Çiftçilerin üretim maliyetlerini gösteren temel ekonomik göstergelerden biri olan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), 2025 yılı Eylül ayı sonuçlarıyla rekor seviyelerde artış kaydetti. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre, Tarım-GFE'de bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 34,60 gibi yüksek bir artış gerçekleşti. Endeks, bir önceki aya göre de yüzde 2,16 oranında yükseldi. Bu durum, tarımsal üretim yapan çiftçilerin maliyet baskısının devam ettiğini gösteriyor.

İş Girişim Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil'in ABD Ulusal Bilimler Akademisi üyeliğini kutladı
İş Girişim Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil'in ABD Ulusal Bilimler Akademisi üyeliğini kutladı
İçeriği Görüntüle

Ana gruplarda yıllık ve aylık değişimler

Tarım-GFE'yi oluşturan ana gruplar incelendiğinde, tarımsal üretim maliyetlerindeki artışın dağılımı netleşiyor.

Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerdeki maliyet artışı

Tarım-GFE'nin ana grupları arasında en büyük etkiye sahip olan tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 36,01 gibi yüksek bir artış kaydetti. Bu grup, aylık bazda da yüzde 2,29 oranında artış göstererek maliyet yükselişinin itici gücü oldu.

Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler

Tarımsal ekipman, inşaat ve diğer yatırım giderlerini içeren tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise artış hızı biraz daha sınırlı kaldı. Bu grup, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 26,60 artış gösterirken, aylık değişim oranı yüzde 1,35 olarak gerçekleşti.

Maliyetleri en çok yükselten alt gruplar

Tarım-GFE alt gruplarında görülen değişimler, çiftçilerin hangi girdi kalemlerinde en çok zorlandığını ortaya koyuyor:

Yıllık en yüksek artış: 2025 yılının Eylül ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek artış %56,97 ile veteriner harcamalarında gerçekleşti. Bu, hayvancılık sektöründeki girdi maliyetlerinin ciddi bir şekilde yükseldiğini gösteriyor.

Aylık en yüksek artış: Bir önceki aya göre en hızlı yükseliş ise yüzde 6,76 artış oranı ile tohum ve dikim materyali alt grubunda yaşandı.

Diğer Tarım-GFE artış oranları

TÜİK verilerine göre, 2025 yılı Eylül ayında Tarım-GFE'deki diğer önemli artış oranları şu şekilde sıralandı:

Bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 26,48 artış.

On iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,19 artış.

Muhabir: Esin Özdemir