Türkiye, 2026'da ev sahipliği yapacağı COP31 öncesi çevre politikalarında devrime hazırlanıyor. Yeni sistemle birlikte çöpler artık "evde" ayrıştırılacak. Belediyeler farklı renkte poşetler dağıtacak, çöp kamyonları ise atık türüne göre dönüşümlü çalışacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, atık yönetiminde Avrupa standartlarını yakalamak için düğmeye bastı. Hürriyet'te yer alan habere göre, kaynağında ayrıştırma modeline geçilmesiyle birlikte klasik çöp toplama alışkanlıkları tarihe karışacak.
İki Farklı Renk, İki Farklı Çöp
Yeni düzenlemeye göre belediyeler, hanelere iki ayrı renkte büyük boy çöp poşeti dağıtacak. Vatandaşlar çöplerini şu şekilde ayırmak zorunda olacak:
-
Geri Dönüşemeyen Atıklar: Mutfak artıkları, banyo atıkları ve organik çöpler birinci poşete konulacak.
-
Geri Dönüştürülebilen Atıklar: Kâğıt, karton, plastik, alüminyum, metal ve cam şişe gibi ambalaj atıkları ikinci poşette toplanacak.
Kamyonlar Dönüşümlü Gelecek
Sistem sadece evlerde değil, toplama aşamasında da değişiyor. Çöp kamyonları artık her gün her çöpü almayacak. Kamyonlar bir gün evsel (organik) atıkları, diğer gün ise geri dönüştürülebilir ambalaj atıklarını toplayacak. Bu sayede ambalaj atıkları, yemek artıklarıyla kirlenmeden temiz bir şekilde geri kazanım tesislerine ulaşacak.
"Karışık Atana Avrupa'da Ceza Var"
Bakanlık yetkilileri, sistemin oturmasıyla birlikte her gün çöp toplama zorunluluğunun ortadan kalkacağını belirtti. Yetkililer, "İkili ayrıştırmayı başarırsak belediyelerin haftada iki-üç kez toplama yapması yeterli olur. Bu hem maliyeti düşürür hem de karbon salınımını azaltır. AB’de çöpler haftada bir alınıyor, çöpü karışık atana 800 Euro ceza kesiliyor" değerlendirmesinde bulundu.
Hali hazırda Konya Büyükşehir, İstanbul Kadıköy ve Bahçelievler gibi belediyeler, mobil uygulamalar veya mavi poşet dağıtımıyla benzer sistemleri pilot olarak uyguluyor.
Market Poşetinde "2.5 TL" Talebi
Öte yandan, çevre politikalarının bir diğer ayağı olan ücretli market poşetleri için de fiyat tartışması başladı. Ambalaj Komisyonu toplantısında market temsilcileri, maliyeti 50-75 kuruşu bulan poşetlerin tüketiciye satış fiyatının 2.5 TL'ye çıkarılmasını talep etti.
Bakanlık yetkilileri ise bu talebi yüksek bularak, zammın yeniden değerleme oranı (%25) seviyesinde tutulması görüşünü savundu. 2026 yılı poşet fiyatına ilişkin son kararı, yapılacak etki analizinin ardından Bakan Murat Kurum verecek.
