Konya Ovası'nda obruk oluşumlarına ilişkin çalışmalar sürdürülüyor. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda yürütülen Obruk Duyarlılık Haritası projesi kapsamında Konya, Karaman ve Aksaray'daki obruklar kayıt altına alınarak envanter güncelleniyor. Konya Kapalı Havzası'nda tespit edilen obrukların toplam sayısı 739'a ulaştı.
Konya'da 702 obruk kayıt altına alındı
Konya AFAD İl Müdürlüğü bünyesinde 2020 yılında başlatılan Obruk Duyarlılık Haritası projesinde bölgedeki çalışmalar farklı teknolojiler kullanılarak yürütülüyor. Proje kapsamında yapay zeka, Coğrafi Bilgi Sistemi ve uydu görüntülerinden yararlanılarak obruk envanterinin güncellenmesi sağlanıyor.
Daha önceki yıllarda Konya'da 576 obruk kayıt altına alınmıştı. Projenin başladığı 2020 yılından bugüne kadar kentte 126 yeni obruk oluştuğu belirtildi. Güncel envanterde Konya'da 702, Karaman'da 29 ve Aksaray'da 8 obruk yer alıyor.
Konya'da yıllara göre obruk sayıları
Konya'da 2020 yılında 28 obruk oluştuğu kaydedildi. Bu sayı 2021'de de 28 olarak belirlenirken, 2022'de 14'e geriledi.
Kentte 2023 yılında 12, 2024 yılında 32, 2025 yılında 10 obruk oluştu. 2026 yılında ise şu ana kadar 2 obruk oluştuğu bildirildi.
Böylece 2020'de başlayan AFAD projesinden bugüne kadar Konya'da oluştuğu belirtilen obrukların toplamı 126 olarak kayıtlara geçti.
AFAD obruk duyarlılık haritasıyla riskleri belirliyor
Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, Konya Kapalı Havzası'nda yer altı suyunun bilinçsiz kullanılmasının obruk oluşumlarını hızlandırdığını belirtti.
Arslan, AFAD koordinasyonundaki obruk envanteri ve duyarlılık haritalama çalışmalarının afet risklerinin azaltılması ve gerekli önlemlerin belirlenmesi açısından önem taşıdığını ifade etti. Konya AFAD İl Müdürlüğü tarafından yürütülen proje kapsamında bölgedeki obruk envanterinin düzenli şekilde güncellendiğini aktardı.
Obruk haritasında yapay zeka ve uydu görüntüleri kullanılıyor
Proje kapsamında obruk oluşumuna neden olan ana ve tali faktörlerin analiz edildiğini belirten Arslan, elde edilen veriler üzerinden yapay zeka destekli haritalama yöntemleriyle duyarlılık haritaları hazırlandığını söyledi.
Obrukların AFAD'ın envanter çalışmaları kapsamında yapılan saha taramalarıyla tespit edildiğini aktaran Arslan, uydu teknolojilerindeki gelişmelerin de mevcut kayıtların güncellenmesinde kullanıldığını ifade etti.
Uydu görüntülerinin analiz edilmesiyle geçmişte oluşmuş ancak kayıt altına alınmamış obrukların da belirlendiğini belirten Arslan, bu alanların envantere dahil edildiğini söyledi.
Konya Kapalı Havzası'nda 739 obruk bulunuyor
Arslan, Konya Kapalı Havzası'ndaki obrukların dağılımına ilişkin şu bilgileri verdi:
"AFAD verilerine göre, Konya Kapalı Havzası'nda 739 obruk bulunmaktadır. Obrukların 702'si Konya'da, 29'u Karaman'da, 8'i de Aksaray'da. Konya'da bulunan 702 obruğun 380'i kuyu tipi obruk sınıfına girmektedir. Bu obrukların da hemen hemen hepsi son 30-35 yılda oluşmuş obruklardır. Envanter güncelleme çalışmaları kapsamında teknoloji de kullanılarak daha önceden oluşmuş obruklar tespit edildi. Yani bu obruklar aslında bundan yıllarca öncesinde oluşmuş."
Konya Kapalı Havzası'nda yalnızca son yıllarda meydana gelen obrukların değil, geçmiş dönemlerde oluşan ana kaya çökme obruklarının da bulunduğu belirtildi. Arslan, bölgede yaklaşık 50 ana kaya obruğunun tespit edildiğini ifade etti.
Yeni obruk oluşumunda son yıllarda düşüş görüldü
Arslan, son yıllarda yeni oluşan obrukların sayısında azalma gözlendiğini belirtti. Geçmiş yıllarda yılda ortalama 20 civarında obruk oluştuğunu ifade eden Arslan, günümüzde bu sayının 10'lu seviyelere gerilediğini kaydetti.
AFAD'ın yürüttüğü Obruk Duyarlılık Haritası çalışması kapsamında saha taramaları, uydu görüntüleri ve teknolojik haritalama yöntemleriyle Konya Kapalı Havzası'ndaki obruk envanterinin güncellenmesine devam ediliyor.
