Sırbistan'da cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek erken genel seçime başbakan adayı olarak giren Aleksandar Vucic, dün gerçekleştirilen sandık yarışında "Öğrenci Listesi" karşısında mağlubiyeti kabul etti. 2014 yılından bu yana başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı koltuklarında 12 yıldır kesintisiz iktidarda bulunan Vucic, seçim sonuçlarının dış destekli bir sürecin ürünü olduğunu ileri sürerek mücadelesine bundan sonra muhalefet saflarında devam edeceğini açıkladı.
2017 ve 2022 yıllarında iki kez üst üste cumhurbaşkanı seçilen Vucic, erken genel seçim öncesinde görevinden istifa etmiş ve liderliğini yürüttüğü Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki "Aleksandar Vucic-Birleşik Sırbistan" ittifakının başbakan adayı olarak yarışa dahil olmuştu.
Novi Sad faciasından doğan öğrenci hareketi sandıktan zaferle çıktı
Sırbistan siyasetindeki kırılmanın temeli, 1 Kasım 2024'te Novi Sad Tren İstasyonu'nda meydana gelen ve 16 kişinin hayatını kaybettiği beton sundurma faciasına dayanıyor. Olayın ardından sorumluların yargılanması, şeffaflık ve kurumsal reform talepleriyle sokağa çıkan üniversite gençliğinin başlattığı protestolar, yaklaşık iki yıl boyunca iktidar üzerindeki baskıyı tırmandırdı.
Toplumsal muhalefetin simgesi haline gelen öğrenci hareketi, "Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor" sloganıyla girdiği erken genel seçimde sandıktan birinci çıkarak tarihi bir zafere imza attı. Hareket adına zafer konuşmasını yapan akademisyen Radomir Saicic, sandığa giden tüm yurttaşlara teşekkür ederek, "Geleceği inşa etmeye başlıyoruz" mesajını verdi. Lider odaklı klasik parti modellerinden farklı bir taban örgütlenmesine sahip olan Öğrenci Listesi'nin mecliste hükümet kurma sürecini nasıl yöneteceği ise uluslararası kamuoyunun ana gündem maddesi haline geldi.
Vucic döneminin dış politika ve İsrail dengesi
12 yıllık iktidarı süresince Vucic, İsrail yönetimiyle kurduğu stratejik ve askeri yakınlıkla da uluslararası arenada dikkat çeken isimler arasında yer aldı. Ülkesinin savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla İsrail ile ortak savaş dronları üretme projesini başlatan Vucic, İsrail yapımı insansız hava araçları (İHA) için montaj fabrikasının açılışını bizzat gerçekleştirmiş ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'dan "dostum" olarak söz etmişti.
Oyların yüzde 52'si Öğrenci Hareketi'ne
Sırbistan Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi'nin (CeSID) yayımladığı resmi olmayan verilere göre, oyların yüzde 56'sının sayımı tamamlandı. İlk sonuçlara göre Öğrenci Listesi: yüzde 52 SNS (Aleksandar Vucic İttifakı): yüzde 39 aldı.
6,4 milyondan fazla kayıtlı seçmenin 250 sandalyeli Ulusal Meclis üyelerini belirlemek üzere oy kullandığı seçimde, katılım oranlarında tarihi bir rekor kırıldı. Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), saat 19.00 itibarıyla sandığa gitme oranının yüzde 67,6'ya ulaştığını açıkladı. Aralık 2023 seçimlerinde yüzde 58 seviyesinde kalan katılımın nihai tabloda rekor kırması bekleniyor.
Sandık Güvenliğinde Gerilim: Şiddet Olayları ve Güvenlik Önlemleri
Oy verme süreci genelinde bazı sandık merkezlerinde tansiyon yükseldi. Ülke basınına yansıyan bilgilere göre, bazı oy verme noktalarında maskeli gruplar sandıktan çıkan vatandaşlara sopalarla saldırırken, usulsüzlük ve mükerrer oy iddiaları gündeme geldi. Sırbistan İçişleri Bakanlığı, Lazarevac bölgesinde meydana gelen olaylarda 2 polis memurunun taş ve tehlikeli maddelerle yaralandığını bildirdi. Sandıkların kapandığı saatlerde başkent Belgrad sokaklarında konuşlandırılan çok sayıda zırhlı polis aracı ve yoğun güvenlik önlemleri dikkat çekti.
