Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul'da basın mensuplarıyla bir araya gelerek orman yangınlarıyla mücadele, yapay zeka destekli izleme sistemleri, karbon yutak alanları ve savunma sanayii iş birliklerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Bakan Yumaklı, halihazırda yangın tespiti amacıyla yararlanılan insansız hava araçlarının (İHA), doğrudan yangına su atarak müdahale edebilecek bir kabiliyete kavuşturulması için savunma sanayii kuruluşlarıyla ortak bir çalışma yürüttüklerini duyurdu.
"Dünyada henüz yok, savunma sanayimizle çalışmaya başladık"
İnsansız hava araçlarının yangın söndürme operasyonlarına doğrudan dahil edilmesine yönelik projeyi anlatan Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:
"Savunma sanayimizle beraber bir çalışmamız var, İHA'ların orman yangınlarında kullanılması konusu. Halihazırda tespit için kullanıyoruz, ama bu kastettiğim direkt müdahale amaçlı. Bu dünyada henüz yok. Bazı Çin menşeli birtakım uygulamaları görüyoruz ama orman yangınları zor coğrafyalarda çıkıyor. O uygulamalar ise daha düz ve kolay ulaşılabilir yerlerde. Biz gerçekten hava araçlarımız kadar etkili, su atabilen araçları insansız bir şekilde oluşturabilir miyiz? Savunma sanayimizle bu çalışmamıza başladık. Benim tahminim onların tecrübesiyle çok uzun zaman almaz ve dünyada bununla ilgili de Türkiye'nin ayrıca bir ekonomik getiri sağlayabileceği de bir şey oluşturmuş oluruz. Bu arada mevcutta tespit için kullandığımız İHA'lar ile ilgili gerçekten Baykar'a teşekkür ederim. Bayraktar TB2'lerle bu teknolojiyi biz de kullanıyoruz. İşin teknik boyutunda hala bize destek oluyorlar."
"Riskli alanları bir hafta önceden görüyoruz"
Orman yangınlarının seyrini takip etmek ve ekipleri koordine etmek amacıyla yapay zeka temelli Karar Destek Sistemi'nin devreye alındığını aktaran Yumaklı, şöyle konuştu:
"Burada mevcut sistemleri gelişen teknolojiye entegre edip sürekli bir gelişim içindeyiz. Özetle hem yapay zeka hem diğer teknolojik gelişmeleri orman yangınlarında aktif olarak kullanıyoruz."
Söz konusu modelleme sayesinde meteorolojik ve coğrafi risklerin bir hafta önceden belirlendiğini ve önlemlerin buna göre şekillendirildiğini kaydeden Bakan Yumaklı, yanan orman alanlarının yeniden ağaçlandırılmasında ise bölgenin doğal ekosisteminin ve bitki örtüsünün esas alındığını vurguladı.
"Müdahale masraflarını yangını çıkaranlara rücu ettiriyoruz"
Yangınların nedenlerine değinen Yumaklı, orman yangınlarının yüzde 3'ünün kasıt sonucu çıktığına dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
"Bunları biz tespit etmiyoruz, kolluk güçleri tespit ediyor. Onların raporlarından çıkarıyoruz. Kahramanmaraş'ta torpil atılmıştı. Ormanda niye torpil atıyorsun? Bu kaza değil, kasıt. Bunların cezası gerçekten ağır. Biz o orman yangınıyla ilgili müdahalede sarf edilen maddi tutarı da bu yangını çıkaranlara rücu ettiriyoruz. Ceza alması için de sonuna kadar hukuk birimimiz takip ediyor."
Dikilecek ağaçlarda karbon tutma kapasitesine bakılacak
Bakan Yumaklı, tüm ormanların karbon tutma kapasitesine sahip olduğunu hatırlatarak yeni oluşturulacak karbon yutak ormanlarına ilişkin hedefleri şu sözlerle açıkladı:
"Bizim oluşturacağımız karbon yutak ormanlarında ağaç türü itibarıyla oraya dikilen fidanların ibreli ya da yapraklı olması ya da o ormana yapılacak bakım müdahaleleriyle karbon tutma kapasitesini daha da artıran orman alanlarından bahsediyoruz. Bu alanlar oluşturulurken karbon emisyonuna sebep olacak, atmosfere ayrıca karbon salımına sebep olacak ağaçlandırma çalışmalarından da uzak durulması gerekiyor. Bir taraftan salınan karbon miktarını azaltırken bir taraftan da yeni karbon yutak alanları oluşturarak emisyonu sıfırlamaya, 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşmak için çalışmaya devam edeceğiz."
