Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bölgesel kalkınma çalışmaları kapsamında 2027-2029 yılları için hazırladığı bütçe teklifinde 18 milyar 627 milyon 204 bin liralık ödenek öngörüldü. Üç yıllık dönemde Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Doğu Anadolu Projesi (DAP), Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) bölgelerinde yürütülecek yatırımlarla tarımsal üretimin artırılması, sulama altyapısının geliştirilmesi ve bölgeler arasındaki sosyoekonomik farklılıkların azaltılması hedefleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile dört bölge kalkınma idaresinin 2027 yılı bütçe tekliflerinden derlenen bilgilere göre, Bölgesel Kalkınma Programı için 2027 yılında 5 milyar 471 milyon 809 bin lira, 2028'de 6 milyar 280 milyon 529 bin lira, 2029'da ise 6 milyar 874 milyon 866 bin lira kaynak ayrılması planlanıyor.
Türkiye genelinde 43 ilde faaliyet gösteren bölge kalkınma idareleri, yerel üretim kapasitesini geliştirmek ve bölgelerin ekonomik potansiyelini değerlendirmek amacıyla farklı alanlarda eylem planları yürütüyor. Bu çalışmaların kapsamını tarımsal üretim, sulama, kırsal kalkınma, turizm, eğitim ve kültür yatırımları oluşturuyor.
Bölgesel kalkınma projelerinde 584 proje yürütülüyor
Bölge kalkınma idarelerinin hazırladığı eylem planları çerçevesinde, 2026 yılının ilk altı ayında 76 proje tamamlandı. Aynı dönemde 508 projenin uygulaması devam etti.
2027 ve 2028 yıllarında dört bölge kalkınma idaresine toplam 1 trilyon 420 milyar lira ödenek tahsis edilmesi öngörülüyor. Bu kapsamda GAP için 347,7 milyar lira, DAP için 332,6 milyar lira, DOKAP için 466,3 milyar lira ve KOP için 273,9 milyar liralık kaynak planlanıyor.
Söz konusu yatırımlarla bölgelerin üretim altyapısının güçlendirilmesi, kırsal alanlardaki ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi ve yerel kalkınma kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.
GAP yatırımlarında bitkisel üretim ve sulama öne çıkıyor
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığına, 2027-2029 döneminde Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında toplam 5 milyar 901 milyon 615 bin lira ödenek ayrılması planlanıyor. Kuruluşunun 37'nci yıl dönümünü kutlamaya hazırlanan idare, bölgedeki yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve gelişmişlik farklılıklarının azaltılması amacıyla çeşitli projeler yürütüyor.
GAP kapsamında hazırlanan üç yıllık hedefler arasında çiftçilere yönelik eğitim faaliyetleri de bulunuyor. Bu dönemde eğitim verilen çiftçi sayısının 40 bine, eğitim alan kadın çiftçi sayısının ise 8 bine yaklaşması bekleniyor. Sosyal faaliyetler aracılığıyla ulaşılan çocuk sayısının da 200 bini aşması hedefleniyor.
GAP Bölge Kalkınma İdaresinin 2027-2029 dönemine ilişkin toplam yatırım ödeneği 3 milyar 329 milyon 419 bin lira olarak hesaplandı. Yatırım bütçesinde en yüksek payın bitkisel üretime ayrılması öngörülüyor.
Bu doğrultuda bitkisel üretim yatırımları için 1 milyar 419 milyon 525 bin lira kaynak planlanıyor. Sulama projelerine 849 milyon 486 bin lira, hayvancılık yatırımlarına 203 milyon 877 bin lira ödenek ayrılması bekleniyor.
Diğer yatırım kalemlerinde eğitim ve kültür için 339 milyon 794 bin lira, kırsal alan planlaması için 278 milyon 969 bin lira, turizm için 208 milyon 643 bin lira ve enerji yatırımları için 27 milyon 183 bin liralık kaynak öngörülüyor.
DAP bölgesinde sulama yatırımları ilk sırada
Doğu Anadolu Projesi (DAP) Bölge Kalkınma İdaresinin 2027-2029 döneminde Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında kullanması planlanan ödenek 2 milyar 180 milyon 350 bin lira oldu.
