiliyor” dedi.
Bir diğer büyük yükün de BİK’in getirdiği trafik ve içerik kriterleri olduğunu aktaran Kont şunları ifade etti:
“Resmi ilan alabilmek için belirlenen trafik kotası, internet gazeteciliğini adeta bir maratona dönüştürüyor. Bu maratonun ne mesaisi var ne de saati. Gece yarısı da haber giriliyor, sabahın ilk ışıklarında da. Hafta sonu, bayram, tatil kavramı büyük ölçüde ortadan kalkmış durumda. Gazeteciler çoğu zaman şu ikilemde kalıyor: ‘Nitelikli ama az okunan haber mi?’ ‘Yoksa tıklanacak ama gazetecilik değeri zayıf içerik mi?’ Bu ikilem, mesleğin ruhunu zedeliyor. Gazeteci, tıklanma kaygısıyla haber üretmeye zorlanırken; kamuoyunu bilgilendirme sorumluluğu arka planda kalabiliyor.”
“Gece-gündüz çalışmanın karşılığı yok!”
Gece gündüz çalışmanın bir karşılığı olmadığının da altını çizen Kont, “Düşük ücretler, sınırsız mesai, sürekli ‘daha fazla trafik’ baskısı ve iş güvencesizliği, meslektaşlarımızın en büyük sorunları arasında yer alıyor. Bu baskı, zamanla tükenmişliğe dönüşüyor. Gazeteciler yoruluyor, motivasyon kaybı yaşıyor ve meslekten kopuyor” dedi.
Ebru Kont çıkış yolu olarak da şunları önerdi: “İnternet haberciliğinin geleceği için; SEO’nun gazeteciliği boğmadığı, trafik baskısının kaliteyi ezmediği, gazetecinin yalnızca ‘tıklama makinesi’ olarak görülmediği bir sisteme ihtiyaç var. Google’ın yerel ve özgün haberciliği gerçekten desteklemesi, Basın İlan Kurumu’nun yalnızca sayıya değil içeriğin niteliğine de odaklanması gerekiyor. Aksi halde internet haberciliği büyürken, gazetecilik küçülmeye devam edecek. Ve bizler, haber üretmeye devam ederken; aslında mesleğin kendisini ayakta tutmaya çalışıyor olacağız.”
“Yerel basın da bitkisel hayata girmiş hasta gibi”
ABB Afyon Şube Başkanı Ahmet Sadık da yerel gazeteciliğin gerçekten çok zor olduğunu dile getirdi. 47 yıllık gazeteci olarak, ulusal yerel gazeteciliğin her alanında çalıştığını belirten Sadık, gazeteciliğin geleceğini, “bitkisel hayata girmiş bir insanı yaşatmaya çalışan hekimlerin mücadelesine” benzetti. Yerel gazeteciler olarak, “halkın sesi, kulağı olmak, yaşantımıza dikkat etmek zorundayız. Her alanda haber yazmak, reklam, abone, pazarlamacılık konularında bilgi sahibi olmak zorundayız” diyen Ahmet Sadık, ayrıca yerel gazetecilerin patronun kurallarına göre haber yazmak, “yanlış” dediğini görmemek gibi baskılarla da karşı karşıya kaldıklarını anlattı. Oysa gazeteciliğin “kamu yararı” öncelikli olması gerektiğini dile getiren Sadık, zaman zaman gazetecilerin kişi, kurum ve kuruluşların yöneticileri tarafından hedef haline getirildiklerini aktararak, “İlle bizim lehimize haber yapacaksınız” baskılarından da örnek verdi.
