Resmi Gazete'de yayımlanan kararda yer alan bilgilere göre, farklı özel eğitim kurumlarında eğitim alan iki lise öğrencisine disiplin cezası uygulandı. R.N.D'ye 2024 yılında okul yöneticileri ve öğretmenlere sözlü saldırıda bulunduğu ve tehdit içerikli davranışlar sergilediği gerekçesiyle okul değiştirme cezası verildi. M.R. hakkında ise 2023 yılında sosyal medya üzerinden başka bir öğrenciyi tehdit eden ifadeler kullandığı ve hakaret ettiği gerekçesiyle aynı yaptırım uygulandı.
Öğrenciler, olayların yaşandığı tarihte geçerli olan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında verilen disiplin cezalarının kaldırılması talebiyle dava açtı. Ancak idare mahkemeleri, öğrencilerin iptal başvurularını kabul etmedi.
İdare mahkemelerinin kararlarının ardından iki öğrenci de Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu.
Yüksek Mahkeme, başvuruları değerlendirerek Anayasa'nın 42. maddesiyle koruma altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiği sonucuna vardı. İhlalin etkilerinin giderilmesi amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar veren AYM, dosyaların ilgili idare mahkemelerine gönderilmesini kararlaştırdı.
Mahkeme ayrıca her iki öğrenciye 50'şer bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
"Kanuni dayanağı yok"
AYM kararının gerekçesinde, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 3. maddesinde yer alan dayanak hükümleri incelendi. Bu kapsamda, söz konusu maddede atıfta bulunulan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde, ortaöğretim öğrencilerine verilebilecek disiplin suçları ve cezalarını düzenleyen bir hüküm bulunmadığı belirtildi.
Kararda, öğrenciler hakkında uygulanan disiplin yaptırımlarının yalnızca yönetmelik hükmüne dayandırıldığına dikkat çekildi. Ortaöğretim öğrencilerinin hangi eylemlerinin disiplin suçu sayılacağını ve bu eylemlere hangi cezaların verileceğini belirleyen, genel ilkeleri ve sınırları ortaya koyan, amacı ve kapsamı öngörülebilir nitelikte bir kanuni düzenlemenin bulunmadığı ifade edildi.
AYM, bu değerlendirmeler doğrultusunda öğrencilerin eğitim hakkına yönelik müdahalenin kanuni bir temele dayanmadığını tespit etti. Kararda, "Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir" ifadesine yer verildi.