Bölgedeki tarımsal üretim kapasitesinin geliştirilmesine yönelik hedefler arasında sulama alanlarının genişletilmesi de yer alıyor. 2029 yılına kadar sulamaya açılan alanın 156 bin 273 hektara ulaşması öngörülüyor.
Tarla Bitkileri Üretiminin Artırılması Programı kapsamında üretim yapılan alanın 45 bin 600 hektara çıkarılması hedeflenirken hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla desteklenen proje sayısının 73 olması planlanıyor.
DAP Bölge Kalkınma İdaresinin üç yıllık toplam yatırım ödeneği 2 milyar 174 milyon 74 bin lira olarak belirlendi. Yatırım kalemleri arasında 849 milyon 486 bin lirayla sulama ilk sırada bulunuyor.
Bitkisel üretim faaliyetlerine 551 milyon 826 bin lira, hayvancılığa 403 milyon 506 bin lira kaynak ayrılması planlanıyor. Eğitim ve kültür yatırımları için 254 milyon 846 bin lira, turizm projeleri için ise 112 milyon 472 bin lira ödenek öngörülüyor.
DOKAP'ta turizm yatırımlarına 2,2 milyar lira ayrılacak
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) Bölge Kalkınma İdaresine, 2027-2029 yılları arasında Bölgesel Kalkınma Programı çerçevesinde 4 milyar 447 milyon 182 bin lira ödenek tahsis edilmesi planlanıyor.
Bölgedeki kalkınma hedefleri doğrultusunda turizm projelerinin sayısının artırılması öngörülüyor. Üç yıllık dönemde 250'yi aşkın turizm projesinin uygulanması hedeflenirken idarenin desteklediği Yeşil Yol ulaşım aksının uzunluğunun 1820 kilometreye çıkarılması bekleniyor.
Tarım alanındaki hedefler kapsamında 25 bin dekar arazinin sulamaya açılması ve küçük ölçekli tarımsal sulama çalışmalarıyla 100 kilometrelik sulama hattı oluşturulması planlanıyor. Ayrıca desteklenen tarımsal üretici sayısının 830'a, kurulan örtü altı tarım alanının ise 35 dekara ulaşması hedefleniyor.
DOKAP'ın 2027-2029 dönemi için hesaplanan toplam yatırım ödeneği 4 milyar 412 milyon 334 bin lira olarak açıklandı. Bu bütçenin en büyük bölümünü 2 milyar 216 milyon 413 bin lirayla turizm yatırımlarının oluşturması bekleniyor.
Bitkisel üretim için 807 milyon 12 bin lira, sulama faaliyetleri için 679 milyon 589 bin lira, hayvancılık yatırımları için 573 milyon 403 bin lira kaynak ayrılması öngörülüyor. Eğitim ve kültür projelerine yönelik yatırım ödeneğinin ise 135 milyon 917 bin lira olması planlanıyor.
KOP'ta sulama projelerine 1 milyar 70 milyon lira kaynak
Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresinin 2027-2029 döneminde Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında alması planlanan ödenek 2 milyar 730 milyon 482 bin lira olarak hesaplandı.
KOP bölgesinde 2029 yılına yönelik hedefler arasında modern tarımsal üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve hayvancılık altyapısının geliştirilmesi bulunuyor. İyi tarım uygulamaları ve modern üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması amacıyla destek sağlanan üretici sayısının 8 bine çıkarılması hedefleniyor.
Hayvancılık üretimi ve altyapısının geliştirilmesine yönelik desteklenen işletme sayısının 3 bine ulaşması planlanırken idarenin çalışmalarıyla sulamaya açılan alanın 135 bin 227 hektara yükseltilmesi öngörülüyor.
KOP Bölge Kalkınma İdaresinin üç yıllık yatırım ödeneği 2 milyar 645 milyon 564 bin lira olarak belirlendi. Yatırım bütçesinde 1 milyar 70 milyon 352 bin lirayla sulama projeleri en büyük payı alıyor.
Bitkisel üretim yatırımlarına 817 milyon 233 bin lira, hayvancılık faaliyetlerine 212 milyon 371 bin lira ayrılması planlanıyor. Enerji yatırımları için 237 milyon 856 bin lira, eğitim ve kültür çalışmaları için 169 milyon 897 bin lira kaynak öngörülüyor. Turizm yatırımlarının bütçesinin ise 135 milyon 917 bin lira olması bekleniyor.
