Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, halk arasında "zayıflama iğneleri" olarak bilinen yeni nesil obezite ilaçlarının etkilerini, risklerini ve tedavi sürecinde dikkat edilmesi gereken kritik noktaları değerlendirdi. İlaçların bırakılması halinde verilen kilonun yaklaşık üçte ikisinin ilk bir yıl içinde geri alındığını belirten Yıldız, bu tedavilerin estetik kaygılarla istismar edilmemesi ve mutlaka hekim kontrolünde uygulanması gerektiğini vurguladı.

Türkiye Avrupa’da obezite sıklığında ilk sırada

AA Analiz için kaleme aldığı yazıda Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine dikkat çeken Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, dünyada 1 milyardan fazla insanın obeziteyle yaşadığını ve Türkiye’de erişkin nüfusun üçte birinin klinik obezite hastası, üçte birinin ise fazla kilolu sınıfında yer aldığını aktardı. Türkiye’nin Avrupa’da obezite görülme sıklığı ve buna bağlı hastalık yükü açısından ilk sırada bulunduğunu kaydeden Yıldız, bu tedavilere yönelik küresel harcama hacminin yıllık 66 milyar doları aştığını ve 2030 yılına kadar 200 milyar dolara ulaşmasının öngörüldüğünü belirtti.

"Yemek gürültüsünü susturuyor ancak kas kaybı ve organ riskleri var"

Bağırsaklardan salgılanan doğal hormonu taklit eden semaglutid ve tirzepatid gibi haftalık enjekte edilen etken maddelerin beyindeki iştah merkezine etki ederek doygunluk sağladığını ve zihinsel yeme odağını susturduğunu ifade eden Yıldız, klinik çalışmalarda ortalama yüzde 15 ila yüzde 21 oranında kilo kaybı sağlandığını, kalp krizi ve inme riskinin de yüzde 20 azaldığını bildirdi.

Ancak tedavinin ciddi riskler barındırdığına işaret eden Prof. Dr. Yıldız, şu uyarılarda bulundu:

"Hızlı kilo kaybı sırasında kaybedilen kilonun yüzde 20 ila 30’u kas dokusundan gidiyor. Yeterli protein alımı ve direnç egzersizi yapılmazsa metabolizma hızı düşüyor. Bulantı, kusma, ishal ve kabızlık gibi yan etkiler hastaların yaklaşık yüzde 10’unda tedavinin yarım bırakılmasına yol açarken; nadir vakalarda safra kesesi taşları, pankreas iltihabı ve mide felci gibi ciddi tablolar görülebiliyor. Küresel talep patlamasının yarattığı tedarik açığı nedeniyle internet üzerinden satılan merdiven altı ve ruhsatsız sahte ilaçlar hayati bir halk sağlığı tehdidi oluşturuyor."

Genel Sağlık-İş'ten iki bakanlığa ambulans sürücüleri için çağrı
Genel Sağlık-İş'ten iki bakanlığa ambulans sürücüleri için çağrı
İçeriği Görüntüle

İlaç bırakıldığında 1,7 yıl içinde başlangıç kilosuna dönülüyor

The British Medical Journal’da yayımlanan ve 9 binden fazla hastayı kapsayan güncel meta-analize atıfta bulunan Yıldız, ilaçların bırakılması halinde verilen kilonun yaklaşık üçte ikisinin ilk bir yıl içinde hızla geri alındığını ve hastaların ortalama 1,7 yıl içinde tamamen başlangıç kilolarına döndüğünü aktardı.

Beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite yaşam tarzı haline getirilmediği sürece eski kilolara dönüşün kaçınılmaz olduğunu vurgulayan Yıldız, zayıflama iğnelerinin tek başına mucizevi bir çözüm değil, kalıcı yaşam tarzı değişikliğini kolaylaştıran biyolojik bir kaldıraç olarak görülmesi gerektiğini ifade etti.

Yeni hedef "akıllı zayıflama hapları" ve üçlü etkili moleküller

Obezite tedavisinin geleceğinde haftalık enjeksiyonların yerini oral formülasyonların (zayıflama hapları) ve triple agonist adı verilen üçlü etkili moleküllerin alacağını belirten Yıldız, klinik çalışmalarda yüzde 24’ü aşan kilo kaybı sağlayan yeni nesil ajanların obezite cerrahisine güçlü bir alternatif oluşturabileceğini kaydetti.

Kısıtlı ilaç stoklarının kozmetik amaçlı değil tıbbi endikasyonu olan kronik obezite hastalarına ayrılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Yıldız, tedavi süreçlerinin endokrinoloji uzmanı liderliğinde; beslenme uzmanı, psikolog ve egzersiz danışmanından oluşan çok disiplinli bir ekiple yürütülmesi çağrısında bulundu.

Kaynak: AA