Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 11. Yargı Paketi, milyonlarca GSM abonesini ilgilendiren önemli bir değişiklik getiriyor. GSM hattı abonelikleri artık yalnızca çipli kimlik kartları ile yapılabilecek. Ayrıca, ölen ya da tüzel kişiliği sona eren kişilere ait hatlar her üç ayda bir kontrol edilerek, aktif olmayanlar kapatılacak. Düzenleme, dolandırıcılık ve hat kötüye kullanımının önüne geçmeyi amaçlıyor.
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, düzenlemenin teknik etkilerini ve olası risklerini 24 Saat’e değerlendirdi.
“Açık hat dönemi bitiyor, bu doğru bir adım”
Baki, çipli kimlik zorunluluğunun dolandırıcılık vakalarını azaltabileceğini belirterek şunları söyledi:
“GSM hatları ile ilgili bir değişiklik yapılması kamuoyunun da gündemiydi. Çünkü açık hat denilen sistem maalesef Türkiye'de de kullanılıyordu. Başkalarının üzerine alınan hatlar el altında satılıyordu. Dolandırıcılar genelde maddi imkânı kısıtlı vatandaşlarımızın parayla sattığı hatlar üzerinden dolandırıcılık işlemlerini yapıyordu. Bu çoğalınca dolandırıcıların kimliklerine ulaşılma imkânlarımız azaldı. Mecburen böyle bir düzenlemeye gidildi. Teknik olarak doğru bir düzenleme diyebilirim.”
Yaklaşık altı ay önce taslak olarak gündeme gelen düzenlemede, bir kişinin üçten fazla hat alamaması gibi sınırlamaların da konuşulduğunu hatırlatan Baki, “Daha önce bir kişi üzerine yüzlerce hat alınabiliyor ve bunlar başkasına satılabiliyordu. Bu durumun önüne tamamen geçilmiş oldu” dedi.
Birden fazla hattı olan kullanıcılar etkilenecek: “Her olumlu düzenlemenin bir yan etkisi olur”
Düzenlemenin, aile içinde paylaşılan hatlar ve küçük işletmelerde kullanılan çoklu hat sistemlerini de etkileyeceğini belirten Baki, kişisel örneğini şöyle aktardı:
“Benim üzerime şu an 6 tane hat var. Mecburen en az 3 tanesini kardeşime, babama aktarmak zorunda kalacağım. Aynı zamanda yaşlılar üzerine alınmış hatlar, çocukların anne-baba hattı kullanması gibi alışkanlıklar var. Bu değişiklik vatandaş açısından bazı tehlikeler doğurabilir. Her olumlu düzenlemenin bir yan etkisi oluyor; bu da onlardan biri.”
Üç ayda bir yapılacak kontroller: “Mağduriyetler olabilir”
Yasa, ölen abonelerin veya tüzel kişiliği sona ermiş şirketlerin hatlarının 3 ayda bir periyodik kontrolle kapatılmasını öngörüyor. Bu süreçte yanlış kapatmalar yaşanabileceğini söyleyen Baki tüketiciler için şu uyarılarda bulundu:
“Bu sistem yeni. Tam oturması zaman alacaktır. Bu süreçte mağduriyetler olabilir. Operatörlerin sizi kampanya için aramaları bile yorucu olabiliyorken, bu süreç ekstra vakit kaybı olacak. Dolandırıcılar tarafından kötü niyetli kullanımlar da artabilir. Operatörmüş gibi aramalar, sahte linkler, sahte web siteleri bu dönemde çoğalacaktır.”
Yabancı uyruklu abonelere yeni standartlar geliyor
Yasa, yabancı uyruklu kişiler için de yeni sınırlamalar ve prosedürler getiriyor. Baki, bunun güvenlik açısından gerekli olsa da ciddi bir külfet yaratacağını söyledi:
“Yeni gelen yabancılar, yabancı kimliği ve ikamet izni olan kişiler ancak hat alabilecekler. Sürekli hat değiştirenler, geçici turistler, geçici ikamet sahipleri olumsuz etkilenecek. Belgelerini doğru sunmazlarsa, biyometrik doğrulamayı yapamazlarsa hattın iptal riski çok fazla gündeme gelecek.”
Dolandırıcılıkta kullanılan hatlar şebekeden kesilecek: “Bankacılık işlemlerini etkileyebilir”
Baki, dolandırıcılıkta kullanılan hatların daha sert şekilde şebekeden kesileceğini belirterek en büyük risklerden birinin banka SMS doğrulamalarına ulaşılamaması olduğunu vurguladı:
“Banka SMS doğrulaması gelmez, internet bankacılığına girilemez. Ölen abonelerin hatlarının kapatılması da özel risk teşkil ediyor. Mirasçılar SMS'lere erişemeyecek. Bu bir kargaşa yaratacak.”
Sahte linklere dikkat: “Dolandırıcılar da teknolojiyle gelişiyor”
Kayıtlarını güncellemeyen vatandaşların hatlarının kesilebilmesi ihtimaline karşı Baki, özellikle sahte uyarılar konusunda dikkatli olunması gerektiğini söyledi:
“Bilgisi dışında hattın kapatılması çok büyük sıkıntılar doğurur. Banka kayıtları, web sitelerine girişler, mail doğrulamaları hepsi cep numarasına bağlı. Bu süreçte dolandırıcılar sahte siteleri ve sahte linkleri artıracaktır. En önemli nokta: Sahte uyarılara dikkat etmek.”
Tüketicileri dolandırıcılık faaliyetlerine karşı uyaran Baki, şunları kaydetti:
“Biz vatandaşlarımızı uyarmak için içerikler hazırlıyoruz. Ancak dolandırıcılar da teknolojiyi çok iyi kullanıyorlar. Sahte yüz, sahte ses üretebiliyorlar. Vatandaşlarımızın bilinçli olması gerekiyor.”
